Δικαίως η ειδησεογραφία της Θεσσαλονίκης περιστρέφεται τα τελευταία εικοσιτετράωρα πέριξ… της πλατείας Ελευθερίας. Η δημιουργία του Πάρκου Μνήμης είναι ένα χρέος δεκαετιών, αφού ο χώρος τυλίχθηκε με σκόπιμη σιωπή και απαράδεκτες πολιτικές συμπεριφορές συγκεκριμένων προσώπων και κοινωνικών ομάδων της Θεσσαλονίκης που σήμερα καμώνονται ότι δεν θυμούνται τι δεν έκαναν τα προηγούμενα χρόνια. Γι’ αυτό και χθες πήρε διάσταση ακόμα και μια απλή γραφειοκρατική πράξη, η υπογραφή της σύμβασης του έργου ανάπλασης ανάμεσα στον δήμο και την εργολήπτρια εταιρεία. Γι’ αυτό και το έργο θα ξεκινήσει συμβολικά την ερχόμενη Κυριακή, πριν ξεκινήσει η 13η Πορεία Μνήμης, «Ποτέ Ξανά, Θεσσαλονίκη – Αουσβιτς».
Με δεδομένο ότι ακόμα και σήμερα υπάρχουν δύσπιστοι για το αν το έργο θα ολοκληρωθεί, η υπογραφή χθες της σύμβασης μεταξύ του αντιδημάρχου Τεχνικών Εργων, Πρόδρομου Νικηφορίδη, και του αναδόχου Γιάννη Κουκούμα, παρουσία του δημάρχου Στέλιου Αγγελούδη και της διευθύντριας της Διεύθυνσης Αστικού Σχεδιασμού, Μαρίας Ζουρνά, έδωσε στην ημέρα ιστορικό περιεχόμενο. Εξι χρόνια τώρα κάποιοι είχαν βαλθεί να ματαιώσουν ή να καθυστερήσουν με κάθε τρόπο και δικαιολογία το έργο, χωρίς να προσμετρήσουμε τα προηγούμενα όταν ελάχιστοι στη Θεσσαλονίκη μιλούσαν για την ανάγκη να φύγει το αποκρουστικό πάρκινγκ αυτοκινήτων και να αποκτήσει ο χώρος κάτι από το βάρος των ιστορικών γεγονότων που κουβαλάει. Γι’ αυτό και το έργο βαφτίστηκε «εμβληματικό», όχι γιατί είναι κάποιο τεραστίων διαστάσεων έργο, αλλά γιατί είναι τεράστια η σημασία του.
Ως εκ τούτου, τα είπε ευγενικά χθες ο δήμαρχος: «Για εμάς η πλατεία Ελευθερίας ήταν ένα ιδιαίτερα κομβικό έργο όχι μόνο γιατί συμπληρώνει τα έργα της μεγάλης αναπλαστικής παρέμβασης, αλλάζοντας τη φυσιογνωμία της πόλης, με τις 6 μεγάλες αναπλάσεις και τα έργα γειτονιάς, αλλά και για τη σημειολογία που έχει αυτή η πλατεία». Σημειολογία που εδράζεται στο γεγονός ότι «η πλατεία το 1922 υποδέχτηκε τους Ελληνες κατατρεγμένους από τη Μικρασιατική Καταστροφή».
Οπως τόνισε ο κ. Αγγελούδης, «είναι η πλατεία από την οποία ξεκίνησαν οι Εβραίοι Θεσσαλονικείς στο ταξίδι χωρίς γυρισμό, που είχε σαν αποτέλεσμα την εξαφάνιση μιας δυναμικής, ζωντανής και πολύβουης Θεσσαλονίκης, στην οποία συμμετείχαν και οι Εβραίοι συμπολίτες». Ο δήμαρχος κάλεσε μάλιστα τον ανάδοχο να κινηθεί στις προθεσμίες που προβλέπονται ώστε το έργο να παραδοθεί την άνοιξη του 2027 και να ανοίξουν οι πύλες του μεγάλου πάρκου για την πόλη. Ο κ. Κουκούμας («Ενωση ΚΟΥΚΟΥΜΑΣ ΑΤΕ – ΤΑΝΝΟΥ») με λίγα λόγια είπε ότι θα κάνει την καλύτερη προσπάθεια για να γίνει ένα καλό έργο και επιπλέον γρήγορα. Από την πλευρά του ο αντιδήμαρχος κ. Νικηφορίδης εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι το έργο θα γίνει και θα είναι πολύ καλό, εκτιμώντας ότι θα παραδοθεί περίπου το Πάσχα του 2027. Ο δήμαρχος πρόσθεσε ότι ήδη έχουν ξεκινήσει εργασίες, «αυτή τη στιγμή δημιουργείται το εργοτάξιο διά της τοποθετήσεως του περιμετρικού τοιχίου, των λαμαρινών δηλαδή, και ξεκινάμε κανονικά τις εργασίες από την άλλη εβδομάδα. Την Κυριακή, με την Πορεία Μνήμης, θα κάνουμε και μια σεμνή τελετή θεμελίωσης και έναρξης του έργου».
Στο παρελθόν
Με δεδομένο τις θετικές εξελίξεις κάποιοι θύμισαν και ένα μικρό μέρος όσων είχαν γίνει τα προηγούμενα χρόνια. Οπως ο Τριαντάφυλλος Μηταφίδης που το 2011 ήταν δημοτικός σύμβουλος, επικεφαλής της παράταξης «Ανοιχτή Πόλη», και έλεγε τότε με ανακοινώσεις του ότι «η εικόνα της πλατείας προσβάλλει τη μνήμη των αδικοχαμένων Εβραίων συμπολιτών μας». Κι ακόμα θύμιζε πως «κι άλλα ιστορικής σημασίας γεγονότα-ορόσημα είχαν ξεκινήσει από εκεί, όπως το κίνημα των “Νεοτούρκων”, το 1908, ο γιορτασμός της πρώτης Πρωτομαγιάς στην πόλη το 1909, το παλλαϊκό ξέσπασμα για τη δολοφονία των εργατών, τον Μάιο του 1936, και φυσικά η αρχή του μαρτυρίου-γενοκτονίας των εβραϊκής καταγωγής συμπολιτών μας τον Ιούλιο του 1942, με τα εξοντωτικά καψόνια των ναζί».
Ο κ. Μηταφίδης θύμισε πολλά χθες, παραθέτοντας ανακοινώσεις της παράταξής του το 2012 αλλά και το 2013 (27.11.2013), όταν, μεταξύ άλλων, σχολίαζε για το αποτέλεσμα του Πανελλήνιου Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού Ιδεών που είχε διεξαχθεί πως «η διάσταση και το είδος της ιστορικής μνήμης που σηκώνει ο συγκεκριμένος χώρος αφέθηκε στον “πατριωτισμό” των μελετητών. Και στο πεδίο αυτό πρυτάνευσε η λογική της αρχιτεκτονικής αξιοποίησης της πλατείας και όχι η ανάδειξη της ιστορικότητάς της. Η ημερίδα “Πόλη και Μνήμη” (16.11.2013), που διοργανώθηκε υπό την αιγίδα του ιδρύματος Χάινριχ Μπελ, κατέδειξε την προβληματική σχέση της προτεινόμενης ανάπλασης με την ιστορία του χώρου». Αν ο κ. Μηταφίδης κατέβαινε κι άλλο στον χρόνο, πριν από το 2000, για παράδειγμα, θα στενοχωρούσε πολλούς από όσους εμφανίζονται και σήμερα ως… ταγοί της πόλης!
