Hταν μια νίκη «τεκτονικών διαστάσεων». Ετσι χαρακτήρισε σε συνέντευξή του στο BBC ο αρχηγός των Βρετανών Πρασίνων, Ζακ Πολάνσκι, την ηχηρή νίκη του κόμματός του στις ειδικές εκλογές για μία βουλευτική έδρα στο Μάντσεστερ. Αλλά, άλλο τόσο τεκτονικών διαστάσεων ήταν η ήττα για το Εργατικό Κόμμα του Κιρ Στάρμερ σε ένα κλασικό προπύργιό του εδώ κι έναν αιώνα.
Η υποψήφια των Εργατικών, η ελληνικής καταγωγής Αγγελική Στόγια, ήρθε τρίτη με 25,4% στην περιφέρεια Γκόρτον και Ντέντον στα νότια του Μάντσεστερ. Tην πρωτιά κέρδισε μια άλλη γυναίκα, η υποψήφια των Πρασίνων, Χάνα Σπένσερ, με 14.980 ψήφους και ποσοστό 40,7%. Στη δεύτερη θέση με μεγάλη διαφορά βρέθηκε ο υποψήφιος του ακροδεξιού Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ με 28,7%.
Πικρή η χθεσινή μέρα για τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, η δημοφιλία του οποίου βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, συμπαρασύροντας και το κόμμα του. Παράλληλα όμως, μέρα ελπίδας όχι μόνο για τους Πράσινους, αλλά και για τον προοδευτικό κόσμο συνολικότερα. Φάνηκε ότι μπορεί να υπάρξει αντίβαρο στην επέλαση του Reform UK και αυτό δεν είναι απαραίτητο να προέλθει από το Εργατικό Κόμμα.
Ο Στάρμερ, από την άλλη, παραδέχτηκε ότι το αποτέλεσμα «ήταν πολύ απογοητευτικό» για τους Εργατικούς. Σε μία έδρα μάλιστα την οποία είχαν κερδίσει το 2024 με ποσοστό άνω του 50%. Ενάμισης χρόνος προβληματικής διακυβέρνησης σε συνδυασμό με τις τελευταίες αποκαλύψεις για τις στενές επαφές του πρώην πρεσβευτή της Βρετανίας στις ΗΠΑ, Πίτερ Μάντελσον, προσωπικής επιλογής του πρωθυπουργού, με τον παιδοβιαστή Τζέφρι Επστιν στάθηκαν υπεραρκετά για να αλλάξουν τα πράγματα άρδην. Ο δρόμος για αυτή την ανατροπή άνοιξε τον Ιανουάριο, όταν ο Αντριου Γκουίν, βουλευτής της περιφέρειας Γκόρτον και Ντέντον, παραιτήθηκε για λόγους υγείας και η θέση του έπρεπε να αναπληρωθεί με νέες εκλογές. Ως γνωστόν στο Ηνωμένο Βασίλειο όλες οι περιφέρειες είναι μονοεδρικές. Οποιος έρθει πρώτος σε αριθμό ψήφων εκλέγεται στη Βουλή των Κοινοτήτων.
Γκρίνια και υπονόμευση
Ο Στάρμερ έχει μπροστά του τις δημοτικές εκλογές του Μαΐου και όπως φάνηκε από τις χθεσινές δηλώσεις του θα επικεντρώσει την προεκλογική μάχη εναντίον δύο βασικών αντιπάλων. «Θα συνεχίσουμε να παλεύουμε κατά των άκρων και από τα δεξιά και από τα αριστερά», είπε χθες. Οπου ως Ακρα Αριστερά χαρακτηρίζει εμμέσως πλην σαφώς τους Πράσινους, τη βασική πια αντίπαλη δύναμη από τον χώρο του Κέντρου και προς τα αριστερά.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός αντιμετωπίζει από χθες έντονες επιθέσεις και μέσα από το κόμμα του. Η πρώην αναπληρώτρια πρωθυπουργός, Αντζελα Ρέινερ, ένα από τις επικρατέστερα πρόσωπα για τυχόν αντικατάστασή του, έκανε λόγο για «ηχηρό προειδοποιητικό καμπανάκι» και κάλεσε τον Στάρμερ να δώσει προτεραιότητα σε μια φιλολαϊκή ατζέντα για την οποία ψηφίστηκε. Ο βουλευτής Μπράιαν Λίσμαν είπε στην The Independent ότι ο Στάρμερ θα πρέπει να αποχωρήσει «για το καλό της χώρας και του κόμματος». «Καταστροφικά» χαρακτήρισε τα αποτελέσματα στο BBC ένας άλλος βουλευτής, ο Καρλ Τέρνερ, προσθέτοντας πως «δεν θα μπορούσαν να είναι χειρότερα».
«Πάψε να ακούς τους πλούσιους φίλους σου, άσε τα κόλπα και ξαναγίνε Εργατικός», κάλεσε τον Στάρμερ η Σάρον Γκράχαμ, γενική γραμματέας του Unite, του ισχυρότερου συνδικάτου της Βρετανίας. «Οι Πράσινοι κέρδισαν για έναν απλό λόγο», σχολίαζε η Αντρια Ιγκαν, γενική γραμματέας του Unison, του δεύτερου μεγαλύτερου συνδικάτου που στηρίζει τους Εργατικούς. «Πολλοί παραδοσιακοί υποστηρικτές των Εργατικών, στο Μάντσεστερ και σε ολόκληρη τη χώρα, θέλουν να δουν το κόμμα να υπερασπίζεται σθεναρά τις προοδευτικές αξίες απέναντι στην Ακρα Δεξιά, όχι να τις εγκαταλείπει με χαρά».
Υδραυλικός, ακτιβίστρια και ευσυγκίνητη
«Μπορεί να με πάρουν λίγο τα κλάματα και δεν θα απολογηθώ γι’ αυτό». Ετσι ξεκίνησε την επινίκια ομιλία της η Χάνα Σπένσερ, η γυναίκα που οδήγησε τους Πράσινους στη νίκη στην κρίσιμη εκλογική περιφέρεια Γκόρτον και Ντέντον του Μάντσεστερ. Χθες, η 34χρονη γυναίκα με τα μακριά ξανθά μαλλιά, το γλυκό χαμόγελο και μια ενδυματολογική επιλογή που δεν περνούσε απαρατήρητη (έντονο ροζ πουκάμισο με λάιμ γιλέκο) συστηνόταν σε ολόκληρη τη Βρετανία, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο, ως το νέο μέλος του βρετανικού κοινοβουλίου.
Η Χάνα Σπένσερ είναι παιδί της εργατικής τάξης. Δουλεύει ως υδραυλικός από 16 χρόνων και μόλις πριν από δύο εβδομάδες απέκτησε και άδεια για εργασίες τοιχοποιίας. Περιγράφει τον εαυτό της ως «υδραυλικό, μαραθωνοδρόμο και συγκάτοικο τεσσάρων κυνηγόσκυλων» τα οποία υιοθέτησε από καταφύγιο αδέσποτων ζώων. Μέχρι σήμερα ήταν δημοτική σύμβουλος με το κόμμα των Πρασίνων και μάλιστα είχε έρθει τέταρτη στις εκλογές για τον μητροπολιτικό δήμο του Μάντσεστερ το 2024, τις οποίες κέρδισε ο Εργατικός Αντι Μπέρναμ.
Η Χάνα Σπένσερ διαθέτει αιχμηρό πολιτικό λόγο. «Αντί να δουλεύουμε για να έχουμε μια καλή ζωή, δουλεύουμε για να γεμίζουμε τις τσέπες των δισεκατομμυριούχων», είπε στην επινίκια ομιλία της. Πιστεύει πως εκλέχθηκε επειδή ο κόσμος στην εκλογική της περιφέρεια βαρέθηκε να του λένε πως «δεν υπάρχει εναλλακτική, να το βουλώνει και να δέχεται τα πράγματα όπως είναι». Καταφέρθηκε έντονα κατά της Ακρας Δεξιάς που διχάζει την κοινωνία και αναζητά έναν αποδιοπομπαίο τράγο για όλα τα προβλήματα. «Οι μουσουλμάνοι φίλοι και γείτονές μου είναι ακριβώς όπως εγώ, άνθρωποι», είπε. Ζήτησε μάλιστα με χιούμορ συγγνώμη από τους πελάτες της. «Νομίζω», είπε, «πως θα πρέπει να ακυρώσω τα ραντεβού γιατί πηγαίνω στη Βουλή».
