Στις Βρυξέλλες βρέθηκε ο Νικολά Γκιγιού, ένας από τους 18 εν ενεργεία δικαστές του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ). Πριν από έναν χρόνο οι ΗΠΑ, με εντολή του Ντόναλντ Τραμπ, τον ενέταξαν στη λίστα κυρώσεών τους, μετά την έκδοση εντάλματος σύλληψης σε βάρος του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και του πρώην υπουργού Αμυνας Γιοάβ Γκάλαντ για φερόμενα εγκλήματα πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας.
Ο 50χρονος δικαστής ήρθε χθες στις Βρυξέλλες να καταγγείλει ότι πλέον ζει ως «ψηφιακός παρίας», αφού οι κυρώσεις σε βάρος του συμπεριλαμβάνουν ταξιδιωτική απαγόρευση και αποκλεισμό από το αμερικανικό τραπεζικό σύστημα. Ο Γκιγιού δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τα συστήματα πληρωμών όπως Visa και Mastercard, καθώς και υπηρεσίες όπως Amazon, Airbnb και Booking.
Ο Γκιγιού ζήτησε βοήθεια από τους αρμόδιους επιτρόπους, Οικονομικών, Βάλντις Ντομπρόβσκις, και Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών, Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε, αλλά και την πρόεδρο της Επιτροπής του Ευρωκοινοβουλίου Ορόρ Λαλούκ. Τόσο για την πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα, όσο και σε σχέση με την ταξιδιωτική οδηγία σε βάρος του. Ομως ζήτησε και κάτι παραπάνω: την προστασία του κράτους δικαίου. Κάτι που φαίνεται ότι η Κομισιόν είναι έτοιμη να παράσχει.
«Το ΔΠΔ αποτελεί την κορωνίδα της διεθνούς Δικαιοσύνης κρατώντας τους δράστες των πιο σοβαρών εγκλημάτων υπόλογους και δίνοντας φωνή στα θύματα. Λυπούμαστε για την απόφαση των ΗΠΑ να επιβάλουν κυρώσεις σε άλλους δύο δικαστές του ΔΠΔ. Αυτή η απόφαση μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του γραφείου του εισαγγελέα και τις ποινικές έρευνες που είναι σε εξέλιξη», δήλωσε εκπρόσωπος της Κομισιόν.
«Εμείς, ως Ε.Ε., παρέχουμε πλήρη υποστήριξη και συμμετοχή στη διασφάλιση της προστασίας του Δικαστηρίου από εξωτερικές πιέσεις και απειλές. Είμαστε σε απευθείας επικοινωνία με τους πληγέντες αξιωματούχους και εξετάζουμε μέτρα για να αυξήσουμε την ισχύ του ΔΠΔ», κατέληξε.
Οχι στην εσωτερίκευση του φόβου
Ο 50χρονος Γκιγιού είναι διακεκριμένος Γάλλος δικαστής και διεθνής νομικός, ο οποίος από τον Μάρτιο του 2024 υπηρετεί στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο στη Χάγη. Οι κυρώσεις σε βάρος του εντάσσονται σε ευρύτερο κύμα αμερικανικών κυρώσεων και ταξιδιωτικών απαγορεύσεων που στοχοποιούν 13 (11 από τον Αύγουστο του 2025 συν άλλους 2 μόλις χθες) δικαστές και εισαγγελείς του ΔΠΔ, καθώς και πέντε Ευρωπαίους υπηκόους -μεταξύ των οποίων και ο πρώην επίτροπος Τιερί Μπρετόν- για αποφάσεις που έλαβαν στο πλαίσιο των επίσημων καθηκόντων τους.
Σε συνέντευξή του στο POLITICO ο Γκιγιού τόνισε ότι η χρήση κυρώσεων από τον πρόεδρο Τραμπ είναι πρωτοφανής. «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τη δημοκρατία είναι η εσωτερίκευση του φόβου», δήλωσε. «Τότε που οι δημόσιοι αξιωματούχοι –δικαστές, βουλευτές, υπουργοί– αρχίζουν να αυτολογοκρίνονται και δεν εφαρμόζουν τον νόμο ως οφείλουν. Ετσι λειτουργούν συνήθως τα δικαστικά συστήματα σε αυταρχικές χώρες».
Στη συνάντηση χθες, ο δικαστής Γκιγιού παρουσίασε την κατάσταση που αντιμετωπίζουν 10 δικαστές του ΔΠΔ που έχουν επί του παρόντος τιμωρηθεί από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Ως αποτέλεσμα των κυρώσεων των ΗΠΑ, οι δικαστές αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των πληρωμών με κάρτες και της πρόσβασης σε τραπεζικό λογαριασμό.
Οι Επίτροποι αναγνώρισαν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ο κ. Γκιγιού και οι συνάδελφοί του δικαστές και υπογράμμισαν το δικαίωμα σε λογαριασμό πληρωμών με βασικά χαρακτηριστικά βάσει της Οδηγίας για τους Λογαριασμούς Πληρωμών.
Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι ο Γκιγιού ζήτησε από τους Ευρωπαίους να μειώσουν την εξάρτηση της Ευρώπης από τις αμερικανικές χρηματοπιστωτικές και τεχνολογικές υποδομές. Εκεί κυρίως περιστράφηκε η συζήτηση χθες με τους Επιτρόπους, αφού το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να είναι μια λύση.
