«Ουκρανία: χτυπημένη από τις βόμβες, σημαδεμένη από τη διαφθορά». Πριν από τρεις μήνες, ο ενημερωτικός ιστότοπος The Conversation δημοσίευε άρθρο με τον παραπάνω τίτλο με αφορμή το μεγάλο σκάνδαλο διαφθοράς που συγκλόνιζε τη χώρα και την κυβέρνηση Ζελένσκι. Θα μπορούσε άνετα να είχε γραφτεί τώρα με τον ίδιο ακριβώς τίτλο, καθώς τα πράγματα στην Ουκρανία είναι «σαν να μην πέρασε μια μέρα».
Μέσα στο Σαββατοκύριακο συνελήφθη άλλος ένας πρώην στενός συνεργάτης του Ουκρανού προέδρου ενώ προσπαθούσε να φύγει με τρένο από τη χώρα την ώρα που έσφιγγε γύρω του ο κλοιός των ερευνών. Πρόκειται για τον πρώην υπουργό Ενέργειας και Δικαιοσύνης, Γκερμάν Γκαλουστσένκο, ο οποίος «κατηγορείται για ξέπλυμα χρήματος και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση», όπως ανακοίνωσε η ουκρανική Εθνική Υπηρεσία κατά της Διαφθοράς. Ολα αυτά την ώρα που εκατομμύρια Ουκρανοί ζουν μέσα στο σκοτάδι και το κρύο εξαιτίας των συνεχών ρωσικών επιθέσεων κατά των ουκρανικών υποδομών ενέργειας.
Ο Γκαλουστσένκο είναι ένα μόνο από τα πολλά πρόσωπα που κατηγορούνται για εμπλοκή στην υπόθεση «Μίδας». Αυτή αφορά κυρίως το φερόμενο ως σχέδιο δωροδοκίας ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων με επίκεντρο την κρατική υπηρεσία ατομικής ενέργειας Energoatom, στο οποίο φέρονται αναμεμειγμένοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι και στελέχη επιχειρήσεων. Τον Νοέμβριο συνελήφθη ο πρώην αναπληρωτής πρωθυπουργός Ολέξιι Τσερνισόφ με την κατηγορία του παράνομου πλουτισμού, ενώ είχε ήδη κατηγορηθεί και για κατάχρηση εξουσίας.
Ο Τιμούρ Μίντιτς, επιχειρηματίας και συνεργάτης του Βολοντίμιρ Ζελένσκι από την εποχή που ήταν ακόμα ηθοποιός, δραπέτευσε από την Ουκρανία μόλις έμαθε ότι το όνομά του συμπεριλαμβανόταν στον κύκλο των υπόπτων. Ο προσωπάρχης του Ζελένσκι, Αντρίι Γέρμακ, ένας από τους στενότερους συνεργάτες του καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, παραιτήθηκε μετά την έρευνα που έκανε στο σπίτι του η αστυνομία, παρότι δεν έχουν απαγγελθεί κατηγορίες εναντίον του.
Μια μικρή λεπτομέρεια: είχε δηλώσει πως θα έφευγε για το μέτωπο, αν και, σύμφωνα με ρεπορτάζ της El Pais που επικαλείται ουκρανικά μέσα, ο Γέρμακ παραμένει στο Κίεβο και εξακολουθεί να έχει επαφές με υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη. Την παραίτησή της υπέβαλε και η τότε υπουργός Ενέργειας Σβιτλάνα Χρουντσούκ. Ωσπου ήρθε η σειρά και του Γκερμάν Γκαλουστσένκο. Ηταν υπουργός Ενέργειας από το 2021 ώς το 2025, ενώ πέρυσι διετέλεσε για λίγους μήνες υπουργός Δικαιοσύνης, πόστο από το οποίο παραιτήθηκε τον Νοέμβριο κατόπιν παραίνεσης του Ζελένσκι λόγω της εμπλοκής του στις έρευνες για την υπόθεση «Μίδας».
Ο Γκαλουστσένκο είναι το πιο πρόσφατο, αλλά μάλλον δεν θα είναι το τελευταίο «θύμα» των Αρχών κατά της διαφθοράς. Αυτού του τρομερού προβλήματος που κατατρώει τις σάρκες της Ουκρανίας από τη γέννησή της ως ανεξάρτητο κράτος το 1991, τη χρονιά που διαλύθηκε η Σοβιετική Ενωση και ήρθε στα πράγματα ένα εκρηκτικό και δηλητηριώδες μείγμα από την πρώην νομενκλατούρα, το οργανωμένο έγκλημα και μια σειρά από υπερφιλόδοξους και άπληστους πολιτικούς και επιχειρηματίες χωρίς ίχνος ενδοιασμού.
Τρανό παράδειγμα ο μόλις για ένα έτος πρωθυπουργός (1996-1997) Πάβλο Λαζαρένκο, ο οποίος φέρεται να τσέπωσε μίζες ύψους μεταξύ 114 και 200 εκατ. δολαρίων. Ακόμα και οι Αμερικανοί, οι οποίοι είχαν χαρεί όσο κανείς που είχε εξαφανιστεί ο κομμουνιστικός αντίπαλος, έβλεπαν ξεκάθαρα τι συνέβαινε στην Ουκρανία (προσπαθώντας παράλληλα να επωφεληθούν και οι ίδιοι).
Σύμφωνα με διπλωματικά ντοκουμέντα που διέρρευσαν, αποκαλούσαν την Ουκρανία «κλεπτοκρατία» επί των κυβερνήσεων Κούτσμα (1994-2005) και Γιούσενκο (2005-2010). Ο επί δύο θητείες φιλορώσος πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς κατηγορήθηκε για σχέσεις με το οργανωμένο έγκλημα, χωρίς όμως να του απαγγελθούν τελικά κατηγορίες. Η επί δύο φορές πρωθυπουργός Γιούλια Τιμοσένκο, «ολιγάρχισσα» χάρη στις μπίζνες με το φυσικό αέριο, κατηγορήθηκε για διαφθορά σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις και έμεινε στη φυλακή τρία χρόνια.
Ο κατάλογος είναι πολύ μακρύς και αυτές είναι μόνο μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Οσο για τις προθέσεις του Ζελένσκι σε ό,τι αφορά το θέμα της πάταξης της διαφθοράς, αυτές φάνηκαν με όχι καλό τρόπο το περασμένο καλοκαίρι, όταν επιχείρησε να περάσει νόμο που θα έθετε υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης τις ανεξάρτητες αρχές κατά της διαφθοράς. Η κίνηση αυτή προκάλεσε τις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022 και την αντίδραση της Ε.Ε.
