Συνωστισμός στη Μέση Ανατολή

Ο Τσόρτσιλ είχε πει ότι τα Βαλκάνια παράγουν περισσότερη Ιστορία από όση μπορεί να καταναλώσουν.

Σήμερα, στην ευρύτερη Μέση Ανατολή οι δυνάμεις που έχουν περιφερειακές ηγεμονικές φιλοδοξίες αυξάνονται και βραχυκυκλώνουν κάθε προσπάθεια σταθεροποίησης.

Το άνοιγμα του νέου κεφαλαίου στην Ιστορία της περιοχής καταγράφηκε με την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ τον Αύγουστο του 1990, μια εξέλιξη που επιτάχυνε την ήδη δρομολογημένη διεκδίκηση περιφερειακού ρόλου από το Ιράν, την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία.

Οι τρεις νέες περιφερειακές δυνάμεις μετέτρεψαν την αραβοϊσραηλινή σύγκρουση σε πολυπαραγοντική σύγκρουση το πεδίο της οποίας διευρύνεται συνεχώς.

Μετά τον οκταετή πόλεμο με το Ιράκ την περίοδο 1980-88, το Ιράν διεκδίκησε και πέτυχε να διαμορφώσει μια εκτεταμένη ζώνη επιρροής, η οποία μέχρι πρόσφατα περιλάμβανε τη Συρία, τον Λίβανο, το Ιράκ και την Υεμένη.

Η άνοδος του Ερντογάν στην εξουσία στα τέλη του 2002 τερμάτισε την πολύχρονη απουσία της Τουρκίας από τη Μέση Ανατολή και την κατέστησε περιφερειακή δύναμη που δεν μπορεί να παρακαμφθεί.

Ετσι η Αγκυρα και η Τεχεράνη, που για δεκαετίες υπήρξαν προκεχωρημένα φυλάκια των ΗΠΑ και στενοί σύμμαχοι του Ισραήλ, μεταμορφώθηκαν σε εστίες αμφισβήτησης και εναντίωσης στην προσπάθεια των ΗΠΑ να διαμορφώσουν μια περιφερειακή Pax Americana.

Με λιγότερο θόρυβο, η Αίγυπτος βγήκε από την απομόνωση στην οποία βρέθηκε μετά την υπογραφή συνθήκης ειρήνης με το Ισραήλ το 1978, ενώ η Σαουδική Αραβία αναβαθμίστηκε στον ρόλο του επικεφαλής του μετώπου των αντιπάλων του Ιράν.

Υπάρχει για την Τεχεράνη ορίζοντας διατύπωσης ενός modus vivendi με τις περιφερειακές στοχεύσεις των ΗΠΑ ή θα προστεθεί το Ιράν ως ακυβέρνητη πολιτεία δίπλα στο Ιράκ, τη Συρία και τη Λιβύη;

Ενα παρόμοιο ερώτημα τίθεται για την Τουρκία του Ερντογάν, που διεκδικεί ρόλο υποχρεωτικού ενδιάμεσου που δεν μπορούν να αγνοήσουν ή να αμφισβητήσουν οι ΗΠΑ.

Τουρκία, Ιράν, Σαουδική Αραβία και Αίγυπτος περιπλέκουν τις περιφερειακές φιλοδοξίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, με το περιφερειακό πεδίο αστάθειας να διευρύνεται προς Νότο, από τη Σομαλία, όπου συγκρούονται η Τουρκία και το Ισραήλ, μέχρι την Ινδία, που δραστηριοποιείται για να οριοθετήσει την εμπλοκή του Ερντογάν στο Κασμίρ.