«Γιε μου. Η απελπισία είναι ένα προνόμιο που δεν ταιριάζει στους Παλαιστίνιους. Σβήσ’ την από το λεξικό σου».
Είναι η συμβουλή -μια αυστηρότατη εντολή με ηθικό πρόσημο- που έδωσε ο Μαρουάν Μπαργκούτι στον γιο του, τον Αραμπ Μπαργκούτι, ο οποίος ήταν 11 ετών την τελευταία φορά που αγκάλιασε τον πατέρα του, το 2002. Από εκείνη τη χρονιά ο 66χρονος σήμερα Μαρουάν παραμένει έγκλειστος στις φυλακές του Ισραήλ. Υφίσταται βασανιστήρια, περνά ατέλειωτους μήνες στη σιωπή της απομόνωσης, αναπτύσσει μετ’ εμποδίων πολιτική δράση. Και υπηρετεί έναν ρεαλισμό ασυνήθιστο και αξιοθαύμαστο: δύο λαοί, δύο κράτη, συνύπαρξη, ειρήνη, συνεργασία και αξιοπρέπεια για όλους.
Ο «Παλαιστίνιος Νέλσον Μαντέλα» δεν λύγισε στα 24 χρόνια του εγκλεισμού. Γέννημα θρέμμα της Δυτικής Οχθης, ήταν ηγετική μορφή της δεύτερης ιντιφάντα (2000-2005) και εκλεγμένος βουλευτής του Παλαιστινιακού Νομοθετικού Συμβουλίου όταν συνελήφθη στη Ραμάλα. Δικάστηκε και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη, κατηγορούμενος για ηθική αυτουργία σε επιθέσεις που οδήγησαν στον θάνατο πέντε άμαχων Ισραηλινών. Η δίκη του έγινε με σωρεία παρατυπιών, ο ίδιος έχει επανειλημμένα αρνηθεί τις κατηγορίες.
Αυτή την εποχή στο Λονδίνο οι γνωστές εκδόσεις Penguin (του βρετανο-αμερικανικού οίκου Penguin Random House) ετοιμάζουν έναν τόμο: μια αγγλόφωνη συλλογή κειμένων του Μπαργκούτι. Θα περιέχει αλληλογραφία με την οικογένειά του, κείμενα μέσα από τη φυλακή, πολιτικούς στοχασμούς, συνεντεύξεις, προσωπικό υλικό και έγγραφα από τις τελευταίες τρεις δεκαετίες της ζωής και της κράτησής του. Επίσης φωτογραφίες, καθώς και αποσπάσματα από το μοναδικό μέχρι σήμερα βιβλίο του «1.000 Μέρες σε Απομόνωση», το οποίο ήταν διαθέσιμο μόνο στα αραβικά.
Ο τίτλος της έκδοσης είναι «Unbroken: In Pursuit of Freedom for Palestine» (σε κάπως ελεύθερη απόδοση: «Αδάμαστος: επιδιώκοντας την ελευθερία για την Παλαιστίνη») και θα κυκλοφορήσει στη Βρετανία τον Νοέμβριο.
Ταυτόχρονα θα κυκλοφορήσει στην Ελλάδα και η μετάφραση στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο.
Ανάμεσα σε δύο άκρα
Ο Μπαργκούτι είναι δημοφιλής μεταξύ των Παλαιστινίων, αλλά και μεταξύ αλληλέγγυων σε όλο τον κόσμο που βλέπουν στο πρόσωπό του έναν φυσικό ηγέτη ικανό να προσανατολίσει έναν μαρτυρικό λαό στα κακοτράχαλα μονοπάτια προς την ανεξαρτησία.
Τοποθετούν τον μαχητικό πολιτικό ανάμεσα σε δύο άκρα: από τη μια, τον αδιέξοδο τζιχαντισμό της ένοπλης οργάνωσης Χαμάς και από την άλλη τη μαλθακότητα και υποτακτικότητα της σημερινής ηγεσίας της Παλαιστινιακής Αρχής. Συνδυάζει τη Realpolitik με την ένοπλη αντίσταση στους Ισραηλινούς κατακτητές.
Στα τέλη του 2025 έγινε φανερό ότι η κυβέρνηση του καταζητούμενου ως εγκληματία πολέμου πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δεν επρόκειτο να συμπεριλάβει τον Μπαργκούτι στο παζάρι της ανταλλαγής Ισραηλινών ομήρων της Χαμάς με Παλαιστίνιους φυλακισμένους. Τότε ξεκίνησε ένα νέο διεθνές κίνημα συμπαράστασης, με αίτημα την άμεση αποφυλάκισή του. Ενα κίνημα που ήδη κλιμακώνεται εντυπωσιακά.
Το κεντρικό σύνθημα είναι «Free Marwan!» (freemarwan.org) και συμμετέχουν χιλιάδες ακτιβιστές και ευαισθητοποιημένοι πολίτες.
Ανάμεσά τους συναντά κανείς και πασίγνωστες προσωπικότητες των τεχνών όπως η Καναδή συγγραφέας Μάργκαρετ Ατγουντ, ο Ισπανός ηθοποιός Χαβιέρ Μπαρδέμ, οι μουσικοί Πολ Σάιμον, Μπράιαν Ινο και Στινγκ κ.ά.
Τι λέει όμως ο Μπαργκούτι στους ανθρώπους με τους οποίους επικοινωνεί, υπό συνθήκες απάνθρωπων περιορισμών; Μια ιδέα έδωσε ο γιος του, Αραμπ, σε συναυλία-πολιτική εκδήλωση που έγινε στη Βαρκελώνη την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου.
Ελπίδα: η μεγαλύτερη απειλή για τους τυράννους
«Ο πατέρας μου θέλει να γυρίσει σπίτι για να κάνει πράξη την υπόσχεση που έδωσε στη μητέρα μου πριν από 40 χρόνια: “Εμείς”, της είπε, “θα ζήσουμε μια φυσιολογική ζωή μόνο αφού πρώτα ελευθερωθεί η Παλαιστίνη”» δήλωσε ο Αραμπ Μπαργκούτι. Και τόνισε: «Οι Ισραηλινοί δεν τον συμπεριέλαβαν στην ανταλλαγή κρατουμένων. Οχι για ό,τι έχει πράξει, αλλά για ό,τι εκπροσωπεί: την ελπίδα. Η ελπίδα είναι η μεγαλύτερη απειλή για τους τυράννους. Ελπίδα για μια ελεύθερη και ενωμένη Παλαιστίνη, για μια δημοκρατική αναγέννηση, για μια πορεία προς τη δικαιοσύνη και την ειρήνη».
Την εισαγωγή του βιβλίου έχει γράψει η σύζυγός του, Φάντγουα Μπαργκούτι, επιφανής δικηγόρος και ακτιβίστρια υπέρ του δικαιώματος των Παλαιστινίων να αποκτήσουν δικό τους κράτος.
«Για πολύ καιρό ευχόμουν ο κόσμος να μπορέσει να ακούσει τον Μαρουάν με τη δική του φωνή, όχι μέσα από τον θόρυβο που τον περιβάλλει», δήλωσε. «Αυτό το βιβλίο το καθιστά επιτέλους δυνατό. Και ελπίζω να βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν ποιος είναι πραγματικά ο Μαρουάν Μπαργκούτι και πώς ενσαρκώνει τον παλαιστινιακό αγώνα για ελευθερία και αξιοπρέπεια».
Ο φυλακισμένος Παλαιστίνιος ηγέτης προέρχεται πολιτικά από την οργάνωση αλ Φατάχ, αντίπαλο της Χαμάς, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει αποστασιοποιηθεί και διακηρύσσει την ενότητα όλων των οργανώσεων. Επίσης εδώ και καιρό υποστηρίζει τη λύση των δύο κρατών. Πολλοί λένε ότι η άρνηση του Ισραήλ να τον απελευθερώσει οφείλεται στον φόβο ότι θα μπορούσε να αποσυνδέσει την παλαιστινιακή υπόθεση από τις σκληροπυρηνικές φωνές όσων ονειρεύονταν να σβήσουν το Ισραήλ από τον χάρτη.
«Η αντίσταση είναι ιερό δικαίωμα των Παλαιστινίων για να αντιμετωπίσουν την ισραηλινή κατοχή. Κανείς δεν πρέπει να ξεχνά ότι ο παλαιστινιακός λαός διαπραγματεύτηκε επί 10 χρόνια και δέχτηκε δύσκολες και ταπεινωτικές συμφωνίες, αλλά στο τέλος εισέπραξε μια εξουσία στο κεφάλι του και καμιά δική του εξουσία στη γη του», διακηρύσσει ο Μπαργκούτι.
«Εμείς», καταλήγει, «ζητάμε ένα δημοκρατικό και πλουραλιστικό πολιτικό σύστημα για την Παλαιστίνη. Βασισμένο στην αρχή της διάκρισης των εξουσιών, του σεβασμού στο κράτος δικαίου, των ελεύθερων εκλογών και της δημοκρατίας».
