Aναπάντητο παραμένει το ερώτημα για το αν τα βαγόνια που συνεχίζουν να κυκλοφορούν στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο τηρούν τις ελάχιστες προδιαγραφές ανθεκτικότητας στη φωτιά και οι αρμόδιοι φορείς συνεχίζουν να πετούν ο ένας στον άλλον την καυτή πατάτα της ευθύνης.
Το ερώτημα προέκυψε μετά το πόρισμα του επίσημου φορέα διερεύνησης ΕΟΔΑΣΑΑΜ, που εκδόθηκε με τεράστια καθυστέρηση την περασμένη Δευτέρα και έδειξε ότι τα καθίσματα των βαγονιών που συμμετείχαν στο «έγκλημα των Τεμπών» ήταν σαφέστατα εκτός προδιαγραφών. Με αφορμή το πόρισμα αυτό, χθες, ο δικηγόρος Αντώνης Ψαρόπουλος και πατέρας της Μάρθης που έχασε τη ζωή της στα Τέμπη παρέθεσε συνέντευξη Τύπου, υπενθυμίζοντας το πλήθος των κενών της ανάκρισης, η οποία έκλεισε εσπευσμένα χωρίς να συμπεριλάβει τις μετρήσεις του γερμανικού εργαστηρίου σχετικά με τη χαμηλή πυραντοχή των καθισμάτων.
Στη συνέντευξη έγινε αναλυτική παρουσίαση και από τους ερευνητές πραγματογνώμονες της ομάδας ΕΔΑΠΟ, Κώστα Λακαφώση και Φαίδωνα Καραϊωσηφίδη, που εξήγησαν πόσο σημαντικό είναι τα βαγόνια να ακολουθούν τις προδιαγραφές πυρανθεκτικότητας, ώστε όταν ξεσπάει πυρκαγιά ύστερα από κάποιο ατύχημα, αυτή είτε να σβήνει από μόνη της επειδή τα υλικά είναι πυράντοχα είτε να εξελίσσεται με πολύ αργό ρυθμό για να δίνει χρόνο στους επιβάτες να απομακρυνθούν χωρίς να πεθάνουν από ασφυξία ή από τα εγκαύματα.
Είχαν τις αισθήσεις
Ο πραγματογνώμονας Κ. Λακαφώσης υπενθύμισε ότι η ομάδα ΕΔΑΠΟ γνωρίζει πως 5 έως 7 άτομα είχαν τις αισθήσεις τους μετά τη σύγκρουση, μιλούσαν, επικοινωνούσαν και αν δεν υπήρχε η φωτιά θα είχαν επιζήσει. Περιέγραψε αναλυτικά την εξέλιξη της φωτιάς στο βαγόνι Β2, το πρώτο πίσω από το κυλικείο (τέταρτο στον συρμό), στο οποίο η φωτιά εκδηλώθηκε 9 λεπτά μετά τη μετωπική σύγκρουση. Στο διάστημα αυτό, πολλοί επιβάτες είχαν τον χρόνο να απεγκλωβιστούν, αλλά άλλοι έμειναν μέσα. Η φωτιά, όμως, αντί να σταματήσει, συνέχισε να δυναμώνει για τα επόμενα 40 λεπτά και να επεκτείνεται, μέχρι που κατέκαψε όλο το βαγόνι.
Το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ αναφέρεται ξεκάθαρα στα καθίσματα του βαγονιού Β2, λέγοντας ότι δεν ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές πυραντοχής. «Τα καθίσματα είχαν σκέτο πανί ή ενδιάμεσο στρώμα πολυεστέρα», τόνισε ο κ. Λακαφώσης: «Μιλάμε ξεκάθαρα για προσάναμμα», είπε. Είναι χαρακτηριστικό ότι έγινε μέτρηση και σε κάθισμα από άλλο βαγόνι, το Β4, το οποίο ήταν παλαιότερο, ενώ εκείνα του Β2 είχαν επισκευαστεί. Σε εκείνο λοιπόν το κάθισμα το παλαιότερο, υπήρχε μια ενδιάμεση στρώση (ανάμεσα στο κάλυμμα και το αφρολέξ) αραμιδίου, η οποία είχε πολύ καλύτερη συμπεριφορά. «Εάν μπείτε σε ένα βαγόνι και το δείτε παλιό και ξεβαμμένα τα καθίσματα, να καταλάβετε ότι είναι πιο ασφαλές», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Λακαφώσης.
Προφανώς τέθηκε σειρά ερωτημάτων σχετικά με τα βαγόνια που συνεχίζουν να κυκλοφορούν στο δίκτυο. Είναι ασφαλή σε περίπτωση πυρκαγιάς; «Δεν γνωρίζουμε», ήταν η απάντηση του Κ. Λακαφώση και παρέπεμψε στη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), στο υπουργείο Μεταφορών και στον αναπληρωτή υπουργό Κ. Κυρανάκη που έχουν την ευθύνη εποπτείας, χωρίς να αφήνει εκτός κάδρου την Hellenic Train που έχει επίσης ευθύνη ως λειτουργός των τρένων. Κάπου εδώ όμως ξεκινά ένα αδιανόητο γαϊτανάκι μετάθεσης των ευθυνών καθώς:
● Η ΡΑΣ δεν έκανε ελέγχους όπως έχει υποχρέωση, ενώ και όταν έκανε, όπως στην περίπτωση των σταθμαρχών με την ελλιπή εκπαίδευση, δεν την έλαβε υπόψη ο ΟΣΕ. Για την πυραντοχή των καθισμάτων, η ΡΑΣ έχει ξεκινήσει τώρα διερεύνηση, αλλά αυτή θα είναι στα «χαρτιά», ελέγχοντας τους τεχνικούς φακέλους των καθισμάτων. «Δεν περιμένουμε από τη ΡΑΣ να επιβάλει απλώς κάποιο πρόστιμο», τόνισε ο κ. Ψαρόπουλος. «Πρέπει να μας πει ότι τα βαγόνια είναι ΟΚ, αλλιώς ταξιδεύετε με δική σας ευθύνη και να έχετε μαζί σας μάσκα αερίων και πυροσβεστήρα», πρόσθεσε ο Κ. Λακαφώσης.
Καμία ανακοίνωση
● Το υπουργείο Μεταφορών δεν έχει προχωρήσει σε κάποια επίσημη ανακοίνωση, αλλά αφήνει να διαρρρεύσει ότι δόθηκε εντολή ελέγχου στα βαγόνια. Οταν, όμως, ερωτάται για το περιεχόμενο αυτής της εντολής, παραπέμπει σε απόφαση που υπέγραψαν τον περασμένο Οκτώβριο ο Κ. Κυρανάκης με τον Κυρ. Πιερρακάκη. Βάσει αυτής της απόφασης, είναι ο ΟΣΕ που πρέπει να προχωρήσει σε τεχνική αξιολόγηση του τροχαίου υλικού είτε το έχει μισθώσει στην Hellenic Train είτε όχι. Ομως, ο ΟΣΕ έχει περιθώριο 12 μηνών για να ολοκληρώσει αυτή την αξιολόγηση και να διαπιστώσει εάν οι προδιαγραφές (κατασκευή, μηχανή, πυρασφάλεια, εκκένωση κ.λπ.) ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
● Η Hellenic Train υποστήριξε ότι το τροχαίο υλικό που έχει μισθώσει είναι παλιό, οπότε σε θέματα πυραντοχής πρέπει να ανταποκρίνεται στο παλαιό πρότυπο UIC 564-2. Για να αποφύγει την αυστηρότερη προδιαγραφή (ΕΝ 45545) που ισχύει μετά το 2014, μάλιστα, υποστήριξε ότι στα βαγόνια που λειτουργεί δεν έκανε εργασίες ανακαίνισης αλλά απλές επισκευές.
● Η κατάσταση περιπλέκεται εδώ διότι και ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ, όταν έστειλε δείγματα στη Γερμανία, ζήτησε να γίνει μέτρηση όχι με το παλιό αλλά με το νέο, αυστηρότερο πρότυπο ΕΝ 45545. Σύμφωνα με τον κ. Λακαφώση, είναι δεδομένο ότι δεν τηρείται ούτε το παλιό πρότυπο, αλλά αυτό «πρέπει κάποιος να το πει». Για το ποιον διευκολύνει αυτός ο χειρισμός, ο πραγματογνώμονας ανέφερε πως πρόκειται για μια «νομικίστικη διέξοδο καθώς η Hellenic Train θέλει να κερδίσει χρόνο». «Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η ευθύνη του υπουργείου Μεταφορών και της ΡΑΣ να πουν ότι εμπιστεύεται τα τρένα να κυκλοφορούν». Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τον Α. Ψαρόπουλο, εάν η ΡΑΣ επιβάλει πρόστιμο, θα το κάνει για παραβίαση του παλαιού προτύπου UIC 564-2, αλλά αυτό θα συμβεί από «έλεγχο στα χαρτιά» επειδή δεν θα έχει βρεθεί κάποιο πιστοποιητικό.
«Αυτεπάγγελτα»
● Μετά την έκδοση του πορίσματος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ ο κ. Ψαρόπουλος τόνισε ότι πλέον περιμένει από τις δικαστικές αρχές να αναλάβουν κάποια πρωτοβουλία. «Αυτεπάγγελτα και όχι όπως συνέβη ώς τώρα μόνο ύστερα από επίμονα αιτήματα των συγγενών», πρόσθεσε ο πατέρας της Μάρθης. Ωστόσο, ανέφερε πως δεν περιμένει αλλαγή του κατηγορητηρίου με αναβάθμιση των κατηγοριών προς την Hellenic Train από πλημμέλημα σε κακούργημα. Οσο για το αναμενόμενο πόρισμα της ΡΑΣ που έχει αναθέσει έρευνα και σε εξωτερικό σύμβουλο; «Θα περιμένουμε να δούμε τι θα πει ο ιδιώτης. Καταλαβαίνω πως θέλουν να πάρουν κάποια προσωρινά μέτρα, αλλά δεν μπορώ να φανταστώ τι μέτρα είναι αυτά όταν τα καθίσματα δεν έχουν πιστοποίηση. Κάποιο εφεύρημα περιμένουμε να δούμε…».
