Η Ευρώπη αλλάζει: σε δεύτερη μοίρα οι πολίτες και το περιβάλλον

Η Ευρώπη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των κλιματικών κανόνων, των εργασιακών προτύπων, των σημάτων ασφαλείας τροφίμων, των μειωμένων εκπομπών άνθρακα, των κωδίκων ιχνηλασιμότητας και τόσων άλλων κατακτήσεων σιωπηρά αλλάζει. Η εμπορική συμφωνία Mercosur, που υπέγραψε η Ε.Ε. με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη), μπορεί να ανακοινώνεται από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους με μια γλώσσα καθησυχαστική και με το περιτύλιγμα της ανάπτυξης, ωστόσο η αλήθεια είναι αρκετά διαφορετική.

Για 25 χρόνια οι Βρυξέλλες επεξεργάζονταν τη συμφωνία Mercosur που θα άνοιγε την αγορά της Ε.Ε. σε γεωργικές εισαγωγές από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και θα εξήγε αυτοκίνητα, μηχανήματα, κρασί και βιομηχανικά προϊόντα. Ολοι θα κέρδιζαν… στα χαρτιά! Αλλά οι αγρότες δεν ζουν στα υπολογιστικά φύλλα των γραφειοκρατών των Βρυξελλών. Ζουν σε περιθώρια, και τα περιθώρια έχουν στενέψει ασφυκτικά.

Η ουσία της συμφωνίας Ε.Ε. – Mercosur:

◾️ Μειώνει ή καταργεί τους δασμούς σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών που διακινούνται μεταξύ της Ευρώπης και της Λατινικής Αμερικής.

Για την Ευρώπη αυτό σημαίνει πρόσβαση σε εισαγωγές γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, όπως βοδινό κρέας, πουλερικά, ζάχαρη, σόγια, καφές κ.λπ., ενώ για τις χώρες της Mercosur σημαίνει εισαγωγές ευρωπαϊκών μηχανημάτων και βιομηχανικού εξοπλισμού, οχημάτων και εξαρτημάτων αυτοκινήτων, φαρμακευτικών προϊόντων, χημικών προϊόντων και μεταποιημένων προϊόντων υψηλής αξίας, καθώς και ορισμένων τομέων υπηρεσιών.

◾️ Η δομή είναι οικεία. Η Ευρώπη εξάγει προϊόντα πολυπλοκότητας της βαριάς βιομηχανίας μερικών χωρών-μελών της και η Λατινική Αμερική εξάγει προϊόντα της αφθονίας της γης της. Και αυτό είναι που κάνει αυτή τη συμφωνία πολιτικά ασταθή. Κάποιοι τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας, όπως η βιομηχανία αυτοκινήτων, θα ωφεληθούν, ενώ οι Ευρωπαίοι αγρότες θα εξαφανιστούν.

◾️ Αυτή η συμφωνία θα συνδέσει αγορές που καλύπτουν περισσότερους από 700 εκατομμύρια ανθρώπους. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου στον πλανήτη.

Η Ε.Ε. επιμένει ότι η συμφωνία περιέχει μηχανισμούς για τη διασφάλιση της λογοδοσίας.

Οι επικριτές της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι αυτοί οι μηχανισμοί είναι αδύναμοι, αργοί και πολιτικά ακατάλληλοι. Και κάπως έτσι διαβρώνεται η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά τα μέρη της συμφωνίας που δέχονται τις μεγαλύτερες επικρίσεις.

Πίεση στον πρωτογενή τομέα

Η Ε.Ε. ζητάει από τους Ευρωπαίους αγρότες να μειώσουν τη χρήση λιπασμάτων, να επιτύχουν τους στόχους μείωσης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, να συμμορφωθούν με τα πρότυπα καλής διαβίωσης των ζώων, να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος της ενέργειας και να επιβιώσουν με τα μειωμένα εισοδήματά τους. Τώρα με τη Mercosur προ των πυλών τούς ζητούν να ανταγωνιστούν το εισαγόμενο βοδινό κρέας που εκτρέφεται σε φθηνότερη γη, με φθηνότερο εργατικό κόστος και με χαλαρούς περιβαλλοντικούς όρους. «Τόσα χρόνια που ασχολούμαι με έρευνα σε ζητήματα αγρο-περιβαλλοντικής πολιτικής είχα καταλάβει ότι η Ε.Ε. επενδύει συστηματικά στη βιώσιμη, τοπικά προσαρμοσμένη και περιβαλλοντικά υπεύθυνη αγροτική παραγωγή. Ομως, λίγο καιρό πριν ψηφίστηκε ελαφρά τη καρδία μια εμπορική συμφωνία που είναι σίγουρο ότι θα υπονομεύσει αυτές τις πολιτικές και άρα θα ακυρώσει εν μέρει τη σχετική έρευνα και τη χρηματοδότησή της», αναφέρει ο καθηγητής της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, Διονύσης Λατινόπουλος.

Η στρατηγική Farm to Fork (Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο) και η στρατηγική για τη βιοποικιλότητα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας θέτουν ως στόχο μέχρι το 2030 η βιολογική καλλιέργεια να φτάσει τουλάχιστον το 25% της συνολικής γεωργικής γης της Ε.Ε. Τόσο με τον νέο κανονισμό για τα νέας γενιάς μεταλλαγμένα όσο και με τη συμφωνία Mercosur, η Ε.Ε. ακυρώνει τις ίδιες τις πολιτικές της. «Η Κοινή Αγροτική Πολιτική της περιόδου 2023–2027 επιχειρεί υποτίθεται να μετασχηματίσει το ευρωπαϊκό αγροτικό μοντέλο ενισχύοντας οικολογικά σχήματα, αγροπεριβαλλοντικά μέτρα και τη βιολογική γεωργία, με σαφή τοπική διάσταση και στόχο την ενίσχυση της βιωσιμότητας των μικρών και μεσαίων εκμεταλλεύσεων.

Σε πλήρη διάσταση από αυτή τη λογική, η συμφωνία Μercosur που ψηφίστηκε κάνει τα ακριβώς αντίθετα: διευκολύνει την είσοδο στην ευρωπαϊκή αγορά αγροτικών προϊόντων (κρέας, ζωοτροφές, ζάχαρη, ρύζι, σόγια κ.λπ.) που παράγονται σε εντελώς διαφορετικό θεσμικό, αγρο-περιβαλλοντικο πλαίσιο. Οι παραγωγοί αυτοί δεν υπόκεινται στις ίδιες απαιτήσεις που επιβάλλει η Ε.Ε. στους δικούς της αγρότες – από τη χρήση φυτοφαρμάκων και αντιβιοτικών έως την προστασία της βιοποικιλότητας και των υδατικών πόρων. Το αποτέλεσμα είναι ένας ασύμμετρος ανταγωνισμός, που πλήττει ιδιαίτερα τις τοπικές και περιφερειακές αγροτικές οικονομίες της Ευρώπης», λέει ο κ. Λατινόπουλος και συμπληρώνει: «Η αντίφαση γίνεται ακόμα πιο έντονη αν ληφθεί υπόψη η στρατηγική Farm to Fork, η οποία υποτίθεται ότι προωθεί συντομότερες αλυσίδες εφοδιασμού, τοπικά συστήματα παραγωγής και διανομής τροφίμων, προστιθέμενη αξία στην ποιότητα των προϊόντων και μεγαλύτερη διαφάνεια στην προέλευση των προϊόντων. Η μαζική εισαγωγή φθηνών αγροτικών προϊόντων από τεράστιες γεωγραφικές αποστάσεις έρχεται σε πλήρη σύγκρουση με αυτή τη στρατηγική, αποδυναμώνοντας τις προσπάθειες των τοπικών κοινοτήτων να επενδύσουν σε βιώσιμα τοπικά αγροδιατροφικά συστήματα και ταυτόχρονα κάνοντας τον κόσμο να χάνει την εμπιστοσύνη του στη χρηματοδοτούμενη έρευνα και στη μακροχρόνια πολιτική της Ε.Ε.».

Οταν τα τρακτέρ φτάνουν στις Βρυξέλλες, δεν είναι ο εθνικισμός που τους παρακινεί, όπως θέλουν να το παρουσιάσουν οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, αλλά η χαμένη εμπιστοσύνη τους, σχολιάζει ο κ. Λατινόπουλος. Και ναι, οι Ευρωπαίοι αγρότες γνωρίζουν πόσο άνιση είναι η αντιμετώπισή τους. Γνωρίζουν ότι η διάθεση προστασίας των οικονομικών συμφερόντων των εταιρειών υπερέχει της δικής τους προστασίας, της προστασίας της υγείας των καταναλωτών και της προστασίας του περιβάλλοντος. Γνωρίζουν ότι διακυβεύεται η ύπαρξή τους, γνωρίζουν ότι η επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης βρίσκεται σε κίνδυνο και γνωρίζουν ότι ένα σύστημα που απαιτεί θυσίες από μια ομάδα και ανταμείβει μιαν άλλη χάνει τη συνοχή του. Γι’ αυτό και εξεγείρονται.

Περιβαλλοντικές πολιτικές… μόνο μέχρι την πόρτα μας

Επί σειρά ετών η Ε.Ε. έχει ηγηθεί για το κλίμα. Θέτει στόχους, εξάγει αξίες, δίνει μάχες στις παγκόσμιες διασκέψεις για το κλίμα. Η Επιτροπή όμως της Ούρσουλα φον ντε Λάιεν δεν έχει διατηρήσει αυτό το ηθικό πλεονέκτημα της Ε.Ε. Ούτε για τους πολίτες της ούτε για τις υπόλοιπες χώρες του πλανήτη. Στην πράξη οι περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και ρήτρες γίνονται υποσημειώσεις όταν αφορούν το εμπόριο και τις επενδύσεις. Κάθε ηθικό πλεονέκτημα μπαίνει στην άκρη και η Ευρώπη έχει βρεθεί μπροστά στην αντίφαση να βάζει ισχυρούς κανόνες στο εσωτερικό της, αλλά να απορρίπτει κάθε κλιματικό στόχο έξω από την πόρτα της.

«Ως προς το περιβάλλον, η συμφωνία Mercosur έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας (European Green Deal). Η ενίσχυση εμπορικών ροών που συνδέονται με αποψίλωση δασών, απώλεια βιοποικιλότητας και αυξημένες εκπομπές από μεταφορές μεγάλων αποστάσεων, υπονομεύει την αξιοπιστία της Ε.Ε. Δεν μπορεί να μιλάς (για) και να χρηματοδοτείς γεωργία χαμηλού άνθρακα (carbon farming) και να υπογράφεις συμφωνίες που τα προϊόντα θα παράγονται χωρίς έλεγχο και θα μεταφέρονται στη μισή υφήλιο με τεράστιο ανθρακικό αποτύπωμα», λέει ο κ Λατινόπουλος.

«Πρόκειται για μια επιζήμια και αθέμιτη συμφωνία που θα υπονομεύσει τις προσπάθειες των χωρών να αντιμετωπίσουν την κλιματική κρίση και τη δίκαιη μετάβαση και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Είναι λυπηρό το γεγονός ότι η συμφωνία, με τέτοιο οικονομικό, κοινωνικό, πολιτικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο στη βραζιλιάνικη κοινωνία, το τροπικό δάσος του Αμαζονίου και τις άλλες χώρες της Mercosur, αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης πίσω από κλειστές πόρτες, χωρίς κοινωνική συμμετοχή ή διαφάνεια. Αυτή η μη βιώσιμη συμφωνία ενθαρρύνει την εισαγωγή από την Ευρώπη στη Λατινική Αμερική προϊόντων που είναι εξαιρετικά ρυπογόνα και επιβλαβή για την υγεία, όπως αυτοκίνητα, πλαστικά και φυτοφάρμακα, με αντάλλαγμα βασικά προϊόντα που συχνά προέρχονται από αποψιλωμένες περιοχές. Επίσης ενθαρρύνει την εξαγωγή ευρωπαϊκών τοξικών αγροχημικών, ορισμένα από τα οποία δεν έχουν καν εγκριθεί για χρήση εντός των συνόρων της Ε.Ε. και η Ε.Ε. θα τα επανεισάγει ως υπολείμματα σε τρόφιμα. Το πλαίσιο είναι ακόμα χειρότερο τώρα, δεδομένης της νέας καθυστέρησης στον νόμο της Ε.Ε. κατά της αποψίλωσης των δασών, της αποδόμησης των διαδικασιών περιβαλλοντικής αδειοδότησης στη Βραζιλία και των επιθέσεων κατά του Μορατόριουμ Σόγιας στον Αμαζόνιο», αναφέρει η Μυρτώ Πισπίνη από το ελληνικό γραφείο της Greenpeace.

Η Ελλάδα τι θέση έχει;

? «Αυτό που “πουλάει” και γι’ αυτό επιχαίρει η κυβέρνηση είναι ότι θεωρεί πως ο καταναλωτής θα φάει φθηνότερα. Αυτό βέβαια δεν συμβαίνει πάντα γιατί τις τιμές τις καθορίζει η αγορά. Από τη στιγμή που θα έρχονται ποσότητες από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής πιο φθηνές και πιο ανταγωνιστικές, όπως εσπεριδοειδή, χυμοί, βοδινό κρέας κ.λπ., καταλαβαίνετε ότι αν μένουν αδιάθετα τα ελληνικά προϊόντα οι παραγωγοί θα αρχίσουν να εγκαταλείπουν τις καλλιέργειες και την εκτροφή», λέει ο γεωπόνος και μέλος του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου, Θεοφάνης Κουρεμπές. Η ελληνική παραγωγή στο βοδινό κρέας καλύπτει το 15%-20% της κατανάλωσης. Η Βραζιλία και η Αργεντινή έχουν τεράστια κλίμακα παραγωγής με πολύ χαμηλό κόστος. Περισσότερες εισαγωγές σημαίνει περαιτέρω συρρίκνωση, μέχρι και εκτοπισμό της ελληνικής εκτροφής. Μιλάμε δηλαδή ξεκάθαρα για απώλεια της παραγωγικής βάσης της χώρας.

Αν πιεστεί η ελληνική παραγωγή και κλείσουν μονάδες, θα αυξηθεί η εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές, που σημαίνει ότι σε μελλοντικές κρίσεις (πόλεμοι, πανδημίες, μεταφορές/γεωπολιτικά) η χώρα μας θα είναι ευάλωτη. Οι τιμές θα εκτοξευθούν και αυτό που σήμερα θα είναι φθηνό, αύριο θα είναι απλησίαστο. Η Mercosur μπορεί να φαίνεται ότι ωφελεί τον καταναλωτή ως αγοραστή σήμερα, αλλά θα τον αποδυναμώσει ως πολίτη και καταναλωτή αν χαθεί η εγχώρια παραγωγή.

? Προϊόντα ΠΟΠ: Για το καθεστώς προστασίας που περιέχεται στη συμφωνία και ακούμε τόσα καθησυχαστικά για τα προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), τα νούμερα λένε άλλα. Στην Ελλάδα έχουμε 115 προϊόντα που είναι καταχωρισμένα ως ΠΟΠ στο ευρωπαϊκό σύστημα. Από αυτά, μόνο 21 θα έχουν ειδική προστασία στο πλαίσιο της συμφωνίας. Για παράδειγμα, στο καθεστώς προστασίας περιλαμβάνεται η φέτα αλλά μένει εντελώς εκτός η γραβιέρα Νάξου.

Επιπλέον, όπως αναφέρει η ευρωομάδα του ΠΑΣΟΚ: «Οι περιβόητες “ρήτρες διασφάλισης” που επικαλείται η Νέα Δημοκρατία:

■ ενεργοποιούνται μόνο αφού πρώτα έχει ήδη καταρρεύσει η αγορά και οι τιμές
■ εξαρτώνται από πολιτική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, χωρίς καμία νομική υποχρέωση έγκαιρης παρέμβασης
■ δεν προβλέπουν καμία αποζημίωση για τους παραγωγούς
■ δεν αποτρέπουν τις εισαγωγές, απλώς τις διαπιστώνουν εκ των υστέρων.

Με απλά λόγια, η προστασία μετατίθεται στο μέλλον, ενώ η ζημιά για τους αγρότες μπορεί να είναι άμεση και μη αναστρέψιμη» καταλήγουν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ.

Πιθανά σενάρια για το τι μπορεί να συμβεί από δω και πέρα

Το καλό σενάριο είναι:

◽️ Η ψηφοφορία για τη συναίνεση του Ε.Κ. στη συμφωνία εμπορίου να παγώσει μέχρι να γνωμοδοτήσει το Δικαστήριο. Το Δικαστήριο χρειάζεται κατά μέσο όρο 18 μήνες έως δύο χρόνια για να γνωμοδοτήσει. Η ψήφος του Ε.Κ. είναι απαραίτητη για την ολοκλήρωση της διαδικασίας επικύρωσης και την πλήρη έναρξη ισχύος της συμφωνίας. Η συμφωνία δεν μπορεί να τεθεί σε ισχύ μέχρι να δώσει τη συγκατάθεσή του το Ε.Κ.

◽️ Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο σενάριο, όπου η συμφωνία μπορεί να εφαρμοστεί πριν από την έγκριση του Ε.Κ. αφού βάσει της Συνθήκης Λειτουργίας της Ε.Ε. μπορεί το Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποφασίσουν να εφαρμόσουν προσωρινά τη συμφωνία. Ωστόσο κάτι τέτοιο θα ήταν αντίθετο τόσο με τις πολιτικές δεσμεύσεις όσο και με τις καθιερωμένες πρακτικές της Ε.Ε., αφού από το 2011 σχεδόν όλες οι εμπορικές συμφωνίες εφαρμόζονται μόνο μετά την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Μόνο δύο εξαιρέσεις υπήρξαν που αφορούσαν προσωρινή εφαρμογή πριν από την πλήρη κοινοβουλευτική έγκριση. Η συμφωνία Ε.Ε. – Μαρόκου και η εμπορική συμφωνία μετά το Brexit το 2020. Και στις δύο περιπτώσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστήριξε ότι η προσωρινή εφαρμογή ήταν δικαιολογημένη για να αποφευχθεί η διαταραχή της αγοράς, καθώς οι χαμηλότεροι δασμοί ήταν ήδη σε ισχύ και η μη λήψη μέτρων θα σήμαινε προσωρινή αύξηση των δασμών. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να σεβαστεί τη λαϊκή εντολή που εκφράζεται μέσω του Κοινοβουλίου και να μην προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή. Να σταματήσει τις προσπάθειες να την επιβάλει πραξικοπηματικά. Αν το Δικαστήριο διαπιστώσει ασυμβατότητες, οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να επανεκκινήσουν», λέει ο ευρωβουλευτής Κώστας Αρβανίτης και έχει απόλυτο δίκιο για τον πραξικοπηματικό χαρακτήρα μιας τέτοιας απόφασης, αφού ήδη από τις 25 Νοεμβρίου 2025 η Γενική Διεύθυνση Εμπορίου απέστειλε επιστολή στα μέλη της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (INTA) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επιβεβαιώνοντας ότι δεν θα υπάρξει προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας Mercosur πριν από την ψηφοφορία στο Ε.Κ.

Επιπλέον, η απόφαση για προσωρινή εφαρμογή της συνθήκης πριν από την έγκριση του Ε.Κ. θα ήταν αντίθετη με τη συμφωνία-πλαίσιο για τις σχέσεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων.

Ο ιστότοπος της Επιτροπής, που εξηγεί πώς χαράσσεται η εμπορική πολιτική, αναφέρει: «Μεταξύ της υπογραφής και της επικύρωσης της συμφωνίας, μέρη της συμφωνίας μπορούν να “εφαρμοστούν προσωρινά” -να τεθούν σε ισχύ πριν από την επικύρωση- εάν το Συμβούλιο αποφασίσει να το πράξει. Η προσωρινή εφαρμογή συνήθως τίθεται σε ισχύ μόνο αφού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δώσει τη συγκατάθεσή του».

Γι’ αυτό και «η μάχη αυτή δεν αφορά μόνο την προστασία της αγροτικής παραγωγής, αλλά τη λειτουργία της ίδιας της Δημοκρατίας», όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο κ. Αρβανίτης. «Η Αριστερά θα συνεχίσει να υπερασπίζεται το δημόσιο συμφέρον», καταλήγει ο Ελληνας ευρωβουλευτής.

Ας δούμε όμως ποια θα είναι τα βήματα για την πιθανότητα έναρξης της προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας, εάν αυτό αποφασιστεί από την Ε.Ε. Στις 9 Ιανουαρίου το Συμβούλιο ενέκρινε την υπογραφή της συμφωνίας. Στην ίδια απόφαση ενέκρινε επίσης την προσωρινή εφαρμογή, ωστόσο η ενεργοποίηση αυτής της απόφασης δεν είναι αυτόματη.

Πριν από την προσωρινή εφαρμογή, θα πρέπει να συμβούν τα εξής:

● Τουλάχιστον ένα κράτος να έχει ενημερώσει την Ενωση για την ολοκλήρωση της αντίστοιχης εσωτερικής διαδικασίας που απαιτείται για την προσωρινή εφαρμογή.

● Η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώσει το Ε.Κ. για τα βήματα που σχετίζονται με την προσωρινή εφαρμογή, ενώ πρέπει να δημοσιευτεί στην επίσημη εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ο ανεξάρτητος ευρωβουλευτής και συντονιστής της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Νικόλας Φαραντούρης, σε ερώτησή μας για την παραπομπή της συμφωνίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, απάντησε: «Η πρόταση παραπομπής αφενός δίνει χρόνο για την επαναδιαπραγμάτευση συγκεκριμένων όρων της, αφετέρου δείχνει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αφουγκράζεται την κοινωνία και διεκδικεί τον νομοθετικό του ρόλο δυνατά. Ο αγώνας κατά των εμπορικών διατάξεων της Mercosur, που επιτρέπουν την εισαγωγή αγροτικών προϊόντων από τη Λατινική Αμερική χωρίς πλήρεις εξασφαλίσεις και εγγυήσεις, συνεχίζεται. Θέλουμε να ξέρουμε τι τρώμε! Δεν καταθέτουμε τα όπλα. Θα συνεχίσουμε τον αγώνα στην Επιτροπή Εξωτερικού Εμπορίου, στην Επιτροπή Προϋπολογισμού και στην Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων», κατέληξε ο κ. Φαραντούρης.

Προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο: μια μεγάλη νίκη της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (LEFT)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά τη διάρκεια της Ολομέλειας στο Στρασβούργο -και έπειτα από πρόταση της Ευρωπαϊκής Αριστεράς- ψήφισε την παραπομπή της εμπορικής συμφωνίας Ε.Ε. – Mercosur στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΔΕΕ), ζητώντας τη γνωμοδότησή του σχετικά με το αν η συμφωνία είναι συμβατή με τις συνθήκες της Ε.Ε. Η πρόταση για την παραπομπή της συμφωνίας υπερψηφίστηκε με 334 ψήφους υπέρ, 324 ψήφους κατά και 11 αποχές.

Ο Ελληνας ευρωβουλευτής Κώστας Αρβανίτης, αντιπρόεδρος της Left στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε επικοινωνία που είχαμε μαζί του μετά την ψηφοφορία μάς είπε: «Η παραπομπή της συμφωνίας Ε.Ε. –Mercosur στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποτελεί νίκη των Ευρωπαίων αγροτών και της Αριστεράς. Μια νίκη που γεννήθηκε από την πίεση του πανευρωπαϊκού αγροτικού κινήματος, από τα μπλόκα της Ελλάδας μέχρι το Παρίσι και τις Βρυξέλλες και την πρωτοβουλία της Left στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με τη στήριξη ευρωβουλευτών από το δημοκρατικό τόξο. Με την απόφαση αυτή η διαδικασία κύρωσης αναστέλλεται έως ότου κριθεί η συμβατότητα της συμφωνίας με τις ευρωπαϊκές συνθήκες».

Το αίτημα των ευρωβουλευτών προς το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θέτει τη διερεύνηση σχετικά με τη συμβατότητα τριών βασικών ζητημάτων:

■ Tου μηχανισμού επανεξισορρόπησης που προβλέπεται στη συμφωνία, ο οποίος επιτρέπει σε ένα μέρος να ζητήσει αποζημίωση εάν ένα μέτρο που εφαρμόζεται από το άλλο μέρος ακυρώνει ή μειώνει σημαντικά οποιοδήποτε όφελος που προκύπτει για αυτό. Αυτός ο μηχανισμός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από τις χώρες της Mercosur για να πιέσουν την Ε.Ε. κατά της θέσπισης ή της επιβολής νομοθεσίας και άλλων μέτρων που σχετίζονται με την προστασία του κλίματος και του περιβάλλοντος, την ασφάλεια των τροφίμων ή τις απαγορεύσεις ορισμένων φυτοφαρμάκων.

■ Tης νομικής βάσης που επέλεξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και της απόφασής της να διασπάσει τη συμφωνία Mercosur σε μια συμφωνία εταιρικής σχέσης Ε.Ε. – Mercosur και μια προσωρινή εμπορική συμφωνία. Η απόφαση που έλαβε η Επιτροπή ενδέχεται να παραβιάζει τις οδηγίες διαπραγμάτευσης του 1999 και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου του 2018, υπενθυμίζοντας ότι η συμφωνία Ε.Ε. – Mercosur θα πρέπει να είναι μια μικτή συμφωνία και να απαιτεί εθνικές επικυρώσεις.

■ Συμμόρφωσης με την αρχή της προφύλαξης. Στη συμφωνία Mercosur τα υγειονομικά μέτρα οφείλουν να συμπορεύονται με ό,τι επιτρέπει η αρχή της προφύλαξης της Ε.Ε. Σε διαφορετική περίπτωση υπάρχει ο κίνδυνος μη σωστής εφαρμογής της (αρχής της προφύλαξης) και σε μελλοντικές αποφάσεις που θα ληφθούν από μια διαιτητική επιτροπή.