Αίσια έκβαση -αλλά όχι ακόμη τέλος- είχε προχθές Τετάρτη η περιπέτεια των κατοίκων της οδού Βάκχου στην Πλάκα, κάτω από την Ακρόπολη, που στις 23 Ιανουαρίου σχεδόν αποκλείστηκαν στα ίδια τα σπίτια τους, όταν μετά την τελευταία νεροποντή κατέρρευσε υπό πώληση ημι-ερειπωμένο παλιό κτίσμα, με τα μπάζα να κλείνουν τον δρόμο. Ελπίζουμε ότι είχε κάποια μικρή συμβολή και το χθεσινό δημοσίευμα της «Εφ.Συν.» («Τα… ιδιωτικά ερείπια της οδού Βάκχου»).
Τα δεδομένα έχουν ως εξής: στέλεχος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών έκανε αυτοψία στον χώρο, καθώς ανάμεσα στα μπάζα του ερειπιώνα υπάρχουν σπαράγματα μαρμάρινων στοιχείων από αρχαιότερες οικοδομές, που χρησιμοποιούνταν ευρύτατα ως συμπληρωματικό δομικό υλικό στα σπίτια που χτίζονταν γύρω από την Ακρόπολη από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και μετά. Υπό την επίβλεψη της αρχαιολόγου της Εφορείας έγινε προσεκτική απόσυρση των μπάζων, ενώ οι ιδιοκτήτες τού υπό κατάρρευση διατηρητέου κτίσματος κατεδάφισαν με μικρό εκσκαφέα που είχαν μισθώσει τα υπόλοιπα τμήματά του που ήταν υπό κατάρρευση και επικίνδυνα για διερχόμενους και οχήματα.
Ως προς τη θεσμική ασάφεια για το ποιος έχει την ευθύνη της διατήρησης ή κατεδάφισης ενός διατηρητέου πλην επικίνδυνα ετοιμόρροπου ακινήτου, διευκρινίστηκε ότι με εγκύκλιό του το ΥΠΕΝ στις αρχές του 2024 και σε εφαρμογή του ν. 4787/2021, άρθρο 23, για τη λειτουργία των «Ειδικών Επιτροπών Επικινδύνως Ετοιμόρροπων» ζητούσε να επισπευσθεί η συγκρότηση αυτών των επταμελών επιτροπών από ειδικούς του Δημοσίου και ιδιώτες, με ευθύνη των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.
Είναι άγνωστο πόσες τέτοιες επιτροπές έχουν έκτοτε συγκροτηθεί και για πόσα ετοιμόρροπα κτίρια έχουν υποδείξει κατεδάφιση. Είναι όμως σίγουρο ότι στο υπουργείο Περιβάλλοντος είναι καταγεγραμμένα πάνω από 9.000 κτίσματα σε 111 δήμους της χώρας «επικινδύνως ετοιμόρροπα», τα 2.800 στην Αθήνα. Μάλιστα στον Δήμο Αθηναίων, όπου την τελευταία πενταετία έχουν υποβληθεί 1.600 αιτήσεις ελέγχου με πολύ αργό ρυθμό εξέτασης λόγω υποστελέχωσης της Υπηρεσίας Δόμησης, εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση περίπου 5 εκατομμυρίων ευρώ από ίδιους πόρους σε έργα κατεδαφίσεων αρχίζοντας από 70 επικίνδυνα κτίσματα. Το κτίσμα της Βάκχου προφανώς δεν ήταν ένα από αυτά.
Ωστόσο και ο ν. 4787/2021 (άρθρο 23) και η εγκύκλιος του ΥΠΕΝ καθιστούν σαφή την ευθύνη των ιδιοκτητών των ακινήτων για «α) τη συνεχή συντήρηση και διατήρησή τους σε κατάσταση που να μην αποτελούν κίνδυνο για τους χρήστες, τους διερχόμενους και τα όμορα ακίνητα ή την ξένη περιουσία, να μην προσβάλλουν το φυσικό, πολιτιστικό και πολεοδομικό περιβάλλον, και β) για την εμπρόθεσμη εφαρμογή των υποδεικνυόμενων από το αρμόδιο όργανο μέτρων άρσης του κινδύνου». Στην οδό Βάκχου, ελλείψει άλλου αρμόδιου οργάνου, την κατ’ αρχάς άρση του κινδύνου την επέβαλε η φύση: οι δυνατές νεροποντές και… η βαρύτητα.
Απέραντο αλαλούμ
Η ψυχίατρος Μαρία Διαλλινά, κάτοικος της Βάκχου που με τις καταγγελίες της προκάλεσε επίσπευση της λύσης, σχολιάζει στην «Εφ.Συν.»: «Η όλη ιστορία μού θυμίζει τον κύριο Κ στη “Δίκη” του Κάφκα. Η συνεννόηση με τις αρμόδιες υπηρεσίες είναι κάτι ανέφικτο, δεν υπάρχει λογική, ούτε αρχή, ούτε τέλος. Οι ιδιοκτήτες του ερειπίου μάς είπαν ότι επί μήνες προσπαθούσαν να βρουν εργολάβους για την κατεδάφιση, αλλά κανείς δεν αναλάμβανε χωρίς μια άδεια από τον δήμο ή άλλη κρατική αρχή. Σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη είτε το κράτος χρηματοδοτεί ή δανείζει χρήματα στους ιδιώτες, αν δεν έχουν, για να κρατηθεί η ιστορική παράδοση και αισθητική στις πόλεις τους. Η αρχαιολόγος, που με την παρουσία της κατέστησε εφικτή την απομάκρυνση των μπάζων από τον δρόμο, μου είπε χαρακτηριστικά ότι ήταν στο Παρίσι στις διαμαρτυρίες από τα ‘’κίτρινα γιλέκα’’. Εμεινε έκπληκτη όταν διαπίστωσε ότι τα ιστορικά κτίρια που είχαν υποστεί ζημιές από τις διαδηλώσεις είχαν σκεπαστεί και έφεραν ήδη πινακίδες με άδεια ανακαίνισης εντός δύο μηνών. Ούτε κράτος, ούτε πρόνοια, ούτε Δικαιοσύνη, μόνο απέραντο αλαλούμ επικρατεί εδώ».
-320x213.jpg)
