Με διπλή πρόταση αλλαγής του εκλογικού πλαισίου η κυβέρνηση επιχειρεί προεκλογικό «άνοιγμα» προς τους Ελληνες του εξωτερικού. Νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών -στο οποίο αναφέρθηκε εκτενώς ο πρωθυπουργός στη χθεσινή συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου- θα προτείνει αφ’ ενός επέκταση της επιστολικής ψήφου και στις εθνικές εκλογές, αφ’ ετέρου τη δημιουργία μιας νέας εκλογικής περιφέρειας «Απόδημου Ελληνισμού», από την οποία θα εκλέγονται 3 βουλευτές που θα εκπροσωπούν τους εκτός ελληνικής επικράτειας Ελληνες πολίτες.
Η επιστολική ψήφος έχει ήδη εφαρμοστεί στις ευρωεκλογές του 2024. Με πρότυπο το ψηφοδέλτιο που χρησιμοποιήθηκε στις ευρωπαϊκές εκλογές θα είναι και το επιστολικό ψηφοδέλτιο των εθνικών εκλογών. Ο ψηφοφόρος θα επιλέγει κόμμα και υποψήφιο, έχοντας περιθώριο να βάλει μέχρι έναν σταυρό, όπως ισχύει και στις άλλες τριεδρικές εκλογικές περιφέρειες. Οι τρεις έδρες των βουλευτών που θα εκπροσωπούν τους απόδημους θα αφαιρεθούν από το ψηφοδέλτιο Επικρατείας, το οποίο θα επανέλθει στις 12 έδρες, από τις 15 που εκλέγει με την ισχύουσα νομοθεσία.
Στο ψηφοδέλτιο της περιφέρειας «Απόδημου Ελληνισμού», κάθε κόμμα θα μπορεί να έχει έως 5 υποψήφιους βουλευτές, υπό δύο προϋποθέσεις: α) οι υποψήφιοι να είναι εγγεγραμμένοι στον ειδικό κατάλογο εκλογέων του εξωτερικού, β) το κόμμα να έχει συγκροτήσει ψηφοδέλτια για τα 3/4 της ελληνικής επικράτειας. Οι ψήφοι της περιφέρειας «Απόδημου Ελληνισμού» θα προσμετρώνται κανονικά στο γενικό σύνολο.
Τόσο η επέκταση της επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές όσο και η σύσταση περιφέρειας για τον απόδημο Ελληνισμό απαιτούν αυξημένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία 2/3 (δηλαδή 200 βουλευτών) προκειμένου να καταστεί νόμος του κράτους. Με την εξής διαφορά: αν η πρόταση για την επέκταση της επιστολικής ψήφου συγκεντρώσει μικρότερη πλειοψηφία, τότε απορρίπτεται, ενώ εάν η πρόταση για τη σύσταση εκλογικής περιφέρειας «Απόδημου Ελληνισμού» δεν συγκεντρώσει τις απαιτούμενες 200 ψήφους, τότε θα εφαρμοστεί στις μεθεπόμενες -και όχι στις επόμενες- εκλογές. Υπενθυμίζεται ότι το σενάριο των επαναλαμβανόμενων εκλογών το 2027 είναι ενισχυμένο, ενώ ουκ ολίγοι θεωρούν ότι οι κυβερνητικές προτάσεις (όπως και άλλες εισηγήσεις στελεχών της Ν.Δ. προς το Μαξίμου) για αλλαγές στον εκλογικό νόμο υιοθετούν ως πνεύμα τη στρατηγική της «διπλής κάλπης».
Η κυβέρνηση θα αναζητήσει συναινέσεις από τα κοινοβουλευτικά κόμματα, αρχής γενομένης από την (άτυπη) διακομματική επιτροπή που έχει προγραμματιστεί να συνεδριάσει την Πέμπτη, στις 11.00, στο υπουργείο Εσωτερικών, με τον αρμόδιο υπουργό Θοδωρή Λιβάνιο να έχει ήδη αποστείλει τις σχετικές προσκλήσεις και να καλεί σε «υπέρβαση των κομματικών γραμμών».
Ανάλογη ρύθμιση επέκτασης της επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές είχε προωθηθεί το 2024 από την πρώην υπουργό Εσωτερικών, Νίκη Κεραμέως, μέσω τροπολογίας της τελευταίας στιγμής, ξεσηκώνοντας τις αντιδράσεις των αντιπολιτευόμενων κομμάτων που κατήγγειλαν απόπειρα «λαθροχειρίας». Ετσι, η δυνατότητα επιστολικής ψήφου περιορίστηκε στις ευρωεκλογές.
Η πρόταση που σχεδιάζει να προωθήσει προσεχώς προς διαβούλευση ο κ. Λιβάνιος θα παρέχει δυνατότητα επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές μόνο στους εγγεγραμμένους εκλογείς που κατοικούν στο εξωτερικό. Πρόκειται για ένα ακροατήριο με το οποίο η Ν.Δ. θεωρεί ότι έχει προνομιακές σχέσεις. Στις ευρωεκλογές του 2024, με ποσοστό 28,31% στο γενικό σύνολο, στην εκλογική περιφέρεια Εξωτερικού το κυβερνών κόμμα συγκέντρωσε 40,17%.
Θα επανέλθει, άραγε, σύντομα η κυβέρνηση με νεότερη πρόταση για δυνατότητα επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές και για όσους κατοικούν εντός ελληνικής επικράτειας; «Οχι», ήταν η απάντηση του υπουργείου Εσωτερικών σε σχετικό ερώτημα της «Εφ.Συν.», αν και πληροφορίες θέλουν την κυβέρνηση να κινείται στο συγκεκριμένο θέμα «βήμα το βήμα».
Υπουργικό συμβούλιο
Ως «εθνική αλλαγή» και «σημαντικό βήμα δημοκρατίας και εκσυγχρονισμού» που αποτελεί «πλήρη ισότητα, όπως προβλέπεται και από το Σύνταγμα» παρουσίασε ο πρωθυπουργός το σχέδιό του να προχωρήσει στην καθιέρωση της επιστολικής ψήφου για τους Ελληνες του εξωτερικού και για τις εθνικές εκλογές από το 2027.
Προλογίζοντας τη ρύθμιση του υπουργείου Εσωτερικών κατά τη χθεσινή συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για «ακόμα μία «σφραγίδα» στο «διαβατήριο» της σύγχρονης και ανοιχτής Ελλάδας», αλλά και ακόμα έναν «πολύ σημαντικό κρίκο, ειδικά σε μια εποχή που οι σχέσεις μας με την ομογένεια ενδυναμώνονται, και μέσα από τις σημαντικές πρωτοβουλίες του brain regain αλλά όχι μόνο», καθώς και ακόμα έναν κρίκο «που ενώνει τη μητέρα πατρίδα με τα εκατομμύρια των Ελληνίδων και των Ελλήνων του εξωτερικού».
Το ερώτημα είναι αν θα βρει την απαιτούμενη συναίνεση από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, στην οποία προσβλέπει άμεσα τόσο για τον διορισμό των προέδρων τριών ακέφαλων Ανεξάρτητων Αρχών, αλλά και για τη Συνταγματική Αναθεώρηση που σκοπεύει να φέρει προς συζήτηση τους επόμενους μήνες. Μιλώντας στο υπουργικό έκανε γνωστό πως έχει ζητήσει από τον αρμόδιο υπουργό να ξεκινήσει άμεσα τη διαβούλευση για την επιστολική ψήφο των αποδήμων και ανέφερε ως «αυτονόητο» ότι θα βρεθούν οι 200 βουλευτές προκειμένου να ψηφιστεί η σχετική διάταξη. «Η ενθάρρυνση της συμμετοχής στη δημόσια ζωή συνιστά μια αυτονόητη εθνική επιλογή, πέρα και πάνω από κομματικά «τείχη». Καλώ και σήμερα όλες τις πολιτικές δυνάμεις, με αίσθημα ευθύνης, να συμπαραταχθούν μαζί μας σε αυτή την πολύ σημαντική, θεσμική, αλλά τολμώ να πω και εθνική αλλαγή την οποία υλοποιούμε», τόνισε.
Οι αντιδράσεις των κομμάτων
Επιφυλακτική ήταν η πρώτη αντίδραση από το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ., με τον εκπρόσωπο Τύπου του κόμματος να σημειώνει (ΕΡΤnews) πως «το ΠΑΣΟΚ τάσσεται υπέρ της εμβάθυνσης της εκπροσώπησης και της ενίσχυσης της συμμετοχής των Ελλήνων του εξωτερικού στα κοινά, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα τεθεί σε αμφισβήτηση η αντιπροσωπευτικότητα του εκλογικού αποτελέσματος». Οπως συμπλήρωσε, «είναι από τα σημεία που το πολιτικό σύστημα μπορεί να βρει συνεννόηση αρκεί να παίζουν όλοι με ανοιχτά χαρτιά».
Πηγές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. τόνιζαν πως τίθενται και σοβαρά συνταγματικά θέματα πέραν των πολιτικών σοβαρών επιφυλάξεων, κρατώντας στάση αναμονής μέχρι να παρουσιαστεί η ολοκληρωμένη πρόταση από το υπουργείο Εσωτερικών. Παράλληλα, κατηγορούσαν τον πρωθυπουργό πως θυμήθηκε το ζήτημα της επιστολικής ψήφου, «ένα ιδιαίτερα προσφιλές του θέμα, που χρησιμοποιεί διαχρονικά για επικοινωνιακά παιχνίδια και παραπλάνηση και για να ξεχαστούν τα μεγάλα προβλήματα και τα σκάνδαλα της κυβέρνησής του».
Επαναλαμβανόμενο αφήγημα κινδυνολογίας από τον Κ. Μητσοτάκη
Γεωργία Σάκκουλα
Τον μπαμπούλα της πολιτικής αστάθειας επαναφέρει με κάθε ευκαιρία ο πρωθυπουργός. Σε αυτό το επιχείρημα ουσιαστικά κατέφυγε και κατά τη χθεσινή συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, συνδέοντας τις διεθνείς εξελίξεις με την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και την οικονομία.
Οπως είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης «σε ταραγμένους καιρούς δεν αρκεί μόνο η ισχύς των αξιών μας, αλλά χρειάζεται και η αξία της ισχύος μας. Κι είναι κρίσιμη, συνεπώς, η ενδυνάμωση της πατρίδας μας σε όλα τα πεδία: στην άμυνα, τη διπλωματία και, προφανώς ταυτόχρονα, και στα μέτωπα της οικονομίας και της κοινωνίας». Ακολούθως πρόσθεσε πως «σε εποχές κατά τις οποίες το αύριο “πλέει” σε αχαρτογράφητα νερά, η πολιτική σταθερότητα -το έχουμε πει πολλές φορές- μετατρέπεται σε μια εθνική αναγκαιότητα, σε ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα μέσα σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο, αλλά και σε μία εγγύηση σιγουριάς και προοπτικής». Στην ίδια λογική «της ενότητας και της προόδου» ενέταξε και το νομοσχέδιο για την ψήφο των αποδήμων.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε για άλλη μια φορά στις νέες φοροελαφρύνσεις που θα δουν στη μισθοδοσία τους τέλη του μήνα οι υπάλληλοι του ιδιωτικού τομέα και ζήτησε τη στήριξη των υπουργών ως προς την προβολή του συγκεκριμένου μέτρου, που όπως είπε «αποτελεί και το πιο ουσιαστικό “ανάχωμα” απέναντι στην ακρίβεια».
Πέραν της πρότασης του ΥΠΕΣ, ένα από τα βασικά θέματα του χθεσινού υπουργικού ήταν η δέσμη ρυθμίσεων που προωθεί ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης για μείωση της γραφειοκρατίας, με τον πρωθυπουργό να χαρακτηρίζει «συνεχή» την αναμέτρηση με το «βαθύ» κράτος. Το νομοσχέδιο θα περιλαμβάνει 15 – 20 περιπτώσεις που προέκυψαν από παρατηρήσεις πολιτών στα ερωτηματολόγια που είχαν μοιραστεί εντός του 2025, εκθέσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, συνεργασία με βουλευτές και συναρμόδια υπουργεία. Μεταξύ άλλων προβλέπει την κατάργηση σειράς πιστοποιητικών με αντικατάστασή τους από υπεύθυνες δηλώσεις των πολιτών, την αξιοποίηση πιστοποιημένων επαγγελματιών για την επιτάχυνση διαδικασιών του Δημοσίου αλλά και την αποχή, υπό προϋποθέσεις, του Δημοσίου από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών, όπου δεν υπάρχει περίπτωση δικαίωσης του Δημοσίου, με βάση τη νομολογία του Αρείου Πάγου.
Επίσης, συζητήθηκαν οι νομοθετικές πρωτοβουλίες για επιστροφή δύο ενοικίων σε εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές, καθώς και περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση, σε συνέχεια των σχετικών εξαγγελιών που είχε κάνει ο πρωθυπουργός κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού, καθώς και το νέο πρόγραμμα «Κατασκευάζω-Νοικιάζω». Στο τραπέζι του υπουργικού βρέθηκαν επίσης αρκετές ρυθμίσεις για άτομα με αναπηρία, η αναμόρφωση του συστήματος επιλογής προϊσταμένων στο Δημόσιο, η σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου καθώς και η απλοποίηση της αδειοδότησης των έργων ΑΠΕ.
Σήμερα στις 10 π.μ. θα πραγματοποιηθεί ευρεία σύσκεψη στο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό, με τη συμμετοχή πέντε περιφερειαρχών, καθώς και ειδικών για το φλέγον ζήτημα της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Στο επίκεντρο είναι η εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, καθώς η κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο εμβολιασμού, σημειώνοντας ότι το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει stamping out, ζώνες προστασίας και αυστηρούς περιορισμούς μετακινήσεων.
