Ενα «παράξενο» δυστύχημα που είναι «δύσκολο να εξηγηθεί». Με αυτά τα λόγια περιέγραψε ο Ισπανός υπουργός Μεταφορών Οσκαρ Πουέντε το σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ανδαλουσία που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 40 ανθρώπους και τραυμάτισε άλλους 152. Κι αυτό γιατί το τρένο της ιδιωτικής εταιρείας Iryo με κατεύθυνση από Μάλαγα προς Μαδρίτη που εκτροχιάστηκε με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με την υπερταχεία AVE που ταξίδευε από Μαδρίτη προς Ουέλβα (στον Νότο) ήταν σχετικά καινούργιο, είχε περάσει από έλεγχο πριν από λίγες μόλις μέρες, στις 15 αυτού του μήνα, κινούνταν σε ευθεία γραμμή και οι σιδηροτροχιές είχαν ανακαινιστεί πολύ πρόσφατα.
Κι ενώ η Ισπανία, αποσβολωμένη, βρίσκεται σε τριήμερο εθνικό πένθος, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ υποσχέθηκε μια «ενδελεχή και απολύτως διαφανή» έρευνα. Ζήτησε από τους πολίτες να μην πέφτουν στην παγίδα της παραπληροφόρησης και των fake news και να περιμένουν να ολοκληρώσουν οι εμπειρογνώμονες τη δουλειά τους. Σε ένα σπάνιο δείγμα πολιτικού πολιτισμού μάλιστα, το δεξιό Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) που δεν χάνει ποτέ ευκαιρία να επιτεθεί στην κυβέρνηση με την παραμικρή αφορμή, μέχρι χθες κρατούσε εντυπωσιακά χαμηλούς τόνους.
Tι πήγε όμως τόσο στραβά, ενώ όλα φαίνονταν πως έγιναν σωστά; Μέχρι στιγμής, το μόνο που μπορεί να ειπωθεί είναι σενάρια και εικασίες. Ο Αλβαρο Φερνάντεθ Ερέδια, ο πρόεδρος της κρατικής Renfe, της διαχειρίστριας εταιρείας της υπερταχείας AVE που είχε ξεκινήσει από Μαδρίτη, είπε στον ραδιοφωνικό σταθμό Cadena Ser ότι ακόμη είναι πολύ νωρίς για να μιλήσει για τα αίτια. Σχολίασε μόνο ότι οι συνθήκες ήταν «παράξενες» και ότι ουσιαστικά έχει αποκλειστεί το ανθρώπινο λάθος.
Xθες έγινε γνωστό ότι το SEMAF, το συνδικάτο των Iσπανών μηχανοδηγών, είχε προειδοποιήσει τον περασμένο Αύγουστο με επιστολή του την ADIF, τη δημόσια εταιρεία, υπεύθυνη για τη συντήρηση των σιδηροδρομικών υποδομών, για σοβαρή φθορά σε σιδηρογραμμές που χρησιμοποιούν οι αμαξοστοιχίες υψηλής ταχύτητας, χωρίς όμως να ληφθεί κάποια μέριμνα. Χθες, πάντως, το συνδικάτο σε ανακοίνωσή του ζήτησε να τηρηθεί η «απαραίτητη ψυχραιμία» για όσο διεξάγονται οι έρευνες και να μη συνδέεται η επιστολή του περασμένου Αυγούστου με το προχθεσινό τραγικό συμβάν.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters, οι ειδικοί στον τόπο του δυστυχήματος βρήκαν βρήκαν έναν σπασμένο αρμό στις σιδηροτροχιές. Οι τεχνικοί είδαν κάποια φθορά στον αρμό που ενώνει δύο σιδηροδρομικές ράγες και αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα υπήρχε εδώ και κάποιο καιρό, σύμφωνα με την πηγή που δεν κατονομάζεται.
Οι ειδικοί, τους οποίους συμβουλεύτηκε η ισπανική εφημερίδα El Periódico, συγκλίνουν με την άποψη ότι πρόκειται για ένα «εξαιρετικά παράξενο και ανεξήγητο γεγονός», σημειώνοντας ότι οι έρευνες θα πάρουν χρόνο. Η μηχανολόγος Κοντσίτα Πεδρός, μέλος του συλλόγου μηχανολόγων της Καταλονίας (Col·legi d’Enginyers Industrials de Catalunya), υποθέτει ότι υπήρξε μια ασυνήθιστη συγκυρία διαφόρων παραγόντων. Κατά τη γνώμη της, ο εκτροχιασμός πρέπει να έγινε σε κάποιο σημείο όπου αλλάζουν τα κλειδιά. «Μια πιθανότητα είναι η ρόδα του τραίνου να μην ευθυγραμμίστηκε πλήρως με το κλειδί», λέει στην εφημερίδα. Σε μια τέτοια περίπτωση, σημειώνει, λόγω των υψηλών ταχυτήτων με τις οποίες κινούνται οι υπερταχείες, δεν πρόλαβαν να τεθούν σε εφαρμογή τα συστήματα ασφαλείας, καθώς όλα έγιναν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Αλλοι ειδικοί που μίλησαν στην El Periódico υπενθυμίζουν πως οι υπερταχείες είναι εξοπλισμένες με συστήματα που θέτουν αυτομάτως σε ακινησία τον συρμό εάν ξεπεραστεί για ένα έως δύο χιλιόμετρα την ώρα το αποδεκτό όριο ταχύτητας, κάτι που ουσιαστικά αποκλείει στη συγκεκριμένη περίπτωση τον εκτροχιασμό λόγω υπερβολικής ταχύτητας ή ανθρώπινου λάθους. Ωστόσο, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το τρένο δεν παύει να είναι το πιο ασφαλές μεταφορικό μέσο, όπως αποδεικνύουν τα στατιστικά στοιχεία των τελευταίων δεκαετιών.
