Axios: Πέντε σενάρια για το πώς μπορεί να τελειώσει ο πόλεμος με το Ιράν

Ασαφή είναι τα μηνύματα που εκπέμπει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και το αμερικανικό Πεντάγωνο, δημιουργώντας αβεβαιότητα τόσο στους συμμάχους τους όσο και στις αγορές για το πώς και το πότε θα μπορούσε να τελειώσει ο πόλεμος στο Ιράν.

Κάθε εβδομάδα χωρίς ξεκάθαρη προοπτική εξόδου από την κρίση, επιδεινώνει όλο και περισσότερο τον οικονομικό αντίκτυπο και δημιουργεί περαιτέρω αστάθεια, αυξάνοντας τον πολιτικό κίνδυνο και για τον ίδιο τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.

Ο Τραμπ είπε στους Ρεπουμπλικανούς, στο πλαίσιο ετήσιας συνάντησής τους τη Δευτέρα, ότι οι ΗΠΑ έχουν «ήδη κερδίσει» τον πόλεμο, αλλά «όχι σε αρκετό βαθμό». Η εν λόγω δήλωση ήρθε μόλις μερικές ώρες αφού ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε στο CBS News ότι ο πόλεμος έχει «σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί, σχεδόν».

Στο μεταξύ, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ είπε ότι η χθεσινή ημέρα ήταν «η σφοδρότερη μέχρι στιγμής» σε ό,τι αφορά τα πλήγματα.

Σε αυτό το τοπίο της αβεβαιότητας, η ιστοσελίδα Axios εξετάζει πέντε πιθανά σενάρια για το τέλος του πολέμου:

1. Διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός και πυρηνική συμφωνία

Ένας από τους βασικούς στόχους του Τραμπ από το ξεκίνημα της επιχείρησης «Epic Fury», ήταν να βάλει τέλος στο πρόγραμμα του Ιράν για τα πυρηνικά όπλα.

Λίγες ημέρες πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, το Ιράν και οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν τρεις γύρους έμμεσων συνομιλιών για τα πυρηνικά στη Γενεύη, αλλά οι απεσταλμένοι του Τραμπ κατέληξαν στο ότι η Τεχεράνη δεν φαινόταν πραγματικά πρόθυμη για μια συμφωνία.

Τη Δευτέρα, ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι είναι «πιθανές» νέες συνομιλίες, αλλά πρόσθεσε ότι είναι απογοητευμένος από την επιλογή του σκληροπυρηνικού Μοτζτάμπα Χαμενεΐ για τη διαδοχή του πατέρα του στη θέση του ανώτατου ηγέτη.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι την ημέρα πριν ξεκινήσουν τα πλήγματα, οι διαμεσολαβητές του Ομάν δήλωσαν πως το Ιράν είχε συμφωνήσει  να μην αποθηκεύσουν ποτέ εμπλουτισμένο ουράνιο, ενώ είχαν πει πως η ειρήνη είναι «εφικτή». Πλέον, μένει να φανεί πώς ο πόλεμος θα μπορούσε να επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις στο μέλλον.

2. Το μοντέλο της Βενεζουέλας

Ο Τραμπ έχει κάνει επίσης αναφορά στην περίπτωση της Βενεζουέλα – όπου οι δυνάμεις των ΗΠΑ συνέλαβαν τον Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο και διαμόρφωσαν μια τυπική συνεργατική σχέση με τη διάδοχό του,Ντέλσι Ροντρίγκεζ – ως μοντέλο για το τι θα μπορούσε να ισχύσει και για το Ιράν.

Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι πιστεύει πως το Ιράν «έκανε ένα μεγάλο λάθος» όταν όρισε ως ανώτατο ηγέτη τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι μπορεί να μην έχει διάρκεια η ηγεσία του.

Η πραγματικότητα όμως είναι η εξής: Πέρα από τον γεωγραφικό παράγοντα, η σύγκριση Ιράν και Βενεζουέλας υπόκειται σε σημαντικούς περιορισμούς. Ειδικοί λένε πως το να αντιμετωπίζονται σαν αντίστοιχες περιπτώσεις, μαρτυρά ανεπαρκή κατανόηση του πώς είναι δομημένη η εξουσία στην ισλαμική δημοκρατία.
Το ιρανικό καθεστώς έχει καταφέρει να επιβιώσει από 47 χρόνια κυρώσεων, πολέμων και εσωτερικών ταραχών – ενισχύοντας τον εαυτό του με στρατιωτικούς, θρησκευτικούς και πολιτικούς θεσμούς, σχεδιασμένους έτσι ώστε να αντέχουν περισσότερο από ό,τι ένας μόνο ηγέτης.

Για τους Ιρανούς διαδηλωτές, ωστόσο, που έχουν διακινδυνεύσει τη ζωή τους απαιτώντας αλλαγή του καθεστώτος, ένας ηγέτης που θα υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ εντός του συστήματος, θα φανεί μάλλον σαν «προδοσία» παρά σαν απελευθέρωση.

3. Λαϊκές εξεγέρσεις και κατάρρευση του καθεστώτος

Η πιθανότητα κατάρρευσης είναι πραγματική. Ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ είναι νεκρός, η οικονομία έχει υποστεί σοβαρό πλήγμα, ενώ μόλις λίγες εβδομάδες πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, το Ιράν βρέθηκε αντιμέτωπο με το πιο μεγάλο κύμα διαδηλώσεων από την επανάσταση του 1979.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει υποστηρίξει ότι τα πλήγματα διαμορφώνουν «συνθήκες ώστε ο γενναίος ιρανικός λαός να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του».

Η ιρανική αντιπολίτευση, όμως, δεν έχει κάποιον κοινά αποδεκτό ηγέτη και καμιά οργανωμένη δύναμη στο πεδίο.

Ο εξόριστος πρίγκιπας διάδοχος Ρεζά Παχλεβί είναι μία από τις πιο δημοφιλείς προσωπικότητες της αντιπολίτευσης, αλλά ο Τραμπ έχει υποβαθμίσει την αξιοπιστία του, εν μέρει επειδή ο Παχλεβί δεν ζει στο Ιράν εδώ και σχεδόν 50 χρόνια.

Οι κουρδικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από το Ισραήλ θα μπορούσαν να παράσχουν κάποια χερσαία υποστήριξη, αλλά οι κίνδυνοι είναι σημαντικοί — συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας το Ιράν να προχωρήσει σε ένα είδος εμφυλίου πολέμου, παρόμοιου με εκείνου που ρήμαξε τη Συρία σε διάστημα μιας δεκαετίας.

4. Επίθεση ειδικών δυνάμεων στα πυρηνικά αποθέματα

Τονίζεται επίσης ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο αποστολής ειδικών δυνάμεων στο Ιράν προκειμένου είτε να ασφαλίσουν είτε να καταστρέψουν  το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου, αναφέρει το Axios.

Αυτό το σενάριο θα τερμάτιζε τον πόλεμο όχι με πολιτική διευθέτηση, αλλά με τη φυσική εξάλειψη της πυρηνικής απειλής.

Το σενάριο αυτό, όμως, θα απαιτούσε την αποστολή χερσαίων δυνάμεων σε μια χώρα που εξακολουθεί να εκτοξεύει βαλλιστικούς πυραύλους.

5. Ο Τραμπ κηρύσσει νίκη και αποσύρεται

Σύμφωνα με το πέμπτο και τελευταίο σενάριο, ο Τραμπ θα μπορούσε κάποια στιγμή να αποφασίσει ότι οι δυνατότητες των πυραύλων και των drones του Ιράν έχουν υποβαθμιστεί αρκετά, να κηρύξει μια ιστορική νίκη και στη συνέχεια να αποσυρθεί — ανεξάρτητα από το αν η υποκείμενη πολιτική κατάσταση στην Τεχεράνη έχει επιλυθεί ή όχι.

Οι αγορές ποντάρουν σε μια γρήγορη έξοδο, ειδικά καθώς ο οικονομικός αντίκτυπος στο εσωτερικό απειλεί να γίνει σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον Αμερικανό πρόεδρο.

Ο ίδιος ο Τραμπ, ωστόσο, προειδοποίησε ότι αν επιτραπεί σε λάθος ηγέτη να αναλάβει την εξουσία, οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να συνεχίσουν τον πόλεμο «σε πέντε χρόνια».

Ο τερματισμός της επιχείρησης μπορεί επίσης να απαιτήσει την αποδοχή της απόφασης από το Ισραήλ — το οποίο έχει δείξει ότι είναι πρόθυμο να ενεργήσει μονομερώς, ενώ έχει δεσμευτεί να εξαλείψει οριστικά την ιρανική πυρηνική απειλή με ή χωρίς την Ουάσιγκτον.

Το συμπέρασμα, σύμφωνα με το Axios, είναι ότι ο πόλεμος στο Ιράν ξεκίνησε χωρίς ιδιαίτερη προειδοποίηση, το ίδιο μπορεί να ισχύει και για το τέλος.