Σήμερα είναι προγραμματισμένες οι διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά στη Γενεύη, ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν – συνάντηση η οποία πλέον θεωρείται η τελευταία ευκαιρία για τη διπλωματία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ χθες επανέλαβε πως προτιμά τη διπλωματική οδό αποκαλώντας όμως παράλληλα το Ιράν «υπ΄ αριθμόν ένα τρομοκράτη» κι ενώ έχει στείλει στη Μέση Ανατολή τη μεγαλύτερη αμερικανική αεροναυτική δύναμη που έχει αναπτυχθεί εκεί από τον πόλεμο στο Ιράκ το 2003
Σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης, το Ιράν έχει δηλώσει ότι όλες οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή θα θεωρηθούν νόμιμοι στόχοι, θέτοντας σε κίνδυνο δεκάδες χιλιάδες Αμερικανούς στρατιωτικούς. Το Ιράν έχει επίσης απειλήσει να επιτεθεί στο Ισραήλ μετά από έναν σκληρό 12ήμερο πόλεμο πέρυσι, πράγμα που σημαίνει ότι ένας νέος περιφερειακός πόλεμος θα μπορούσε να ξεσπάσει σε όλη τη Μέση Ανατολή.
«Δεν θα υπήρχε νίκη για κανέναν — θα ήταν ένας καταστροφικός πόλεμος», δήλωσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, στην India Today σε συνέντευξή του την Τετάρτη λίγο πριν πετάξει για τη Γενεύη. «Δεδομένου ότι οι αμερικανικές βάσεις είναι διάσπαρτες σε διαφορετικά μέρη της περιοχής, τότε δυστυχώς ίσως ολόκληρη η περιοχή να εμπλακεί, οπότε είναι ένα πολύ τρομερό σενάριο». Οι συνομιλίες της Γενεύης θα είναι η τρίτη συνάντηση από τον πόλεμο του Ιουνίου
Ο Αραγτσί θα καθίσει ξανά στο τραπέζι με τον Στιβ Γουίτκοφ, και πάλι με τη μεσολάβηση του Ομάν. Ο Αραγτσί συναντήθηκε με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ-Μπουσάιντι, μετά την άφιξή του στη Γενεύη. Οι άνδρες «εξέτασαν τις απόψεις και τις προτάσεις που θα παρουσιάσει η ιρανική πλευρά για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, βάσει των κατευθυντήριων αρχών που συμφωνήθηκαν στον προηγούμενο γύρο διαπραγματεύσεων», ανέφερε δημοσίευμα του κρατικού πρακτορείου ειδήσεων του Ομάν.
Σε αυτόν τον γύρο διαπραγματεύσεων μετά τον πόλεμο του Ιουνίου, ο Τραμπ άσκησε πιέσεις για την πλήρη διακοπή του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν, καθώς και για την αντιμετώπιση του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων της Τεχεράνης και της υποστήριξής της προς τις περιφερειακές ένοπλες δυνάμεις. Το Ιράν έχει υποστηρίξει ότι οι συνομιλίες πρέπει να επικεντρωθούν μόνο σε πυρηνικά ζητήματα.
Το Ιράν έχει δηλώσει ότι δεν έχει εμπλουτίσει ουράνιο από τον Ιούνιο, αλλά έχει εμποδίσει επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας να επισκεφθούν τις τοποθεσίες που βομβάρδισαν οι ΗΠΑ. Δορυφορικές φωτογραφίες που αναλύθηκαν από το Associated Press έδειξαν επίσης δραστηριότητα σε δύο από αυτές τις τοποθεσίες, γεγονός που υποδηλώνει ότι το Ιράν προσπαθεί να αξιολογήσει και ενδεχομένως να ανακτήσει υλικό εκεί.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν δεν έχει ακόμη εκκινήσει ένα πρόγραμμα όπλων, αλλά «έχει αναλάβει δραστηριότητες που το τοποθετούν σε καλύτερη θέση για να κατασκευάσει μια πυρηνική συσκευή, εάν επιλέξει να το πράξει». Ενώ επιμένουν ότι το πρόγραμμά του είναι ειρηνικό, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απειλήσει να επιδιώξουν την κατασκευή της βόμβας τα τελευταία χρόνια.
«Η αρχή είναι πολύ απλή: Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικά όπλα», δήλωσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο την Τετάρτη. Ο Βανς είπε ότι ο Τραμπ «στέλνει αυτούς τους διαπραγματευτές για να προσπαθήσουν να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα» και «θέλει να το αντιμετωπίσει διπλωματικά». «Αλλά, φυσικά, ο πρόεδρος έχει και άλλες επιλογές», πρόσθεσε ο Βανς.
Ρούμπιο: Το Ιράν «αρνείται» να συζητήσει για τους βαλλιστικούς πυραύλους
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι το Ιράν «αρνείται» να συζητήσει για το πρόγραμμα ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων, γεγονός που, όπως είπε, συνιστά «πολύ μεγάλο πρόβλημα». Η τοποθέτηση αυτή έγινε την Τετάρτη, λίγες ώρες πριν από την έναρξη νέων έμμεσων συνομιλιών στη Γενεύη.
«Ο πρόεδρος (σ.σ. των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ) επιθυμεί διπλωματικές λύσεις. Τις προτιμά (…) Δεν θα χαρακτηρίσω λοιπόν την αυριανή ημέρα ως τίποτε άλλο παρά ημέρα συνομιλιών οι οποίες, το ελπίζω, θα είναι παραγωγικές, αλλά σε τελευταία ανάλυση, ξέρετε, πρέπει να συζητήσουμε κι άλλα πράγματα πέρα από το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας» του Ιράν, ανέφερε ο κ. Ρούμπιο σε συνέντευξη Τύπου στον Άγιο Χριστόφορο και Νέβις, στην Καραϊβική.
Ο ίδιος πρόσθεσε πως «είναι επίσης σημαντικό να υπενθυμιστεί ότι το Ιράν αρνείται να συζητήσει για τους βαλλιστικούς πυραύλους μαζί μας ή με οποιονδήποτε άλλο, κι αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα».
Απαντώντας, το Ιράν απέρριψε τις αμερικανικές κατηγορίες, κάνοντας λόγο για «χοντροκομμένα ψέματα» της Ουάσιγκτον σχετικά με τους εξοπλισμούς του. Σύμφωνα με έκθεση του Κογκρέσου που είχε δημοσιοποιηθεί πέρυσι, τα ιρανικά οπλικά συστήματα διαθέτουν βεληνεκές έως 3.000 χιλιομέτρων, κάτι που δεν επιτρέπει την προσβολή του αμερικανικού εδάφους.
Το ενδεχόμενο αμερικανικής επίθεσης
Εάν οι συνομιλίες αποτύχουν, επικρατεί αβεβαιότητα σχετικά με το χρονοδιάγραμμα οποιασδήποτε πιθανής επίθεσης.
Εάν ο στόχος μιας πιθανής στρατιωτικής δράσης είναι να πιεστεί το Ιράν να κάνει παραχωρήσεις στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις, δεν είναι σαφές εάν τα περιορισμένα πλήγματα θα λειτουργήσουν. Εάν ο στόχος είναι η απομάκρυνση των ηγετών του Ιράν, αυτό πιθανότατα θα δεσμεύσει τις ΗΠΑ σε μια μεγαλύτερη και μακρύτερη στρατιωτική εκστρατεία. Δεν έχει υπάρξει καμία δημόσια ένδειξη σχεδιασμού για το τι θα ακολουθήσει, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας χάους στο Ιράν.
Υπάρχει επίσης αβεβαιότητα σχετικά με το τι θα μπορούσε να σημαίνει οποιαδήποτε στρατιωτική δράση για την ευρύτερη περιοχή. Η Τεχεράνη θα μπορούσε να προβεί σε αντίποινα εναντίον των συμμάχων των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο ή στο Ισραήλ. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί τις τελευταίες ημέρες εν μέρει λόγω αυτών των ανησυχιών, με το αργό πετρέλαιο αναφοράς Brent να κοστίζει τώρα περίπου 70 δολάρια το βαρέλι. Το Ιράν στον τελευταίο γύρο συνομιλιών δήλωσε ότι σταμάτησε για λίγο την κυκλοφορία στο Στενό του Ορμούζ, το στενό στόμιο του Περσικού Κόλπου από το οποίο διέρχεται το ένα πέμπτο του συνόλου του πετρελαίου που διακινείται.
Δορυφορικές φωτογραφίες που τραβήχτηκαν την Τρίτη και την Τετάρτη από την Planet Labs PBC και αναλύθηκαν από το AP φαίνεται να δείχνουν ότι αμερικανικά πλοία που συνήθως αγκυροβολούν στο Μπαχρέιν, την έδρα του 5ου Στόλου του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, ήταν όλα στη θάλασσα. Ο 5ος Στόλος παρέπεμψε ερωτήματα στην Κεντρική Διοίκηση του αμερικανικού στρατού, η οποία αρνήθηκε να σχολιάσει. Πριν από την επίθεση του Ιράν στο Κατάρ τον Ιούνιο, ο 5ος Στόλος διασκόρπισε ομοίως τα πλοία του στη θάλασσα για να προστατευτεί από μια πιθανή επίθεση.
