-980x515.jpg)
Σε αγώνα δρόμου επιδίδονται ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και κυβερνήσεις προκειμένου να ανεξαρτητοποιηθούν από την αμερικάνικη τεχνολογία, τον στρατιωτικό εξοπλισμό αλλά και τους ενεργειακούς πόρους, καθώς οι διατλαντικές σχέσεις δοκιμάζονται, μεταδίδει σε ανάλυσή του το Politico.
Για δεκαετίες, η Ε.Ε. βασιζόταν στις εγγυήσεις του ΝΑΤΟ για την ασφάλεια των χωρών της Κοινότητας και στην αμερικανική τεχνολογία για να τροφοδοτεί τις δραστηριότητές της. Όμως οι απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να καταλάβει τη Γριλανδία και τα επιθετικά σχόλια για την Ευρώπη από μέλη της κυβέρνησής του κάνουν πλέον πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες να μιλούν για «ανεξαρτησία».
«Αν θέλουμε να μας πάρουν ξανά στα σοβαρά, θα πρέπει να μάθουμε τη γλώσσα της πολιτικής ισχύος», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.
Από εντολές που απαγορεύουν σε δημόσιους λειτουργούς να χρησιμοποιούν εργαλεία τηλεδιάσκεψης με έδρα τις ΗΠΑ για εμπορικές συμφωνίες με χώρες όπως η Ινδία έως την τάση να υπάρξει διαφοροποίηση των προμηθευτών ενέργειας της Ευρώπης, οι προσπάθειες περιορισμού της ευρωπαϊκής εξάρτησης από τις ΗΠΑ επιταχύνονται, καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες προειδοποιούν ότι οι διατλαντικές σχέσεις είναι απίθανο να επιστρέψουν στην προ-Τραμπ εποχή.
Αξιωματούχοι της ΕΕ τονίζουν ότι τα μέτρα ισοδυναμούν με «απομείωση του κινδύνου» στη σχέση της Ευρώπης με τις ΗΠΑ, και όχι με «αποσύνδεση» — όρος που θα υποδήλωνε μια καθαρή ρήξη στους οικονομικούς και στρατηγικούς δεσμούς. Μέχρι πρόσφατα, και οι δύο εκφράσεις εφαρμόζονταν κυρίως στις ευρωπαϊκές προσπάθειες μείωσης της εξάρτησης από την Κίνα. Τώρα, έρχονται στο προσκήνιο σε σχέση με τις ΗΠΑ, τον κύριο εμπορικό εταίρο της Ευρώπης στον τομέα της ασφάλειας και αλλού.
Η προσπάθεια απεξάρτησης βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο. Οι ΗΠΑ παραμένουν μακράν ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ευρώπης και θα χρειαστούν χρόνια για να απογαλακτιστεί το μπλοκ από την αμερικανική τεχνολογική και στρατιωτική υποστήριξη, σύμφωνα με τον Ζαν-Λικ Ντεμάρτι, ο οποίος ήταν επικεφαλής του τμήματος εμπορίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπό τον πρώην πρόεδρο του οργάνου, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.
Η προσπάθεια διαφοροποίησης από τις ΗΠΑ έχει οδηγήσει τις Βρυξέλλες σε εμπορικές συμφωνίες με τον οικονομικό συνασπισμό Mercosur των χωρών της Λατινικής Αμερικής, την Ινδία και την Ινδονησία τους τελευταίους μήνες. Η Επιτροπή ανανέωσε επίσης τη συμφωνία της με το Μεξικό και αναβίωσε παλαιές διαπραγματεύσεις με την Αυστραλία.
Από το ΝΑΤΟ στην ΕΕ
Από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, η Ευρώπη βασιζόταν για την ασφάλειά της στο ΝΑΤΟ — στο οποίο οι ΗΠΑ συνεισφέρουν το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης. Σε μια πρόσφατη συνάντηση στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας, συντηρητικοί Ευρωπαίοι ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Μερτς, δήλωσαν ότι ήρθε η ώρα το μπλοκ να ενισχύσει την ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, η οποία δεσμεύει τις χώρες της ΕΕ σε μια συμφωνία για την υπεράσπιση οποιασδήποτε χώρας της ΕΕ δέχεται επίθεση.
Η συγκεκριμένη ρήτρα υπάρχει από το 2009, όμως δεν θεωρούνταν μέχρι τώρα απαραίτητη, καθώς το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ εξυπηρετούσε παρόμοιο σκοπό. Όμως οι κυβερνήσεις της Ευρώπης έχουν αρχίσει να αμφιβάλλουν πλέον για το αν οι ΗΠΑ πράγματα θα σπεύσουν να σώσουν την Ευρώπη.
Για δεκαετίες, υπήρχαν χώρες που αμφισβητούσαν την ύπαρξη στην Ευρώπη δομών που επιτελούν τον ίδιο ρόλο με τις νατοϊκές, σχολίασε στο POLITICO ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ υπό καθεστώς ανωνυμίας. Όμως, μετά τις απειλές του Τραμπ για τη Γροιλανδία, «βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την ανάγκη να δημιουργήσουμε δομές στρατιωτικής διοίκησης εντός της ΕΕ», είπε.
Η Γηραιά Ήπειρος εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις στρατιωτικές δυνατότητες των ΗΠΑ, ωστόσο, ορισμένοι Ευρωπαίοι μιλούν πλέον ανοιχτά για το τίμημα της μείωσης της έκθεσης στις ΗΠΑ, λέγοντας ότι είναι διαχειρίσιμο.
Έξω το Teams, μέσα το Visio
Η αλλαγή κλίματος είναι πιο εμφανής στον τομέα της τεχνολογίας, όπου η ευρωπαϊκή εξάρτηση από πλατφόρμες όπως το X, η Meta και η Google προβληματίζει εδώ και χρόνια τους πολίτες της ΕΕ.
Η κυβέρνηση του Μακρόν σχεδιάζει να απαγορεύσει στους αξιωματούχους τη χρήση αμερικανικών εργαλείων τηλεδιάσκεψης. Αντίστοιχες κινήσεις εξετάζονται και στη Γερμανία.
«Είναι απολύτως σαφές ότι η Ευρώπη ζει τη στιγμή της ανεξαρτησίας της», δήλωσε η επίτροπος ψηφιακής πολιτικής της ΕΕ, Χένα Βίρκουνεν.
Η Γαλλία προχωρά στην απαγόρευση πλατφορμών όπως Google Meet, Zoom και Teams για δημόσιους λειτουργούς, αντικαθιστώντας τες με το Visio, το οποίο λειτουργεί σε υποδομές της γαλλικής εταιρείας Outscale.
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ευρωβουλευτές ζητούν από την πρόεδρο Ρομπέρτα Μέτσολα να εγκαταλείψει το αμερικανικό λογισμικό και υλικό, καθώς και ένα αμερικανικό σύστημα κρατήσεων ταξιδιών.
Στη Γερμανία, πολιτικοί ζητούν ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση στο λογισμικό της αμερικανικής Palantir.
«Τέτοιες εξαρτήσεις σε κρίσιμες τεχνολογίες αποτελούν σοβαρό πρόβλημα», δήλωσε ο βουλευτής του SPD Σεμπάστιαν Φίντλερ.
Ακόμη και στην Ολλανδία, μία από τις πιο φιλοαμερικανικές χώρες της Ευρώπης, αυξάνονται οι φωνές για προστασία ευαίσθητων τεχνολογιών από την αμερικανική επιρροή.
Ώρα για διαφοροποίηση
Στον τομέα της ενέργειας, είναι εμφανής μια παρόμοια τάση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα παρέχουν περισσότερο από το ένα τέταρτο του φυσικού αερίου της ΕΕ, ένα μερίδιο που αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω καθώς τίθεται σε ισχύ η πλήρης απαγόρευση των ρωσικών εισαγωγών.
Ωστόσο, αξιωματούχοι της ΕΕ προειδοποιούν για τον κίνδυνο αύξησης της εξάρτησης της Ευρώπης από τις ΗΠΑ σε έναν ακόμη τομέα. Οι ισχυρισμοί του Τραμπ για τη Γροιλανδία ήταν ένα «σαφής αφύπνιση» για την ΕΕ, δείχνοντας ότι η ενέργεια δεν μπορεί πλέον να θεωρείται απομονωμένη από τις γεωπολιτικές τάσεις, δήλωσε ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν.
Προς ευρωπαϊκά συστήματα πληρωμών
Οι ευρωπαϊκές αρχές εξετάζουν επίσης την εξάρτηση από αμερικανικά συστήματα πληρωμών όπως οι Mastercard και Visa.
Το ψηφιακό ευρώ, που η ΕΚΤ σχεδιάζει να εκδώσει το 2029, στοχεύει στη μείωση αυτών των εξαρτήσεων. «Με το ψηφιακό ευρώ, οι Ευρωπαίοι θα διατηρήσουν τον έλεγχο των χρημάτων και του μέλλοντός τους», δήλωσε η Κριστίν Λαγκάρντ.
Ενίσχυση εγχώριας ισχύος
Πρόγραμμα της ΕΕ ύψους 150 δισ. ευρώ για την ενίσχυση των αμυντικών επενδύσεων προβλέπει ότι το πολύ 35% των εξαρτημάτων μπορεί να προέρχεται από χώρες εκτός ΕΕ και εταίρους όπως η Νορβηγία και η Ουκρανία — όχι όμως από τις ΗΠΑ.
Όταν οι ηγέτες του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος συμφώνησαν στον οδικό χάρτη του 2026 στο Ζάγκρεμπ, δήλωσαν ότι η αρχή «Αγοράζουμε Ευρωπαϊκά» πρέπει να ισχύσει και για τις κοινές προμήθειες.
Ο τίτλος του οδικού χάρτη του ΕΛΚ για το 2026; «Ώρα για ανεξαρτησία».
-320x213.jpg)
