Τραμπ προς Ουκρανία: Εδαφικό μαστίγιο και… χρηματικό καρότο

Σε εξέλιξη βρίσκονται οι τριμερείς συνομιλίες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανάμεσα στις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Ουκρανία με απώτερο σκοπό τη συμφωνία για ειρήνη, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν υψηλές προσδοκίες για σημαντική πρόοδο. Οι συνομιλίες ξεκίνησαν το απόγευμα της Παρασκευής, όπως ενημέρωσαν τα ΗΑΕ. Πρόκειται για τις πρώτες τριμερείς συνομιλίες για τον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ. «Οι συνομιλίες ξεκίνησαν σήμερα στο Άμπου Ντάμπι και έχουν προγραμματιστεί να συνεχιστούν για δύο ημέρες, στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων προσπαθειών για την προώθηση του διαλόγου και την εξεύρεση πολιτικών λύσεων στην κρίση», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΑΕ.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιβεβαίωσε την Παρασκευή ότι τα εδαφικά ζητήματα θα τεθούν στο τραπέζι στο Άμπου Ντάμπι. Το εδαφικό παραμένει ένα σημείο τριβής, καθώς η Ρωσία απαιτεί από την Ουκρανία να παραδώσει τα εδάφη που εξακολουθεί να κατέχει στην ανατολική περιοχή του Ντόνετσκ, που εκτιμάται ότι ανέρχονται σε περίπου 20%. Ωστόσο αρνήθηκε να παραδώσει γη που η Ουκρανία έχει υπερασπιστεί με μεγάλο κόστος τα τελευταία χρόνια.

Ρώσοι αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι οι πρώτοι γύροι τριμερών συνομιλιών ασφαλείας μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ στο Άμπου Ντάμπι διεξάγονται κεκλεισμένων των θυρών, χωρίς να επιτρέπεται η πρόσβαση στον Τύπο. Η απόφαση αυτή υπογραμμίζει την ευαισθησία των διαπραγματεύσεων, οι οποίες επικεντρώνονται σε εδαφικές διαφορές και μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφάλειας.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, το Κίεβο δέχεται αυξανόμενες πιέσεις από τις ΗΠΑ για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας, καθώς η Μόσχα απαιτεί από την Ουκρανία να παραχωρήσει ολόκληρη τη βιομηχανική περιοχή του Ντονμπάς, προκειμένου να τερματίσει τις εχθροπραξίες που ξεκίνησαν με τη πλήρους κλίμακας εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η εδαφική διαμάχη θα αποτελέσει την κορυφαία προτεραιότητα των συνομιλιών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

«Το ζήτημα του Ντονμπάς είναι κομβικό. Θα συζητηθεί πώς οι τρεις πλευρές βλέπουν το θέμα αυτό σήμερα και αύριο στο Αμπού Ντάμπι», ανέφερε σε συνομιλία με δημοσιογράφους μέσω WhatsApp, μία ημέρα μετά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός, η οποία δεν απέφερε άμεσα αποτελέσματα.

Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να συνεχιστούν το πρωί του Σαββάτου, σύμφωνα με συνεργάτη του Ουκρανού προέδρου.

Το διπλωματικό σκηνικό διαμορφώνεται υπό το βάρος της εντατικοποίησης των ρωσικών πληγμάτων κατά του ουκρανικού ενεργειακού συστήματος, τα οποία έχουν στερήσει ηλεκτροδότηση και θέρμανση από μεγάλες πόλεις, όπως το Κίεβο, εν μέσω ιδιαίτερα χαμηλών θερμοκρασιών.

Η απαίτηση Πούτιν να παραδοθεί στη Ρωσία το 20% της περιφέρειας Ντονέτσκ που εξακολουθεί να ελέγχει η Ουκρανία -περίπου 5.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα- αποτελεί το βασικό εμπόδιο για μια συμφωνία.

Ο Ζελένσκι αρνείται να παραχωρήσει εδάφη που η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να καταλάβει έπειτα από τέσσερα χρόνια πολέμου φθοράς, ενώ δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η ουκρανική κοινωνία δεν στηρίζει εδαφικές παραχωρήσεις.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ χαρακτήρισε την απαίτηση αυτή «πολύ σημαντική προϋπόθεση», ενώ πηγή προσκείμενη στο Κρεμλίνο δήλωσε στο Reuters ότι η Μόσχα ερμηνεύει τη λεγόμενη «φόρμουλα Ανκορατζ», η οποία -σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά- συμφωνήθηκε μεταξύ Τραμπ και Πούτιν τον περασμένο Αύγουστο στην Αλάσκα, ως πλήρη έλεγχο του Ντονμπάς από τη Ρωσία και πάγωμα των σημερινών γραμμών του μετώπου σε άλλα τμήματα της ανατολικής και νότιας Ουκρανίας.

Το Ντονέτσκ είναι μία από τις τέσσερις ουκρανικές περιφέρειες που η Μόσχα ανακοίνωσε το 2022 ότι προσαρτά, μετά από δημοψηφίσματα τα οποία το Κίεβο και δυτικές χώρες χαρακτήρισαν προσχηματικά. Η πλειονότητα των κρατών εξακολουθεί να αναγνωρίζει την περιοχή ως τμήμα της Ουκρανίας.

Καθώς προχωρούσαν οι συνομιλίες της Παρασκευής, ο επικεφαλής του κορυφαίου ιδιωτικού παραγωγού ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας, Μαξίμ Τιμτσένκο, είπε στο Reuters ότι η Ουκρανία χρειάζεται μια κατάπαυση του πυρός που θα σταματήσει τις επιθέσεις στην ενέργεια, λέγοντας ότι η κατάσταση πλησιάζει σε «ανθρωπιστική καταστροφή».

Ο υπουργός Ενέργειας του Κιέβου δήλωσε την Πέμπτη ότι το δίκτυο ηλεκτροδότησης της Ουκρανίας πέρασε τη δυσκολότερη μέρα του από το εκτεταμένο μπλακ άουτ τον Νοέμβριο του 2022, όταν η Ρωσία άρχισε για πρώτη φορά να βομβαρδίζει τις ενεργειακές υποδομές.

Ο Ζελένσκι λέει ότι οι εγγυήσεις ασφάλειας συμφωνήθηκαν

Ο Ζελένσκι είπε την Πέμπτη στο Νταβός ότι οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι θα είναι οι πρώτες τριμερείς συναντήσεις στις οποίες θα συμμετέχουν απεσταλμένοι της Ουκρανίας και της Ρωσίας και μεσολαβητές των ΗΠΑ, από την έναρξη του πολέμου.

Πέρυσι, οι αντιπροσωπείες της Ρωσίας και της Ουκρανίας είχαν την πρώτη τους «πρόσωπο με πρόσωπο» συνάντηση από το 2022, όταν συναντήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη. Ένας ανώτατος αξιωματικός των ουκρανικών στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών είχε επίσης συνομιλίες με αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και της Ρωσίας στο Άμπου Ντάμπι τον Νοέμβριο.

Η Ουκρανία έχει ζητήσει ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τους δυτικούς συμμάχους σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας για να αποτρέψει νέα εισβολή της Ρωσίας, η οποία έχει δείξει ελάχιστο ενδιαφέρον για τον τερματισμό του πολέμου.

Ο Ζελένσκι είπε επίσης στους δημοσιογράφους ότι μια συμφωνία για τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ για το Κίεβο ήταν έτοιμη, και ότι περίμενε από τον Τραμπ, μόνο μια συγκεκριμένη ημερομηνία και έναν τόπο, για να την υπογράψει.

Από την πλευρά της, η Ρωσία έχει διατυπώσει την ιδέα να χρησιμοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος των σχεδόν 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν παγώσει στις Ηνωμένες Πολιτείες, για να χρηματοδοτήσει την ανάκτηση των ρωσικά κατεχόμενων εδαφών εντός της Ουκρανίας. Η Ουκρανία, υποστηριζόμενη από Ευρωπαίους συμμάχους, απαιτεί από τη Ρωσία να της καταβάλει αποζημιώσεις.

Ερωτηθείς για την ιδέα της Ρωσίας, ο Ζελένσκι την απέρριψε ως «ανοησία».

Η Ρωσία λέει ότι θέλει μια διπλωματική λύση, αλλά θα συνεχίσει να εργάζεται για να επιτύχει τους στόχους της με στρατιωτικά μέσα, όσο μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων παραμένει ανέφικτη.

Και το… χρηματικό «καρότο», σύμφωνα με την Corriere della Sera

H Corriere della Sera σε δημοσίευμά της αναφέρει ότι τα 800 δις ευρώ για την ανοικοδόμηση, θα μπορούσαν να είναι το «αντίτιμο», προκειμένου η Ουκρανία να παραχωρήσει το Ντονμπάς.

Όπως αναφέrεται στο δημοσίευμα, τέσσερα έγγραφα προετοιμάζονται ως πιθανή βάση για μια μελλοντική συμφωνία. Ένα από αυτά φέρεται να προβλέπει την πλήρη αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από το Ντονμπάς σε αντάλλαγμα για ένα οικονομικό πακέτο 800 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Ένα άλλο έγγραφο περιγράφει τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ και την πιθανή ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στην Ουκρανία ως μέρος ενός πλαισίου προστασίας.

Ένα τρίτο προσχέδιο επικεντρώνεται στην «αλληλουχία»: πρώτα, παραχωρήσεις προς την Ουκρανία και μόνο στη συνέχεια προγράμματα ανοικοδόμησης, τα οποία μέχρι στιγμής υπάρχουν κυρίως στα χαρτιά. Ταυτόχρονα, παραμένει ασαφές εάν ο Πούτιν θα συμφωνούσε σε εγγυήσεις ασφαλείας που περιλαμβάνουν την παρουσία στρατευμάτων του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία.