Τηλεφωνική επικοινωνία είχαν χθες ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Τούρκος ομόλογός του Χακάν Φιντάν, με αντικείμενο την προετοιμασία του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας. Οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν την πρόθεσή τους το Συμβούλιο να πραγματοποιηθεί το αμέσως επόμενο διάστημα, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία, σε μια προσπάθεια επανεκκίνησης ενός θεσμού που παραμένει σε εκκρεμότητα εδώ και μήνες.
Η καθυστέρηση στη σύγκληση του Ανώτατου Συμβουλίου δεν είναι συγκυριακή, αλλά συνδέεται με μια σαφή αλληλουχία εξελίξεων που ξεκίνησε περί το Πάσχα του 2025. Αφετηρία αποτέλεσε η ένταση που προκλήθηκε γύρω από το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου και τις έρευνες στην περιοχή της Κάσου. Η τουρκική αμφισβήτηση του πλαισίου των ερευνών που επανέφερε τη συζήτηση για τα ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας στην περιοχή επιβάρυνε το κλίμα και οδήγησε στην πρώτη ουσιαστική αναστολή του πολιτικού σχεδιασμού για τη σύγκληση τόσο του Ανώτατου Συμβουλίου όσο και της συνάντησης κορυφής.
Η ένταση συνεχίστηκε στο πεδίο και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όταν εκδόθηκαν διαδοχικές NAVTEX, οι οποίες συνδέθηκαν με τον πλου του τουρκικού ωκεανογραφικού «Oruc Reis» για έρευνες στο Αιγαίο. Οι κινήσεις αυτές επανέφεραν στο προσκήνιο τις γνωστές τουρκικές αμφισβητήσεις στο Αιγαίο και κατέστησαν σαφές στην Αθήνα ότι δεν υπήρχαν οι προϋποθέσεις για μια συνάντηση υψηλού επιπέδου με ουσιαστικό περιεχόμενο. Υπό αυτές τις συνθήκες, το αρχικό χρονοδιάγραμμα μετατέθηκε, χωρίς επίσημη ακύρωση, αλλά με σαφές «πάγωμα» της διαδικασίας.
Στη συνέχεια, το βάρος μεταφέρθηκε στη συνάντηση των δύο ηγετών στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, η οποία θεωρούνταν κρίσιμη για να δοθεί πολιτικό σήμα επανεκκίνησης.
Ωστόσο, λίγες ημέρες πριν από την έναρξη των εργασιών του ΟΗΕ, η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν αναβλήθηκε. Τυπικά, η τουρκική πλευρά επικαλέστηκε φόρτο του προγράμματος του Τούρκου προέδρου, όμως η αναβολή συνδέθηκε άμεσα με τη συσσωρευμένη ένταση των προηγούμενων μηνών και την απουσία κατάλληλου πολιτικού κλίματος.
Η ακύρωση της συνάντησης στον ΟΗΕ είχε ως άμεση συνέπεια να μετατεθεί εκ νέου και το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, το οποίο είχε εξαρχής συνδεθεί με τη συνάντηση κορυφής. Εκτοτε, η σύγκληση του ΑΣΣ παρέμεινε σε αναμονή, με τις δύο πλευρές να περιορίζονται σε επαφές χαμηλότερου επιπέδου και στη διαχείριση επιμέρους κρίσεων.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η χθεσινή επικοινωνία Γεραπετρίτη-Φιντάν καταγράφεται ως προσπάθεια επαναφοράς της διαδικασίας σε πιο ρεαλιστική βάση. Στόχος είναι πλέον να επανενεργοποιηθεί το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας χωρίς υπερβολικές προσδοκίες, αλλά ως ένα ελάχιστο, σταθερό θεσμικό πλαίσιο διαλόγου, ώστε να αποφευχθεί μια ενδεχόμενη πλήρης αποσύνδεση των διμερών μηχανισμών επικοινωνίας.
