Η δεκαετία του 1950 ήταν σημαδιακή για τους Δελφούς. Η ίδρυση του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών αρχίζει να σχηματίζεται ως ιδέα, ο θάνατος του Αγγελου και της Εύας Σικελιανού που καθιέρωσαν τις Δελφικές Εορτές σκορπά θλίψη, ο περίφημος Ηνίοχος επιστρέφει από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, τα αναστηλωτικά έργα αποκτούν διάσταση, το νέο τουριστικό περίπτερο σχεδιάζεται από τον αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη, ενώ στις διεθνείς ειδήσεις είναι η επίσκεψη της Μαρίας Κάλλας με τον Ουίνστον Τσόρτσιλ και τον Αριστοτέλη Ωνάση στο θρυλικό μαντείο της αρχαιότητας.
Σε αυτή τη συγκυρία, το 1954 ένας νεαρός Αμερικανός που έχει στην καρδιά του τον κλασικό πολιτισμό, ο Ρόμπερτ ΜακΚέιμπ, ταξιδεύει στην Ελλάδα και σε αυτό τον παρθενικό του ταξίδι στη χώρα μας, με την οποία ανέπτυξε μια σχέση ζωής, απαθανατίζει με τον φακό του στους Δελφούς όσα μέχρι τότε είχε φανταστεί και ονειρευτεί.
Οι εικόνες του αποτελούν τον πυρήνα του νέου, δίγλωσσου φωτογραφικού λευκώματος «Οι Δελφοί τη δεκαετία του 1950. Με τον φακό του Robert McCabe», που παρουσιάζεται την ερχόμενη Τρίτη 20 Ιανουαρίου στις 19.00 στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, το οποίο επιμελήθηκε η Σοφία Χηνιάδου Καμπάνη, παρουσία του φιλέλληνα φωτογράφου και συγγραφέα. Με την εκδήλωση εγκαινιάζεται και η έκθεση των φωτογραφιών του που προσεγγίζουν με σεβασμό τον τόπο και την ιστορία των Δελφών διασώζοντας μια ολόκληρη εποχή.
Το λεύκωμα περιλαμβάνει κείμενα της υπουργού Πολιτισμού δρος Λίνας Μενδώνη, της προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Φωκίδος Αθανασίας Ψάλτη και της Σοφίας Χηνιάδου Καμπάνη, η οποία έχει επιλέξει αποσπάσματα ποιημάτων και λογοτεχνικών κειμένων εμπνευσμένα από την ακτινοβολία των Δελφών. Οπως σημειώνει η επιμελήτρια της έκδοσης: «Το απολλώνιο φως αγκαλιάζει τα μνημεία, που προβάλλουν μεγαλόπρεπα μέσα στη θεία ηρεμία του δελφικού τοπίου και ο φακός του καλλιτέχνη αιχμαλωτίζει, με τον δικό του ποιητικό τρόπο, την εσωτερική δύναμη στην αδιάκοπη ανταλλαγή φωτός και ύλης, ξεγλιστρώντας από την αδήριτη μεταμόρφωση του χρόνου και χτίζοντας γέφυρα με το παρόν».
Στις δελφικές φωτογραφίες του ΜακΚέιμπ όμως «σταθερά παρών είναι ο ίδιος ο άνθρωπος, που θέτει σε κίνηση τα μνημεία», όπως παρατηρεί η υπουργός Πολιτισμού, καθώς αιχμαλωτίζει με τον φακό του: «Τους εργάτες, τους αρχαιολόγους και τους φύλακες που εργάζονται στον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο. Τους λιγοστούς ακόμη επισκέπτες, αλλά και τον φωτογράφο που τους απαθανατίζει. Και, ασφαλώς, τους ντόπιους, ως οιονεί θεματοφύλακες της κληρονομιάς, χωρίς να παραλείπει να στηθεί και ο ίδιος για φωτογράφηση. Ανθρώπινες μορφές που εικονίζονται σε απόλυτη αρμονία με τον χώρο, ως, θα έλεγε κανείς, οργανικά και αναπόσπαστα στοιχεία του. Σαν να μεταφέρουν οι φωτογραφίες του McCabe την αίσθηση μιας αδιατάρακτης ροής του χρόνου και της ζωής, που σύντομα, όμως, θα αλλάξει, θα μεταβληθεί δραστικά (…). Από την άποψη αυτή, η δελφική φωτογραφική κιβωτός του McCabe αποτελεί, πέραν της ιδιαίτερης αισθητικής της και της αυταξίας της ως έργου φωτογραφικής τέχνης, και μια πολύτιμη ιστορική μαρτυρία – και μάλιστα από έναν άνθρωπο που αγάπησε με πάθος την πατρίδα μας από την πρώτη του επίσκεψη και έκτοτε δεν την εγκατέλειψε ποτέ».
Ιδού και πώς ο ίδιος ο Ρόμπερτ ΜακΚέιμπ μοιράζεται τις αναμνήσεις του και σκέψεις για το σήμερα: «Οι περισσότερες από αυτές τις φωτογραφίες τραβήχτηκαν στη δεκαετία του 1950, εποχή κατά την οποία οι επισκέπτες των Δελφών ήταν λιγοστοί και το χωριό ταπεινό και ανεπιτήδευτο. Ελπίζω, μέσα από αυτές τις φωτογραφίες, να μοιραστώ μια φευγαλέα εικόνα του προσκυνήματος στους Δελφούς, απαθανατίζοντας στιγμές γαλήνιου στοχασμού, καθώς και την αδιάλειπτη παρουσία του αρχαίου ιερού σε ένα περιβάλλον που εμπνέει δέος.
»Πολλά από τα μέρη που φωτογράφησα στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία του 1950 άλλαξαν δραματικά στα χρόνια που ακολούθησαν. Η εικόνα τους, όταν τα επισκέπτομαι ξανά, κάποιες φορές είναι αποκαρδιωτική. Τοπία, των οποίων την ξεχωριστή ελληνική ομορφιά θαύμαζα, έχουν αλλοιωθεί σε τέτοιο βαθμό που πλέον δεν αναγνωρίζονται από την επιβολή ομοιόμορφων, παγκοσμιοποιημένων και βιομηχανοποιημένων υποδομών και οικοδομικής δραστηριότητας.
«Οι Δελφοί όμως είναι άλλη ιστορία. Χάρη στην έγκαιρη πρόβλεψη της ελληνικής πολιτείας για την προστασία του εμβληματικού και θεσπέσιου δελφικού τοπίου, σήμερα ο επισκέπτης εξακολουθεί να νιώθει θαυμασμό μπροστά στις απόκρημνες βουνοπλαγιές, στην εύφορη κοιλάδα του Πλειστού ποταμού κάτω από αυτές, αλλά και στη θέα της θάλασσας πέρα μακριά που κόβει την ανάσα. Πρέπει να είμαστε ευγνώμονες για την προνοητική αυτή πολιτική και για τον συνεχή μόχθο που απαιτείται για τη διατήρησή της. Ισως, τελικά, η ικανότητα του μαντείου να καθοδηγεί τους ηγέτες και να διαμορφώνει το μέλλον δεν έχει χαθεί οριστικά».
ℹ️ Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, Γλύκωνος 4, Αθήνα, τηλ. 21 0721 3938. Το λεύκωμα «Οι Δελφοί τη δεκαετία του 1950. Με τον φακό του Robert McCabe» παρουσιάζεται την Τρίτη 20 Ιανουαρίου στις 19.00. Τα έσοδα από τις πωλήσεις του θα διατεθούν στον Αρχαιολογικό Χώρο και στο Μουσείο Δελφών. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 21 Φεβρουαρίου.
-320x213.jpg)
