Στον εορτασμό της νίκης του Χοσέ Αντόνιο Καστ υψώθηκαν ξανά μαζί με τις σημαίες της Χιλής κι άλλες με τον Πινοτσέτ ή τον Μιγέλ Κρασνόφ, έναν από τους πιο κτηνώδεις εγκληματίες της δικτατορίας. Ο εκλεγμένος πρόεδρος ευχαρίστησε για τον θρίαμβό του τον Θεό όσο χιλιάδες οπαδοί του πανηγύριζαν φωνάζοντας «Νικήσαμε τον κομμουνισμό!». Αυτό είναι το πιο σαφές πολιτικό μήνυμα της νέας διακυβέρνησης της Χιλής, που με φόντο τον αυταρχισμό υπόσχεται ησυχία, τάξη και ασφάλεια.
Κερδίζοντας κατά κράτος και στις 16 Περιφέρειες της χώρας, ακόμα και σε προπύργια της Αριστεράς, όπως το Βαλπαραΐσο και η Περιφέρεια της πρωτεύουσας, αλλά και στις ζώνες των μεταλλωρύχων στον βορρά και τις αγροτικές περιοχές στον νότο, φτάνει στο ιστορικό προεδρικό μέγαρο Λα Μονέδα όπου έχασε τη ζωή του ο Σαλβαδόρ Αγιέντε, μια Ακροδεξιά αγκυλωμένη στο θέμα της ασφάλειας και με μια σκοτεινή κοινωνική ατζέντα κρυμμένη πίσω από τον πατριωτισμό, γράφει ο αναλυτής Ατίλιο Μπορόν στην Página12. «Η νίκη του εδραιώνει στην πολιτική σκηνή μια ισχυρή Ακροδεξιά, νεοφασιστική, που είναι καρπός της σύγκλισης δύο ριζοσπαστικών εκδοχών του πινοτσετισμού, μιας με ηγέτη τον Καστ και μιας ακόμα πιο ακραίας υπό τον ελευθεριακό Γιοχάνες Κάισερ, στις οποίες προσκολλήθηκε η επικεφαλής ενός μυθεύματος που αποκαλείται “δημοκρατική Δεξιά” με εκπρόσωπο την Εβελιν Ματέι».
Ο ενορχηστρωτής Ρούμπιο
Ο Καστ ήταν στο ραντάρ των αμερικανικών στοχεύσεων εδώ και χρόνια. Τον Δεκέμβριο του 2021, λίγες μέρες πριν τον δεύτερο γύρο των εκλογών (που τελικά έχασε τότε ο Καστ), ταξίδεψε στην Ουάσιγκτον για να συναντήσει επιχειρηματίες, τραμπικούς «στρατηγικούς συμβούλους» και τον τότε γερουσιαστή των Ρεπουμπλικανών Μάρκο Ρούμπιο. Τα λίγα που δημοσιοποιήθηκαν για αυτές τις συνομιλίες έδωσαν σαφή εικόνα των στόχων τους: «Συζητήσαμε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντας και πολύ σημαντικά για αυτό που θα μπορούσε να είναι το μέλλον της Χιλής».
Τέσσερα χρόνια μετά, αυτή η συζήτηση για τη μελλοντική Χιλή αποκτά την υλική βάση της με τον Καστ στην προεδρία και τον Ρούμπιο στο αμερικανικό ΥΠΕΞ και δείχνει τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί στη Λατινική Αμερική από την ανάληψη της προεδρίας από τον Τραμπ. Αλλαγές στις οποίες ο εμμονικός αντικομμουνιστής Ρούμπιο έχει παίξει τόσο καταλυτικό ρόλο που μπορεί να καυχηθεί πως είναι και δικές του νίκες στη μάχη για την ηγεμονία των ΗΠΑ στην περιοχή, συμβουλεύοντας και επιβάλλοντας τις «επεμβάσεις» του Τραμπ σε κάθε εκλογική διαδικασία που έγινε φέτος στην ήπειρο.
Περιλαμβανομένης της Χιλής, όπου ο Αμερικανός πρέσβης Μπράντον Τζαντ τον Οκτώβριο εν μέσω της προεκλογικής εκστρατείας ζήτησε από τους Χιλιανούς ψηφοφόρους να αποφασίσουν «σωστά» ανάμεσα στον Καστ και τη Γιανέτ Χάρα. «Αποφασίζοντας αυτό, αποφασίζετε και με ποιον θέλετε να δουλέψω, γιατί εγώ θέλω να δουλέψω με τον καλύτερο δυνατόν». Και με το «καλύτερος» δεν χρειάστηκε καν να υπονοήσει πως ήταν ο ακροδεξιός Καστ, γιατί εξήγησε πως «υπάρχουν κυβερνήσεις που ιδεολογικά ευθυγραμμίζονται μαζί μας και με αυτούς θα είναι ευκολότερο να δουλέψουμε».
Αλλαγή του περιφερειακού χάρτη
Από τις αρχές του αιώνα η Λατινική Αμερική πρωταγωνίστησε στη διαμόρφωση λίγο ή πολύ αντι-νεοφιλελεύθερων πολιτικών και στην ανάδειξη εμβληματικών φυσιογνωμιών της κυβερνώσας Κεντροαριστεράς. Είναι η πρώτη φορά, γράφει ο κοινωνιολόγος Εμίρ Σαντέρ, που υπάρχει ένα σοβαρό αντίβαρο σε αυτή την τάση με την Αργεντινή και τη Χιλή να κυβερνώνται από την Ακροδεξιά και με αντιδραστικές κυβερνήσεις πρόθυμες να επανασυνδεθούν άνευ όρων στο αμερικανικό άρμα και τον νεοφιλελευθερισμό σε Βολιβία, Εκουαδόρ, Παραγουάη, Περού, αλλά και στην Κεντρική Αμερική, στο Ελ Σαλβαδόρ και τώρα πιθανότατα και στην Ονδούρα όπου φέρεται να κέρδισε ο επίλεκτος του Τραμπ, παρά τις γενικευμένες καταγγελίες για νοθεία. Έτσι που φαίνεται να διαμορφώνεται ένας νέος κύκλος αυταρχικής διακυβέρνησης στη Λατινική Αμερική.
Η Χιλή με τον Καστ θα αλλάξει ριζικά την εξωτερική πολιτική αναδιαμορφώνοντας τις διεθνείς συμμαχίες της και διαμορφώνοντας με την Αργεντινή ένα νέο μπλοκ της Ακροδεξιάς στη Λατινική Αμερική. Ο Μιλέι, που ώς τώρα είχε συμμαχίες μόνο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, γιόρτασε την εκλογή ενός «ιδεολογικού συμμάχου» χαρακτηρίζοντάς την «ένα ακόμα βήμα για την προάσπιση της ζωής, της ελευθερίας και της ατομικής ιδιοκτησίας στην περιοχή μας». Χτες ο Μιλέι τον υποδέχτηκε στο πρώτο επίσημο ταξίδι του ως εκλεγμένου προέδρου της Χιλής, λέγοντας: «Είμαι σίγουρος πως θα δουλέψουμε μαζί για να αγκαλιάσει η Αμερική τις ιδέες της ελευθερίας και να μπορέσουμε να απαλλαγούμε από τον καταπιεστικό ζυγό του σοσιαλισμού του 21ου αιώνα».
Πρώτος στους εορτασμούς και ο Ρούμπιο που μετά τα συγχαρητήριά του στον Καστ τόνισε πως «οι ΗΠΑ αναμένουν να συνεργαστούν με την κυβέρνησή σας για να ενισχύσουμε την περιφερειακή ασφάλεια και να αναζωογονήσουμε τις εμπορικές μας σχέσεις». Εννοώντας βασικά, στο πλαίσιο της νέας Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ για τη διασφάλιση της κυριαρχίας των ΗΠΑ Λατινική Αμερική, από τη μια να ευθυγραμμιστεί η Χιλή με την πολεμική μηχανή που έχει αναπτύξει ο Τραμπ στην περιοχή επιτρέποντας και διευκολύνοντας «επεμβάσεις» κάθε τύπου και από την άλλη να υποκύψει στις πιέσεις και τις απειλές της Ουάσινγκτον για να «απεμπλακεί» από την Κίνα, που αποτελεί τον βασικό εμπορικό εταίρο της Χιλής.
Ακόμα κι αν δεν είναι μια οριστική και μόνιμη μεταστροφή, αποτελεί μια ηχηρή οπισθοδρόμηση. Και μια βαθιά ηθική ήττα για τη γενιά που είδε τον Πινοτσέτ να μπαίνει ως δικτάτορας στο Λα Μονέδα.
