Ημέρα… σωτηρίας των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών θα πρέπει να ανακηρυχθεί η προχθεσινή καθώς εγκαινιάστηκε ύστερα από 4 χρόνια η ενοποιημένη Βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών (ΣΘΕ) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Για τη δημιουργία της είχε χρειαστεί η βίαιη εκκένωση του Φοιτητικού Στεκιού, που λειτούργησε σχεδόν 35 χρόνια, γεγονός που είχε σταθεί αφορμή βίαιων συγκρούσεων των φοιτητών με την αστυνομία, η οποία είχε παρατάξει για τουλάχιστον δύο χρόνια επί εικοσιτετραώρου βάσεως διμοιρίες των ΜΑΤ στην είσοδο της ΣΘΕ. Τελικά, η εκκένωση του Στεκιού λειτούργησε με τρόπο που δεν είχε καν φανταστεί ο τότε πρύτανης και σημερινός υφυπουργός Παιδείας, Νίκος Παπαϊωάννου, ο οποίος ξεκίνησε και εγκαινίασε τη βιβλιοθήκη: έσωσε όλες τις πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες από την ιδιωτικοποίησή τους.
Bίαιη έξωση
Ο κ. Παπαϊωάννου, μιλώντας προχθές στα εγκαίνια, δεν ξέχασε το αγαπημένο νεοδημοκρατικό σύνθημα «με τις βιβλιοθήκες ή με τις βαριοπούλες», δηλώνοντας πως «η «μάχη» της βιβλιοθήκης με τη βαριοπούλα κερδήθηκε και ήταν ένα καθοριστικό ορόσημο. Δεν κερδήθηκε απλώς ένας χώρος. Αποκαταστάθηκε το θεμελιώδες δικαίωμα της πανεπιστημιακής κοινότητας να λειτουργεί ελεύθερα, χωρίς ομηρία, χωρίς απειλές, χωρίς το βάρος της αυθαιρεσίας».
Αυτό που δεν μπορούσε να πει είναι ότι, ενώ τον Δεκέμβριο του 2021 το Στέκι έκλεινε βίαια -άλλη βία αυτή, του αστυνομικού κλομπ- και τον Ιούνιο του 2022, μιλώντας στο 13ο Συνέδριο της ΟΝΝΕΔ με θέμα «Ελλάδα 2030», ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης διατύπωνε το δίλημμα «ή με τις βιβλιοθήκες ή με τις βαριοπούλες», τον ίδιο ακριβώς μήνα είχε κατατεθεί νομοσχέδιο με το οποίο… καταργούνταν οι πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες ως υποχρεωτικές οργανωτικές μονάδες των Πανεπιστημίων!
Η εξόφθαλμη αναντιστοιχία προθέσεων για δημιουργία βιβλιοθήκης με την ιδιωτικοποίηση των βιβλιοθηκών όλων των Πανεπιστημίων έσωσε τελικά τις πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες για τις οποίες είχε σηκωθεί κύμα αντιδράσεων από μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας, τους προϊσταμένους των ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών, τους συνδικαλιστικούς φορείς και τους βιβλιοθηκονόμους. Θυμίζουμε ότι όσο «έκανε μάθημα» το κλομπ, σε νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας (υπουργός Νίκη Κεραμέως) είχε απαλειφθεί το άρθρο 48 του ν. 4009/2011, οπότε οι πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες δεν θεωρούνταν μέρος των οργανικών μονάδων των Πανεπιστημίων.
Με κείμενό τους ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ) και όλοι/ες οι προϊστάμενοι/ες των ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών διεκδίκησαν και πέτυχαν τελικά την επαναφορά του άρθρου 48 του 2009 ως ελάχιστη προϋπόθεση σύγκλισης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα του ακαδημαϊκού και ερευνητικού χώρου, με την κυβέρνηση να σπεύδει να αποδώσει σε… παράλειψη (!) την κατάργηση των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών.
Εμπρηστική ρητορική
Προχθές ο κ. Παπαϊωάννου επανέφερε την εμπρηστική ρητορική, λέγοντας πως νιώθει δικαιωμένος διότι «ως πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης βρέθηκα αντιμέτωπος με ένα καθεστώς ανομίας που είχε παγιωθεί για δεκαετίες. Χώροι που ανήκαν στους φοιτητές και την κοινωνία είχαν μετατραπεί σε άβατα και ορμητήρια επεισοδίων, από όπου λίγα άτομα επέβαλλαν τον φόβο και τη σιωπή σε ολόκληρη την πανεπιστημιακή κοινότητα. Για την αποφασιστικότητά μου να μην αποδεχθώ αυτή την άτυπη ομηρία, στοχοποιήθηκα από όσους θεωρούσαν το μπάχαλο δημοκρατικό τους κεκτημένο. Δεν επέτρεψα να μου επιβάλουν τον φόβο».
Στον αντίποδα, πάντως, ο σημερινός πρύτανης, Κυριάκος Αναστασιάδης, ήταν πολύ προσεκτικός, λέγοντας πως η βιβλιοθήκη «είναι μια επένδυση στο μέλλον των φοιτητριών και των φοιτητών μας, στην ποιότητα των σπουδών και στην ερευνητική αριστεία που επιδιώκουμε καθημερινά» και κατέληξε τονίζοντας πως «με τέτοιες υποδομές, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο συνεχίζει να δημιουργεί ένα περιβάλλον που στηρίζει ουσιαστικά τη γνώση, την έρευνα και την εξωστρέφεια».
Η βιβλιοθήκη πάντως μπορεί να εγκαινιάστηκε αλλά… δεν έχει δοθεί ακόμη σε χρήση αφού, όπως αναφέρεται στο σχετικό δελτίο του Πανεπιστημίου, «ο εξοπλισμός των νέων χώρων έχει ήδη ολοκληρωθεί, σηματοδοτώντας την πλήρη ετοιμότητα της βιβλιοθήκης να παραδοθεί επίσημα προς χρήση»! Πληροφορίες ήθελαν να υπήρχε σχεδιασμός για εγκαίνια από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ωστόσο για άγνωστους λόγους υπήρξε ακύρωση. Δεν έγινε γνωστό επίσης γιατί τόση βιασύνη για τα εγκαίνια. Το έργο είχε συνολικό κόστος περίπου 1,3 εκατομμύριο ευρώ και χρηματοδοτήθηκε από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία 2014-2020».
-320x213.jpg)
