Ανηφορικός δρόμος

Οταν η γυναικεία ομάδα της ΑΕΚ, την περσινή σεζόν πανηγύρισε την κατάκτηση του πρωταθλήματος στην OPAP Arena, σε ένα γήπεδο που άρμοζε σε μία τέτοια φιέστα, οι πιο αισιόδοξοι ίσως είδαν μια εικόνα από το μέλλον, ενώ κάποιοι άλλοι δεν είχαν ιδέα τι συμβαίνει και απορούσαν γιατί δεν βρίσκουν πάρκινγκ στη Νέα Φιλαδέλφεια.

Δεν είναι συνηθισμένη εικόνα για το γυναικείο ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα στην Ελλάδα, ένα γήπεδο ευρωπαϊκών προδιαγραφών, με την ΠΑΕ ΑΕΚ να αναγκάζεται να ανοίξει οκτώ από τις θύρες για να ανταποκριθεί στη ζήτηση του κόσμου. Οι γυναίκες ποδοσφαιρίστριες στην Ελλάδα κάνουν ακόμα το «πάθος τους» που δεν έχει γίνει επάγγελμα. Ο ερασιτεχνικός χαρακτήρας δεν δίνει συμβόλαια και ιατροφαρμακευτική κάλυψη, αλλά μια part-time εργασία για να βγουν τα βασικά. Ωστόσο, τα περισσότερα βλέμματα, χάρη στην τηλεοπτική κάλυψη και η ένταξη των γυναικών στον ΠΣΑΠΠ (Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ποδοσφαιριστών) από το 2021, βελτιώνει τις συνθήκες προς το καλύτερο.

Η Δανάη Σιδηρά, πρώην διεθνής παίκτρια και νυν team manager του ΟΦΗ, με πάνω από μία 15ετία στα γήπεδα, βλέπει τεράστιες διαφορές απ’ όταν ξεκίνησε, καθώς ολοένα και λιγότερες αθλήτριες εργάζονται παράλληλα με την αθλητική τους καριέρα. «Πάλι αρκετά κορίτσια αναγκάζονται να έχουν και μια ακόμα δουλειά, όμως ένα μεγάλο ποσοστό ασχολείται μόνο με το ποδόσφαιρο. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως βιοπορίζονται άνετα, απλά επιλέγουν να κάνουν μόνο αυτό».

Το γεγονός αυτό δεν αποτελεί ελληνική αποκλειστικότητα, καθώς όπως καταγράφηκε στην τελευταία έρευνα της FIFPRO, το 66% των παικτριών των εθνικών ομάδων κερδίζουν λιγότερα από 20.000 δολάρια τον χρόνο, με μία στις τέσσερις παίκτριες να αναγκάζεται να έχει και άλλη εργασία εκτός ποδοσφαίρου. Μόνο μια μικρή μειονότητα από παίκτριες ομάδων που συμμετέχουν στις διεθνείς διοργανώσεις βρίσκεται σε ανώτερα μισθολογικά κλιμάκια και καταφέρνει να ζει άνετα από αυτό.

Η Ελένη Μάρκου παίζει στην Αϊντραχτ Φρανκφούρτης, που αυτή τη στιγμή βρίσκεται στους προημιτελικούς του Europa Cup, περιγράφει πόσο απελευθερωτικό είναι στο τέλος της ημέρας να έχεις να ασχοληθείς μόνο με το ποδόσφαιρο: «Οι διαφορές της Γερμανίας με την Ελλάδα, ακόμα κι αν ανεβαίνει το επίπεδο στη χώρα μας, είναι χαοτικές. Το ποδόσφαιρο στη Γερμανία είναι καθαρά επαγγελματικό. Ζούμε από αυτό κι επίσης δεν έχω να ανησυχήσω για ιατρικά ζητήματα, για τις φυσιοθεραπείες μου. Ακόμα και το τι θα φάω είναι έτοιμο από την ομάδα. Εχω να ανησυχώ μόνο για το ποδόσφαιρο», αναφέρει για τα χρόνια της τόσο στη Γερμανία όσο και στην Ελβετία. Μπάλα παίζει από τα τέσσερά της χρόνια, η μεταγραφή στην Αϊντραχτ ήρθε στα 30 της και, όπως λέει, πάλευε γι’ αυτό κάθε μέρα. Για το «άπιαστο όνειρο», το αυτονόητο για έναν άντρα επαγγελματία.

Πρώτος στόχος για το 2026 είναι να γίνει το πρωτάθλημα γυναικών στην Ελλάδα ημιεπαγγελματικό. Ενα μεταιχμιακό στάδιο στο οποίο αθλήματα σαν το πόλο -παρά τις διεθνείς επιτυχίες- βρίσκονται στο διηνεκές. Συμβόλαια για κάποιους και κάποιες, αβεβαιότητα για τους πολλούς, ωστόσο παραμένει μια πρώτη δικλίδα ασφαλείας.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν συμφωνητικά ανάμεσα σε παίκτριες και σωματεία, χωρίς κάποια νομική κάλυψη και όπως λέει η Δανάη Σιδηρά, αν το άθλημα περάσει στο ημιεπαγγελματικό επίπεδο αυτό θα σημαίνει μια παραπάνω ασφάλεια στα συμφωνητικά των αθλητριών.

Η FIFA, ωστόσο, με μια απόφαση–σταθμό αναγνώρισε τον επαγγελματικό χαρακτήρα του ελληνικού πρωταθλήματος γυναικών. Δύο ξένες παίκτριες της Α’ Εθνικής, που προσέφυγαν στην Επιτροπή Επίλυσης Διαφορών μέσω του ΠΣΑΠΠ, διεκδικώντας οφειλόμενα χρήματα, δικαιώθηκαν. Στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται ρητά ότι άπαξ και υπάρχει έγγραφη συμφωνία με σύλλογο και η αθλήτρια αμείβεται με ποσό μεγαλύτερο από το ποσό που δαπανά προκειμένου να αγωνιστεί είναι επαγγελματίας με ή χωρίς συμβόλαιο. Οι αμοιβές, λοιπόν, για τη FIFA δεν θα πρέπει να επαφίενται στην «καλή θέληση» του σωματείου και στη μαχητικότητα του ΠΣΑΠΠ, θα πρέπει να θεωρούνται κεκτημένο. Το ελληνικό σωματείο πλέον υποχρεούται να καταβάλει στις ποδοσφαιρίστριες τις οφειλόμενες αποδοχές και την αποζημίωση λόγω αθέτησης των συμβάσεών τους.

Κάθε χρόνο τα πράγματα είναι καλύτερα παρά τις δυσκολίες, λέει η team manager του ΟΦΗ, την ώρα που όλο και περισσότερες ΠΑΕ επενδύουν σε γυναικεία τμήματα. «Το άθλημα θα αλλάξει μόνο όταν γίνει επαγγελματικό, ωστόσο πολλές από τις ομάδες προσπαθούν να λειτουργούν σε αυτά τα πρότυπα». Η προβολή του αθλήματος, η δουλειά που γίνεται στον ΟΦΗ τόσο στις ακαδημίες όσο και στην Κ17, οδηγεί όλο και περισσότερα κορίτσια στην Κρήτη, προκειμένου να προσεγγίσουν την ομάδα ώστε να ενταχθούν σε αυτή.

Η Μάρκου είναι αισιόδοξη για τους αγώνες του Nations League που έρχονται για την Εθνική μας ομάδα και θεωρεί πως θα κλείσουν με «θετικό πρόσημο». Η ύπαρξη ενός κορμού έμπειρων ποδοσφαιριστριών, η προσθήκη του Βασίλη Σπέρτου στον πάγκο, ο οποίος «έχει δώσει άλλο αέρα στην ομάδα», καθώς και η συνεχής αναβάθμιση του πρωταθλήματος θα παίξουν καθοριστικό ρόλο σε αυτό. Οι ελληνικές ομάδες έχουν πλέον τη δυνατότητα να εντάξουν περισσότερες ξένες αθλήτριες στο ρόστερ τους, ενώ η επιστροφή έμπειρων Ελληνίδων από το εξωτερικό αλλάζει τη μέχρι τώρα εικόνα του πρωταθλήματος. Αρα, όπως λέει κι η Ελένη που βρίσκεται κοντά στο να γίνει η πρώτη Ελληνίδα ποδοσφαιρίστρια που θα σηκώσει ευρωπαϊκή κούπα, «είμαστε στην αλλαγή»…