Κρούσμα λογοκρισίας στο BBC

Ο βαρόνος Τζον Ρέιθ υπήρξε καθοριστική προσωπικότητα για την ανάπτυξη του BBC. Ως πρώτος γενικός διευθυντής του ιδρύματος (1927-1938) όρισε το αυστηρό δεοντολογικό πλαίσιο λειτουργίας του, από το κράτος για τον λαό, με γνώμονα το τρίπτυχο «Ενημέρωση-Παιδεία-Ψυχαγωγία».

Προς τιμήν του, κάθε χρόνο, επιφανείς ομιλητές δίνουν τις λεγόμενες «διαλέξεις Ρέιθ» που επικεντρώνονται σε μεγάλα ζητήματα του καιρού μας. Φέτος εκλήθη ο Ολλανδός ιστορικός και συγγραφέας Ρούτγκερ Μπρέγκμαν να μιλήσει για τη διεθνή κατάσταση.

Συνέβη όμως κάτι πρωτοφανές: ο ομιλητής κατήγγειλε το BBC για λογοκρισία. Ο Μπρέγκμαν διατύπωσε την άποψη ότι «ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ο πιο ανοιχτά διεφθαρμένος πρόεδρος στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών». Η εν λόγω άποψη ακούστηκε και ηχογραφήθηκε ενώ η ομιλία καταχειροκροτήθηκε. Οταν όμως έφτασε η ώρα της δημοσίευσής της στις πλατφόρμες της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης του Ηνωμένου Βασιλείου, το συγκεκριμένο απόσπασμα είχε εξαφανιστεί.

«Μακάρι να μη χρειαζόταν να το αναφέρω δημοσίως. Αλλά το BBC αποφάσισε να λογοκρίνει την πρώτη μου διάλεξη Ρέιθ. Αφαίρεσαν το σημείο όπου περιγράφω τον Τραμπ ως “τον πιο ανοιχτά διεφθαρμένο πρόεδρο στην αμερικανική Ιστορία”», δήλωσε ο Ολλανδός διανοούμενος.

«Αυτή η πρόταση αφαιρέθηκε από μια διάλεξη που οι ίδιοι παρήγγειλαν, που ήταν γνωστή μέσω διαφανούς συντακτικής διαδικασίας και που ηχογραφήθηκε πριν από τέσσερις εβδομάδες μπροστά σε 500 άτομα στο BBC Radio Theatre» είπε. Και αποκάλυψε: «Οπως με ενημέρωσαν, η εντολή προήλθε από τα υψηλότερα κλιμάκια του BBC».

Είναι γνωστή η επίθεση που δέχεται το τελευταίο διάστημα η βρετανική ραδιοτηλεόραση από τον Τραμπ, με αφορμή ένα μοντάζ παλαιάς τηλεοπτικής εκπομπής (έγινε γνωστό τώρα από συντηρητικούς κύκλους) το οποίο παρουσίαζε τον νυν πρόεδρο σαν να «διέταζε» την αιματηρή εισβολή οπαδών του στο Καπιτώλιο, στην Ουάσινγκτον, την 6η Ιανουαρίου 2021.

Εσωτερικός μηχανισμός ελέγχου

Το BBC βρίσκεται υπό πίεση καθώς ο Τραμπ απειλεί να το μηνύσει ζητώντας αποζημίωση έως και πέντε δισεκατομμύρια δολάρια. Η διαμάχη οδήγησε στις παραιτήσεις του γενικού διευθυντή του οργανισμού, Τιμ Ντέιβι, και της επικεφαλής των ειδήσεων, Ντέμπορα Τέρνες, καθώς και στην επίσημη διατύπωση συγγνώμης. Ωστόσο το BBC υποστηρίζει ότι δεν δυσφήμησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ και ότι δεν σκοπεύει να καταβάλει αποζημίωση.

Η νέα καταγγελία δείχνει ότι το πανίσχυρο και δημοφιλές εντός και εκτός βρετανικών συνόρων BBC έχει ενεργοποιήσει εσωτερικό μηχανισμό ελέγχου ώστε να μην ξεφύγει κάποιο αμφιλεγόμενο σχόλιο κατά του ακροδεξιού Αμερικανού προέδρου.

Το επίμαχο σχόλιο αφαιρέθηκε μετά από γνωμοδότηση της νομικής υπηρεσίας του οργανισμού. Η διάλεξη μεταδίδεται από την Παγκόσμια Υπηρεσία του BBC η οποία καλύπτει και τις ΗΠΑ.

«Το κεντρικό μήνυμα της διάλεξής μου σχετικά με τη δειλία των σημερινών ελίτ είναι πιο επίκαιρο από ποτέ» δήλωσε ο Μπρέγκμαν, τονίζοντας ότι η επεξεργασία της ομιλίας του έγινε «ενάντια στις επιθυμίες μου και μου προκάλεσε μεγάλη απογοήτευση».

«Δεν είναι ότι οι άνθρωποι απαγορεύεται να διαφωνούν με όσα λέω, αλλά ότι η αυτολογοκρισία που καθοδηγείται από τον φόβο πρέπει να μας αφορά όλους. Ηταν μεγάλη τιμή να μιλήσω στο BBC, ειδικά επειδή τις πρώτες διαλέξεις Ρέιθ το 1948 τις έδωσε ο πνευματικός μου ήρωας, ο διανοητής Μπέρτραντ Ράσελ, που ήταν μεγάλος υποστηρικτής της ελευθερίας του λόγου», κατέληξε.

\Ο 37χρονος Μπρέγκμαν έγινε ευρύτερα γνωστός το 2019 με μια ομιλία στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, στην οποία αμφισβήτησε τους συμμετέχοντες, καταγγέλλοντάς τους για φοροαποφυγή. Εχει δηλώσει στο παρελθόν ότι οι ΗΠΑ μπορούν να βρεθούν στα πρόθυρα μιας «αυταρχικής πολιτικής ανατροπής».