Ημέρα εκλογών σήμερα στην ισπανική περιφέρεια της Εξτρεμαδούρας (μια εκ των συνολικά 17 στην Ισπανία), με τον Πέδρο Σάντσεθ όμως και το κόμμα του να βρίσκονται σε πολύ δυσμενή θέση λόγω μιας σειράς σκανδάλων που ταλανίζουν την κυβέρνησή του, καθιστώντας την εκλογική διαδικασία μεγάλη πρόκληση, ενώ το αποτέλεσμά της θα δώσει και μια γεύση των εκλογικών τάσεων.
Σημειώνεται ότι πρόκειται για τις πρώτες εκλογές που πραγματοποιούνται μετά το ντόμινο αποκαλύψεων που έχουν φέρει σε πολύ δύσκολη θέση το κυβερνών ισπανικό κόμμα.
Η Εξτρεμαδούρα, άλλοτε προπύργιο του Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (PSOE) του Σάντσεθ, βρίσκεται στα χέρια του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος (PP) από το 2023, όταν το τελευταίο κατάφερε να σχηματίσει μια βραχύβια κυβέρνηση συνασπισμού με το ακροδεξιό κόμμα Vox, παρότι είχε τερματίσει οριακά πίσω από τους σοσιαλιστές.
Οι πρόωρες εκλογές της Κυριακής προκηρύχθηκαν πριν από δύο μήνες από την περιφερειάρχη, Μαρία Γκουαρδιόλα, αφού το PSOE και οι μέχρι τότε σύμμαχοί της στο Vox καταψήφισαν τον προϋπολογισμό της επόμενης χρονιάς.
Αν και φαινομενικά πρόκειται για μια περιφερειακή αναμέτρηση, τα αποτελέσματα των εκλογών της Κυριακής αναμένεται να γίνουν αισθητά σε όλη την επικράτεια.
Πολιτικοί και αναλυτές θα εξετάσουν προσεκτικά το αποτέλεσμα της κάλπης για να εκτιμήσουν το μέγεθος της ζημιάς που έχουν προκαλέσει στο PSOE οι καταγγελίες των τελευταίων μηνών, ενώ το PP είναι πιθανό να αναγκαστεί, για άλλη μια φορά, να συνάψει συμφωνία με το Vox για να κυβερνήσει.
Ο σοσιαλιστής υποψήφιος, Μιγκέλ Άνχελ Γκαγιάρδο, αντιμετωπίζει δίκη με κατηγορίες για κατάχρηση εξουσίας, έπειτα από ισχυρισμούς ότι βοήθησε στη δημιουργία μιας «κομμένης και ραμμένης» θέσης εργασίας για τον αδελφό του πρωθυπουργού, Νταβίντ Σάντσεθ, πριν από οκτώ χρόνια. Η δίκη προέκυψε από καταγγελία της οργάνωσης Manos Limpias («Καθαρά Χέρια»), μιας αυτοαποκαλούμενης συνδικαλιστικής οργάνωσης με δεσμούς με την ακροδεξιά, η οποία έχει μακρά ιστορία προσφυγών στη Δικαιοσύνη εναντίον όσων θεωρεί επιζήμιους για τα δημοκρατικά συμφέροντα της Ισπανίας.
Ο Γκαγιάρδο και ο Νταβίντ Σάντσεθ –ο οποίος αντιμετωπίζει τις ίδιες κατηγορίες– έχουν αμφότεροι αρνηθεί κάθε αδίκημα. Η υπόθεση είναι μία από τις πολλές που έχουν πλήξει τον πρωθυπουργό, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία το 2018 υποσχόμενος να τερματίσει τη διαφθορά.
Η σύζυγος του Πέδρο Σάντσεθ, Μπεγκόνια Γκόμεθ, έχει κατηγορηθεί ότι χρησιμοποίησε την επιρροή της για να εξασφαλίσει χορηγούς για ένα μεταπτυχιακό πανεπιστημιακό πρόγραμμα που διηύθυνε και ότι έκανε χρήση κρατικών κονδυλίων για να πληρώνεται η βοηθός της ώστε να τη βοηθά σε προσωπικά ζητήματα. Έχει αρνηθεί κάθε αδίκημα, και η τρέχουσα δικαστική έρευνα προέκυψε επίσης από καταγγελία της Manos Limpias.
Τον Ιούνιο, ο Σάντσεθ διέταξε τον στενότερο συνεργάτη του, Σάντος Θερδάν, να παραιτηθεί από τη θέση του οργανωτικού γραμματέα του PSOE, αφού δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου διαπίστωσε «ισχυρές ενδείξεις» πιθανής εμπλοκής του Θερδάν σε μίζες που σχετίζονται με δημόσιες συμβάσεις για υγειονομικό εξοπλισμό κατά την πανδημία της Covid. Ο πρώην υπουργός Μεταφορών του PSOE, Χοσέ Λουίς Άβαλος, κατηγορείται επίσης για συμμετοχή στην παράνομη δραστηριότητα, όπως και ο πρώην βοηθός του, Κόλντο Γκαρθία. Ο Θερδάν, ο Άβαλος και ο Γκαρθία αρνούνται κάθε αδίκημα και επιμένουν ότι είναι αθώοι.
Τις τελευταίες εβδομάδες, το PSOE έχει κατηγορηθεί ότι απέτυχε να αντιμετωπίσει περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης από ανώτερα στελέχη του κόμματος. Οι καταγγελίες είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικές, δεδομένης της επιμονής του Σάντσεθ, όταν μπήκε στο παλάτι της Μονκλόα πριν από επτά χρόνια, ότι το PSOE ήταν «ξεκάθαρα δεσμευμένο στην ισότητα» και στο να αντανακλά τις πρόσφατες αλλαγές της ισπανικής κοινωνίας.
Το PP, όπως ήταν αναμενόμενο, έχει εκμεταλλευτεί την κατάσταση. Ο ηγέτης του, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, δήλωσε ότι ελπίζει οι περιφερειακές εκλογές της Κυριακής να προκαλέσουν ένα «φαινόμενο ντόμινο» που θα ρίξει τον Σάντσεθ και έτσι θα σώσει την Ισπανία από αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «βάλτο διαφθοράς, σεξισμού και εκβιασμών».
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η Γκουαρδιόλα θα δυσκολευτεί να κερδίσει απόλυτη πλειοψηφία και θα χρειαστεί να συνάψει συμφωνία με το Vox – κάτι που το 2023 ήταν αρχικά πολύ απρόθυμη να κάνει.
Το Vox αποχώρησε πέρυσι από πέντε περιφερειακές κυβερνήσεις συνασπισμού υπό την ηγεσία του PP –συμπεριλαμβανομένης της Εξτρεμαδούρας– λόγω διαφωνιών για τη μεταναστευτική πολιτική. Ωστόσο, θα επιδιώξει να αποσπάσει το μεγαλύτερο δυνατό αντάλλαγμα για τη στήριξή του, αν η Γκουαρδιόλα αποδειχθεί ανίκανη να κυβερνήσει μόνη της.
Ο Πάμπλο Σιμόν, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Κάρλος Γ΄ της Μαδρίτης, δήλωσε ότι, παρότι είναι ακόμη νωρίς για να αποτιμηθεί το πλήγμα που έχουν προκαλέσει στο PSOE οι πρόσφατες υποθέσεις σεξουαλικής παρενόχλησης, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια γενικευμένη μετατόπιση.
«Αυτές είναι οι πρώτες εκλογές μετά τις ευρωπαϊκές του 2024 και νομίζω ότι θα δούμε στην Εξτρεμαδούρα μια τάση που παρατηρείται σε ολόκληρη την Ισπανία», είπε. «Και αυτή είναι μια μεγάλη ενίσχυση του δεξιού μπλοκ: θα δούμε το PP και το Vox να προσελκύουν περίπου το 55% έως 57% των ψήφων – και αυτό είναι πραγματικά πολύ».
Ο Σιμόν πρόσθεσε ότι η κάλπη της Κυριακής –την οποία θα ακολουθήσουν εκλογές στην Αραγονία, την Καστίλλη και Λεόν και την Ανδαλουσία τους επόμενους μήνες– θα προαναγγείλει μια πανεθνική οπισθοχώρηση για το PSOE, καθώς ο Σάντσεθ προσπαθεί να αντέξει έως το τέλος της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου το 2027.
«Αυτό θα μεταφερθεί και σε άλλες περιοχές, όπου η απογοήτευση θα συνεχίσει να εξαπλώνεται μεταξύ των αριστερών ψηφοφόρων, και αυτό θα δημιουργήσει ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στη Μονκλόα», είπε.
