Με αφορμή τις επικείμενες εκλογές στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών, οι οποίες διεξάγονται σε μια περίοδο έντονων συζητήσεων για τον ρόλο και το μέλλον της Δικαιοσύνης στη χώρα, ο υποψήφιος πρόεδρος Ανδρέας Κουτσόλαμπρος παρουσιάζει στην «Εφ.Συν.» το όραμά του για έναν σύγχρονο, συμμετοχικό και κοινωνικά ευαίσθητο ΔΣΑ, αναπτύσσοντας τις βασικές προτεραιότητες του προγράμματός του. Ο ίδιος υπογραμμίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια, ουσιαστική συμμετοχή των μελών στις αποφάσεις του Συλλόγου και ενίσχυση του θεσμικού του ρόλου ως εγγυητή της ανεξαρτησίας του δικηγορικού λειτουργήματος
● Πώς θεωρείτε ότι μπορείτε να βελτιώσετε τον ΔΣΑ;
Ο ΔΣΑ είναι ο μεγαλύτερος επιστημονικός σύλλογος της χώρας. Η αποτελεσματική λειτουργία του είναι αναγκαία προϋπόθεση για την ορθή απονομή της δικαιοσύνης κι αυτό έχει άμεση συνέπεια σε κάθε πολίτη, σε κάθε επιχείρηση, σε θέματα που εκτείνονται από τα ανθρώπινα δικαιώματα μέχρι την οικονομική ζωή στη χώρα μας. Προαπαιτούμενο δε της αποτελεσματικής λειτουργίας του είναι κάθε δικηγόρος-μέλος του να είναι αξιοπρεπής επαγγελματικά και επιστημονικά και να συμμετέχει στη ζωή του Συλλόγου. Για τον λόγο αυτό εκπονήσαμε πρόγραμμα δράσης για την ερχόμενη τετραετία αποτελούμενο από 21 τομείς που κατανέμονται σε 5 άξονες: Εργασιακά και Κοινωνικά Δικαιώματα, Φορολογικά και Ασφαλιστικά Ζητήματα, Θεσμικές Μεταρρυθμίσεις και Δικαιοσύνη, Ρύθμιση και Εξέλιξη του Δικηγορικού Επαγγέλματος, καθώς και Περιβάλλον και Κοινωνική Ευθύνη.
Πάνω σε αυτούς τους τομείς και σεβόμενος τις επιλογές που θα κάνουν οι συνάδελφοι ως προς τα πρόσωπα που θα απαρτίσουν το νέο Δ.Σ. του Συλλόγου, θα ζητήσω να συμβάλουμε όλοι -και βεβαίως πρώτος εγώ- με τις ιδέες, γνώσεις και εμπειρίες μας ώστε να συνθέσουμε έναν αντιπροσωπευτικό και αποτελεσματικό οδικό χάρτη της τετραετίας. Κανένα μέλος δεν περισσεύει, κανενός μέλους η φωνή δεν αγνοείται. Ενδεικτικά μόνο σημειώνω ότι ο ΔΣΑ θα συνεχίσει να παρέχει και να βελτιώνει τις υπηρεσίες στα μέλη του ώστε να είναι φιλικές προς τους δικηγόρους, την κοινωνία αλλά και το περιβάλλον, αξιοποιώντας πλήρως την τεχνολογία σε κάθε ευκαιρία.
Ειδικά τώρα με τον νέο «δικαστικό χάρτη» και την επερχόμενη λειτουργία πολλών Πρωτοδικείων -παρά τις επιφυλάξεις μας για τον τρόπο υλοποίησης του χάρτη αυτού- δεν νοείται να μην υπάρχει δυνατότητα για ηλεκτρονικές καταθέσεις όλων των δικογράφων και διενέργειας όλων των διαδικαστικών πράξεων με ηλεκτρονικό τρόπο. Θα δώσουμε μεγάλο βάρος στον τομέα αυτό, ώστε να μειώσουμε τις μετακινήσεις των συναδέλφων σε μια πόλη με ελλιπή μέσα μαζικής μεταφοράς, μεγάλες αποστάσεις και ασφυκτική κίνηση στους δρόμους.
● Στο πρόγραμμά σας δίνετε έμφαση στην «αξιοπρεπή εργασία για όλους τους δικηγόρους». Τι σημαίνει στην πράξη αυτό για τους νέους και τις νέες συναδέλφους σας με χαμηλές αμοιβές;
Το πρόβλημα αυτό έχει δύο όψεις: Η πρώτη αφορά τους συναδέλφους που ασκούν ελεύθερη δικηγορία και βλέπουν τα γραμμάτια προκαταβολής εισφορών, που, ελλείψει άλλης συμφωνίας, αποτελούν τις νόμιμες αμοιβές του δικηγόρου, καθηλωμένα στα ίδια ποσά από τη δεκαετία του 1990. Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες συνάδελφοι που αμείβονται από το Δημόσιο, φορείς, τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, αλλά και τους ιδιώτες πελάτες τους με βάση τα γραμμάτια λαμβάνουν εξευτελιστικές αμοιβές για πολύωρη και επίπονη επιστημονική εργασία. Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο και θα επιδιώξουμε να υπάρξει άμεσα σημαντική αύξηση των τιμών των γραμματίων.
«Χιλιάδες συνάδελφοι που αμείβονται από το Δημόσιο, φορείς, τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, αλλά και τους ιδιώτες πελάτες τους με βάση τα γραμμάτια λαμβάνουν εξευτελιστικές αμοιβές για πολύωρη και επίπονη επιστημονική εργασία. Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο και θα επιδιώξουμε να υπάρξει άμεσα σημαντική αύξηση των τιμών των γραμματίων»
Η δεύτερη αφορά τους συνεργάτες, τους αμειβόμενους με τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών αλλά και τους έμμισθους δικηγόρους για τους οποίους ουσιαστικά δεν προβλέπεται κάποια κατώτατη αμοιβή. Ο Κώδικας Δικηγόρων, υπό το βάρος των μνημονιακών αλλαγών, εμπεριέχει πια μια αόριστη διάταξη που αφήνει ελεύθερη τη συμφωνία, με αποτέλεσμα πολλοί, νέοι κυρίως, συνάδελφοί μας να υποαμείβονται.
Το ίδιο συμβαίνει και για τους έμμισθους του δημόσιου τομέα, που είναι η μοναδική κατηγορία χωρίς μισθολογική προαγωγή. Για όλα αυτά τα ζητήματα δώσαμε αγώνες το προηγούμενο χρονικό διάστημα και θα συνεχίσουμε να το πράττουμε ώστε να υλοποιηθεί η απόφαση που κατόπιν εισήγησής μου έλαβε η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων για καθιέρωση ελάχιστης αμοιβής και στον ιδιωτικό τομέα και χορήγηση μισθολογικών κλιμακίων στον δημόσιο τομέα, καθώς και για θέσπιση τεκμηρίου υπέρ της έμμισθης εντολής σε περιπτώσεις συνεργατών και απασχολούμενων με τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών συναδέλφων.
● Εντάσσετε στο πρόγραμμά σας δράσεις για την ψυχική υγεία των δικηγόρων. Πώς φαντάζεστε την υλοποίηση μιας τέτοιας πολιτικής σε έναν κλάδο που θεωρείται «ανθεκτικός» αλλά και υπερεργαζόμενος;
Ασκούμε ένα δύσκολο επάγγελμα, με μεγάλο άγχος και πίεση. Πολλοί συνάδελφοί μας αντιμετωπίζουν αυξημένο άγχος, ψυχική πίεση, κατάθλιψη κ.λπ. Αυτό δεν αφορά μόνο τους δικηγόρους αλλά έχει άμεση επίδραση και στις υπηρεσίες που λαμβάνουν οι πολίτες και στην ποιότητα της δικαιοσύνης. Στις άμεσες προτεραιότητές μου είναι η δημιουργία «γραμμής ψυχικής στήριξης δικηγόρων», όπως συμβαίνει και σε άλλες χώρες, σε συνεργασία με επιστημονικούς φορείς ψυχικής υγείας, ώστε οι συνάδελφοι να μπορούν να λαμβάνουν μια πρώτη καθοδήγηση και βοήθεια στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Στην πορεία θα δούμε και άλλες δράσεις, ενώ θα προσπαθήσουμε να δώσουμε διεξόδους για βελτίωση της ποιότητας ζωής με διοργάνωση εκδρομών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, αλλά και πεζοπορικών/ποδηλατικών περιηγήσεων με αναβίωση της Φυσιολατρικής Ενωσης Νομικών.
● Μιλάτε για «διαβούλευση με όλους τους συναδέλφους». Πώς σκοπεύετε να κάνετε τον ΔΣΑ πιο ανοιχτό και συμμετοχικό;
Αναφέρθηκα παραπάνω στον τρόπο που σχεδιάζω να λειτουργήσει ένα πολυφωνικό και συμμετοχικό Δ.Σ. Πρέπει όμως, σε μια εποχή που η συμμετοχή των πολιτών στα κοινά δοκιμάζεται (για παράδειγμα, μπορώ να σημειώσω ότι στις προηγούμενες εκλογές του ΔΣΑ στον πρώτο γύρο συμμετείχε μόνο το 55% των δικηγόρων), να αυξήσουμε την εμπιστοσύνη των συναδέλφων στις διαδικασίες του Συλλόγου. Η μεγαλύτερη συμμετοχή, ο πλουραλισμός στις γνώμες και στα επιχειρήματα δίνουν δύναμη στη φωνή των Συλλόγων. Θα προτείνω τη σταδιακή εισαγωγή μέσω του portal της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων της ηλεκτρονικής διαβούλευσης στα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν τον κλάδο μας, ενώ θα επιδιώξω να φέρω τους συναδέλφους πιο κοντά στις δράσεις των Συλλόγων των συναδέλφων, μέσω εθελοντικών δράσεων.
«Διεκδικούμε για τις μητέρες δικηγόρους άμεση αύξηση του επιδόματος μητρότητας του ΕΦΚΑ από 4×200 ευρώ σε 4×880 ευρώ, πλήρη κάλυψη βρεφονηπιακών σταθμών, κάλυψη εξωσωματικής, διερεύνηση της δυνατότητας πλήρους φορολογικής και ασφαλιστικής απαλλαγής για ένα έτος μετά τον τοκετό και για τους δύο γονείς και πολλές άλλες δράσεις για προστασία της μητρότητας και της γονεϊκότητας»
● Ενας από τους άξονές σας αφορά τις γυναίκες-μητέρες δικηγόρους. Τι μέτρα προτείνετε για να μην αποκλείονται από την επαγγελματική εξέλιξη;
Μέχρι λίαν προσφάτως οι μητέρες δικηγόροι είχαν μια πενιχρή επιδότηση από τον ΕΦΚΑ 800 ευρώ ως επίδομα μητρότητας, το οποίο παραμένει μέχρι σήμερα, ενώ οι έμμισθες δικηγόροι δεν ελάμβαναν ούτε καν αυτό. Αναδεικνύοντας τα προηγούμενα χρόνια το ζήτημα του Ειδικού Λογαριασμού Ανεργίας Επιστημόνων (τα γνωστά 10 ευρώ που πληρώνουμε όλοι οι δικηγόροι μηνιαίως από το 2011 χωρίς καμία ουσιαστική ανταπόδοση), πιέσαμε μαζί με τους άλλους επιστημονικούς συλλόγους και πετύχαμε την εννιάμηνη επιδότηση (9 μήνες x 880 ευρώ) για όλες τις αυτοαπασχολούμενες και τις αγρότισσες, ενώ εντάξαμε και τις έμμισθες δικηγόρους στην προστασία μητρότητας. Ολα αυτά με επιδότηση από τον Ειδικό Λογαριασμό που προανέφερα, δηλαδή από χρήματα των ασφαλισμένων, που έμεναν για χρόνια ανεκμετάλλευτα. Φυσικά, και αυτά είναι ανεπαρκή και διεκδικούμε άμεση αύξηση του επιδόματος μητρότητας του ΕΦΚΑ από 4×200 ευρώ σε 4×880 ευρώ, πλήρη κάλυψη βρεφονηπιακών σταθμών, κάλυψη εξωσωματικής, διερεύνηση της δυνατότητας πλήρους φορολογικής και ασφαλιστικής απαλλαγής για ένα έτος μετά τον τοκετό και για τους δύο γονείς και πολλές άλλες δράσεις για προστασία της μητρότητας και της γονεϊκότητας.
Ενα άλλο μεγάλο ζήτημα, που πρόσφατα έθεσα και σε ένα συνέδριο, είναι η αντιμετώπιση των μητέρων και των εγκύων δικηγόρων που απασχολούνται σε νομικές υπηρεσίες επιχειρήσεων και οργανισμών, καθώς και σε πολυπρόσωπα δικηγορικά γραφεία ή δικηγορικές εταιρείες. Η κατάσταση πρέπει και μπορεί να βελτιωθεί με θεσμικά μέτρα, εσωτερικές πολιτικές, ενημέρωση, εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση, συλλογική δράση και νομική προστασία.
● Η καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης είναι διαχρονικό πρόβλημα. Τι μπορεί να κάνει ο ΔΣΑ για να πιέσει ή να συμβάλει σε λύσεις;
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η χώρα μας είναι πρωταθλήτρια στην καθυστέρηση απονομής δικαιοσύνης. Δεν θα σταθώ στα αίτια, γιατί αυτά είναι λίγο-πολύ γνωστά στην κοινωνία και στους δικηγόρους, θα προτείνω όμως τις άμεσες προτεραιότητες:
1. Επέκταση ηλεκτρονικής κατάθεσης δικογράφων, αιτήσεων, προτάσεων, δηλώσεων και όλων των εγγράφων σε όλα τα δικαστήρια και διαδικασίες.
2. Επέκταση ανάθεσης δικαστικών διαδικασιών σε δικηγόρους (διαταγές πληρωμής, υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας κ.λπ.).
3. Αυστηρός έλεγχος δικαστικών λειτουργών που συστηματικά καθυστερούν στα όρια της αρνησιδικίας την έκδοση αποφάσεων.
4. Βελτίωση κτιριακών υποδομών και υλικοτεχνικής υποδομής. Πρέπει να αποφευχθούν σφάλματα όπως αυτό της λειτουργίας στο νέο κτίριο του Πρωτοδικείου στο Περιστέρι που προβλέφθηκαν μόνο δύο δικαστικές αίθουσες!
5. Πρόσληψη νέων δικηγόρων ως βοηθών των δικαστών σε υποθέσεις που λιμνάζουν (και όχι μόνο…), με διευκρίνιση αρμοδιοτήτων (ενδεικτικά, προετοιμασία των φακέλων, συλλογή νομοθεσίας και νομολογίας κ.λπ.) και του νομικού καθεστώτος τους.
6. Δημιουργία Παρατηρητηρίου Καθυστερήσεων και Κακοδικίας στον ΔΣΑ, στο οποίο οι συνάδελφοι θα καταγγέλλουν τέτοια περιστατικά, ώστε ο Σύλλογος να επεμβαίνει αρμοδίως.
● Ποια είναι η θέση σας για τις ιδιωτικές νομικές σχολές;
To Συμβούλιο της Επικρατείας αποφάνθηκε (με ισχυρή μειοψηφία και πολλές επιφυλάξεις από την επιστημονική κοινότητα) ότι δεν υπάρχει συνταγματικό κώλυμα για τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημιακών σχολών, η ίδρυση όμως αυτών των νέων ιδιωτικών νομικών σχολών θα όφειλε να έχει σκοπό όχι τη διοχέτευση περισσότερων νέων στη νομική εκπαίδευση αλλά την αντιμετώπιση πραγματικών αναγκών της κοινωνίας σχετικά με την αποτελεσματική λειτουργία της Δικαιοσύνης. Ηδη βλέπουμε ότι υπάρχουν καθυστερήσεις στην έγκριση των προγραμμάτων σπουδών Νομικής, που μας δημιουργούν την υποψία, σε συνδυασμό με σχετικά δημοσιεύματα, ότι αυτά που προτάθηκαν δεν έχουν υψηλό επιστημονικό επίπεδο.
Αλλά και πέραν ακόμη αυτού, ποιες θα είναι οι συνέπειες στην επαγγελματική θέση των δικηγόρων; Θα προκύψει υπερπληθυσμός αποφοίτων, που θα είναι αδύνατον να απορροφηθούν από τα ήδη κορεσμένα νομικά επαγγέλματα. Δυστυχώς το υπουργείο Δικαιοσύνης, αντί να ρίχνει το βάρος του στο τι τύχη θα έχουν όλοι αυτοί οι νέοι επιστήμονες, αποπροσανατολίζει τη συζήτηση με σχέδια για αυστηροποίηση των εξετάσεων για την άδεια δικηγορίας, που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Λέει δηλαδή υποκριτικά στους νέους να σπουδάσουν μεν Νομική, αλλά να μην ελπίζουν ότι θα μπορέσουν να ασκήσουν δικηγορία! Εννοείται βεβαίως ότι θα αποκρούσουμε κάθε προσπάθεια που θα κατατείνει στον περιορισμό της αυτορρύθμισης του δικηγορικού λειτουργήματος και που σκοπό έχει να πλήξει την ανεξαρτησία και αυτοδιοίκηση των δικηγορικών συλλόγων.
● Αν εκλεγείτε, ποια θα θέλατε να είναι η «ταυτότητα» του ΔΣΑ στο τέλος της θητείας σας;
Θεωρώ πως η ταυτότητα του ΔΣΑ που θα χτίσουμε προκύπτει από τις προηγούμενες απαντήσεις μου. Θέλουμε έναν Δικηγορικό Σύλλογο με δυνατή, ανεξάρτητη φωνή, μακριά από κάθε είδους εξουσίες, κομματικούς μηχανισμούς και συμφέροντα. Αλλά και έναν Σύλλογο χωρίς δογματισμούς, αποκλεισμούς και μιζέρια. Εναν Σύλλογο που υπηρετεί την κοινωνία και τη δικαιοσύνη. Εναν Σύλλογο σύγχρονο και συμμετοχικό, που θα αγκαλιάζει και θα συνδράμει όλους τους δικηγόρους, με ιδιαίτερη έμφαση στα πιο ευάλωτα τμήματα του κλάδου, όπως είναι οι συνάδελφοι με αναπηρίες, οι νέοι και οι νέες, οι μητέρες και οι συνάδελφοι με οικονομικά προβλήματα. Το γραφείο μου και οι υπηρεσίες του Συλλόγου θα είναι ανοιχτές για όλους, με σκοπό «κανείς να μη νιώθει μόνος».
.jpg)
