Το «πράσινο φως» που διθυραμβικά ανακοίνωσε χθες η κυβέρνηση ότι έδωσε η Κομισιόν στο αναθεωρημένο action plan για τον τρόπο καθορισμού και ελέγχου των αγροτικών ενισχύσεων με φόντο το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, οριακά θα μπορούσε να ήταν και… πορτοκαλί, λαμβάνοντας υπόψη τους αστερίσκους που περιέχει η επιστολή της αρμόδιας διεύθυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής DG AGRI προς το υπουργείο Οικονομικών και τον επικεφαλής του ΟΠΕΠΕΚΕ.
Ξεκάθαρα πράσινο φως από τις Βρυξέλλες δίνεται ξεκάθαρα και για πολλοστή φορά και μέσω της «Εφ.Συν.» σε ένα πράγμα: είναι ευθύνη της κυβέρνησης να πληρώσει τους αγρότες κι αυτό δεν έχει καμιά σχέση με τη χθεσινή έγκριση του action plan 2. «Η Επιτροπή έχει καλή συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση και μπορεί να επιβεβαιώσει ότι η κυβέρνηση και οι Αρχές έχουν δεσμευτεί να λάβουν αποφασιστικά μέτρα για την αντιμετώπιση των ζητημάτων που έχουν συσσωρευτεί με την πάροδο των ετών», διαβεβαίωσε η Κομισιόν σε απάντηση στην «Εφ.Συν.», συμπληρώνοντας με νόημα: «Σύμφωνα με τους κανόνες της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη-μέλη είναι υπεύθυνα για την έγκαιρη πληρωμή και τον έλεγχο των δαπανών της ΚΑΠ. Είναι ευθύνη των ελληνικών Αρχών να πληρώνουν τους Ελληνες αγρότες.
Οι ελληνικές Αρχές πρέπει να δημιουργήσουν και να λειτουργήσουν ένα αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης και ελέγχου που να προστατεύει τα οικονομικά συμφέροντα της Ενωσης».
Διάψευση
Η διατύπωση διαψεύδει ευγενικά την εντύπωση που και χθες έδωσαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης και ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας με εκτενή ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ πως η ταχύτατη έγκριση της Κομισιόν –σε 15 μέρες αντί του διμήνου όπως διέρρεε αρχικά– επιτρέπει πια στην κυβέρνηση να τηρήσει τη δέσμευση για πληρωμή της προκαταβολής 70% της βασικής ενίσχυσης μέχρι το τέλος του μήνα και στη συνέχεια τις υπόλοιπες οφειλές.
Η επιστολή, που είναι στη διάθεση της «Εφ.Συν.» και υπογράφει με ημερομηνία 19/11 η Αυστριακή επικεφαλής της DG AGRI, αναφέρει πως «η DG AGRI είναι της άποψης ότι το Σχέδιο Δράσης, όπως προτείνεται, επαρκεί ως βάση για την αντιμετώπιση των ελλείψεων και, ως εκ τούτου, συμμορφώνεται με τις διατάξεις του άρθρου 29(1) του κανονισμού (ΕΕ) 2022/128».
Η Κομισιόν επαναλαμβάνει και στην επιστολή ότι το action plan δεν σχετίζεται με την άμεση καταβολή των αποζημιώσεων για τους αγρότες, αναφέρει πως θα χρειαστεί χρόνος για την εφαρμογή όλων των αλλαγών στο ελληνικό σύστημα διασταύρωσης στοιχείων και απαιτεί εκθέσεις προόδου κάθε τρεις μήνες. «Η μη υποβολή εκθέσεων εντός του καθορισμένου χρονοδιαγράμματος θα θεωρείται αποτυχία στην εφαρμογή», αναφέρει. Από τους λοιπούς αστερίσκους της επιστολής της Κομισιόν αξίζει να αναφέρουμε:
● Η συμφωνία της DG AGRI στη δέσμευση των ελληνικών Αρχών ότι θα υιοθετηθεί νέα μεθοδολογία για τον ακριβή προσδιορισμό της Μέγιστης Επιλέξιμης Επιφάνειας (ΜΕΕ) για αγροτεμάχια που περιέχουν διάσπαρτα μη επιλέξιμα χαρακτηριστικά, για να εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο του εκκρεμεί. «Η μεθοδολογία θα πρέπει να βασίζεται σε συγκεκριμένους δείκτες με συγκεκριμένα ιχνηλάσιμα όρια, τα οποία θα πρέπει να επικυρωθούν ως κατάλληλα για τον σκοπό αυτό μέσω επιτόπιων επισκέψεων», σημειώνει η επιστολή.
● Για το σύστημα που θα διασφαλίζει ότι οι αγρότες έχουν στη διάθεσή τους τη γη που αντιστοιχεί σε κάθε αίτησή τους για ενίσχυση, το ελληνικό σχέδιο υπόσχεται ενισχυμένους διασταυρωτικούς ελέγχους με τα μέσα και δεδομένα της ΑΑΔΕ και άλλων πηγών όπως το Κτηματολόγιο, αλλά η Κομισιόν επισημαίνει πως «έχει σημασία να διασφαλιστεί ότι οι έλεγχοι διενεργούνται με βάση αξιόπιστα δεδομένα, καθώς ορισμένα από αυτά χρησιμοποιούνται για πρώτη φορά».
● Επειδή όμως το Κτηματολόγιο καλύπτει το 73% των εκτάσεων για τις αιτήσεις του 2025 και (εκτιμάται ότι) θα καλύπτει το 93% των εκτάσεων για τις αιτήσεις του 2026, η DG AGRI λέει ότι «η προτεινόμενη δράση γίνεται δεκτή υπό την προϋπόθεση ότι οι ελληνικές Αρχές θα λάβουν περαιτέρω μέτρα για τον μετριασμό του κινδύνου που προκύπτει από την έλλειψη γεωχωρικών ελέγχων μέσω του Κτηματολογίου».
● Η DG AGRI θεωρεί απαραίτητο οι ελληνικές Αρχές να δεσμευτούν για τη διεξαγωγή ελέγχων σε ολόκληρη την επικράτεια τα επόμενα χρόνια.
● Τέλος, η αποδοχή του Σχεδίου Δράσης δεν θίγει μελλοντικούς ελέγχους στην παρακολούθηση της εφαρμογής του, καταλήγει η επιστολή, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για περαιτέρω… «ξεσκόνισμα».
«Το θέμα είναι πόσοι, ποιοι και πόσα θα πληρωθούν πραγματικά»
Παύλος Σατολιάς πρόεδρος ΕΘΕΑΣ
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», αυτή τη στιγμή ελεγκτές από όλους τους φορείς έχουν ριχτεί στη μάχη των διασταυρώσεων προκειμένου να συντομεύσει η διαδικασία. Κάθε μέρα μετράει, αφού, σύμφωνα με τους Κανονισμούς της Ε.Ε., για κάθε μέρα καθυστέρησης μειώνεται και η συμμετοχή της Κομισιόν στις πληρωμές. Οσο λοιπόν αυτά τα χρήματα δεν φτάνουν στους δικαιούχους τόσο μεγαλύτερο μέρος θα επιβαρύνει τον εθνικό προϋπολογισμό. Και αν μάλιστα οι έλεγχοι, όπως ανέφεραν στην αρχή της εβδομάδας κυβερνητικές πηγές, καθυστερήσουν περισσότερο και από τις γιορτές, τότε τα χρήματα θα κληθεί να τα πληρώσει εξ ολοκλήρου η Ελλάδα.
Οι εκπρόσωποι των αγροτών και κτηνοτρόφων κρατούν μικρό καλάθι για τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, ξέροντας ότι μιλάμε για χρήματα που έπρεπε να έχουν καταβληθεί κατά ένα μέρος μέχρι 30 Ιουνίου και κατά ένα δεύτερο μέχρι 30 Οκτωβρίου, με χρήματα από τα κρατικά ταμεία και κρατικές πιστώσεις, που στη συνέχεια θα ζητούνταν και θα καταβάλλονταν από την Κομισιόν. Ουδέποτε εδώ και δεκαετίες οι πληρωμές αυτές ήταν εξαρτημένες από κάποιο «πράσινο φως» της Κομισιόν. «Εν πάση περιπτώσει, έχουμε μια ημερομηνία για την πληρωμή του 70% της βασικής ενίσχυσης του 2025 που έπρεπε να μας έχει δοθεί από τον Οκτώβριο και για την εκκαθάριση του 2024, που έπρεπε να μας έχει δοθεί από τις 30 Ιουνίου», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος της Εθνικής Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Παύλος Σατολιάς.
«Εμείς ξέραμε ότι οι πληρωμές δεν έχουν καμιά σχέση με την έγκριση της Κομισιόν, όπως λέει το επικοινωνιακό αφήγημα της κυβέρνησης. Η αγωνία μας όμως είναι άλλη: Πόσοι θα πάρουν τα οφειλόμενα χρήματα, ποιοι θα τα πάρουν και πόσα θα πάρουν», τονίζει ο κ. Σατολιάς και διευκρινίζει: «Αν από τους ελέγχους 350.000 δηλωμένων αγροτεμαχίων προκύψουν μικρές και μεγάλες αποκλίσεις, πόσοι έντιμοι και ειλικρινείς αγρότες θα μπουν στην “κίτρινη ζώνη”, παίρνοντας λιγότερα από όσα περιμένουν μέχρι να αποδείξουν ότι δεν είναι ελέφαντες; Πόσοι θα μπουν στα κόκκινα ΑΦΜ και θα μείνουν απλήρωτοι; Και πώς θα αντέξουν χωρίς εισόδημα μέχρι το επόμενο καλοκαίρι για να γίνουν οι έλεγχοι;»
Το ίδιο, μας λέει ο κ. Σατολιάς, φοβάται και για τους κτηνοτρόφους, που έχουν υποστεί πολλαπλάσια ζημιά και από την ευλογιά των αιγοπροβάτων. «Τι σημαίνουν αυτά για το ενδεχόμενο κινητοποιήσεων και μπλόκων στις εθνικές οδούς;» ρωτήσαμε. «Θα τα συζητήσουμε όλα στις 23 του μηνός, στο Συντονιστικό των συλλόγων στη Νίκαια», μας λέει ο κ. Σατολιάς.
