Οι εφοπλιστές θα βγάλουν τα… τρένα από την τρύπα

Εν μέσω ποταμού εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ που δίνει το δημόσιο για αποζημιώσεις σε παραχωρησιούχους αυτοκινητοδρόμων, το σύστημα γεωεντοπισμού που διαφημίζει από τον περασμένο Απρίλιο ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κ. Κυρανάκης, «για να μην ξανασυγκρουστούν τρένα», θα κατασκευαστεί τελικά με δωρεά 2,5 εκατομμυρίων από την Ενωση Ελλήνων Εφοπλιστών.

Το σύστημα γεωεντοπισμού εμφανίστηκε ως «λυδία λίθος» για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων από την ώρα που ανέλαβε ο κ. Κυρανάκης, με την επισήμανση ότι πρόκειται για κάτι που έρχεται «έτοιμο» από την εφαρμογή HEPOS του Κτηματολογίου, η οποία εντοπίζει πού βρίσκεται ένα ακίνητο πάνω στον χάρτη. Ο αναπληρωτής υπουργός υποσχόταν ότι το σύστημα θα είναι έτοιμο μέσα στο καλοκαίρι που πέρασε, μέχρι που αποδείχθηκε ότι εγκαταστάθηκε μόνο για να γίνουν δοκιμές σε κάποιο τρένο.

Χθες αναρτήθηκε στη Διαύγεια του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών μια «Σύμβαση Δωρεάς Παροχής Υπηρεσιών και Προμήθειας Εξοπλισμού για Ανάπτυξη Συστήματος Γεωεντοπισμού Αμαξοστοιχιών». Η σύμβαση, αξίας 2,5 εκατομμυρίων ευρώ, συνυπογράφεται από δώδεκα πρόσωπα, μεταξύ των οποίων τρία μέλη της κυβέρνησης (Πιερρακάκης, Κυρανάκης, Κώτσηρας), ο δωρητής – χρηματοδότης, που είναι η Μελίνα Τραυλού ως πρόεδρος της ΑΜΚΕ με την επωνυμία «Εταιρεία Κοινωνικής Προσφοράς Ελληνικού Εφοπλισμού» και με διακριτικό τίτλο «ΣΥΝ-ΕΝΩΣΙΣ», ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕ, Χρ. Παληός, και οι εταιρείες που θα προμηθεύσουν τα υλικά (Diakar, JGC, Active, ETD, Starlink, Intertek, Alpha Ωμέγα Zed).

Παραμένει άγνωστο το αν η συγκεκριμένη σύμβαση δωρεάς θα έρθει στη Βουλή προκειμένου να επικυρωθεί αλλά και η σκοπιμότητα που οδήγησε στην επιλογή αυτής της μεθόδου για να υλοποιηθεί ένα –υποτίθεται– τόσο σημαντικό για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων έργο. Υπενθυμίζεται ότι:

● Στον σιδηρόδρομο διεθνώς εφαρμόζονται άλλα συστήματα για την ασφάλεια της κυκλοφορίας, όπως αυτά που δεν λειτουργούσαν στα Τέμπη (σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση, αυτόματο φρενάρισμα ETCS). H «Εφ.Συν.» επισήμανε εξαρχής ότι ένα σύστημα γεωεντοπισμού δεν μπορεί να πιστοποιηθεί από τις σιδηροδρομικές αρχές. Στη Βουλή, ο κ. Κυρανάκης παραδέχθηκε τελικά ότι πρόκειται για συμπληρωματικό σύστημα αποτροπής μιας σύγκρουσης και συλλογής στοιχείων για την κυκλοφορία των τρένων.

● Ειδικοί εκφράζουν φόβους ότι υπάρχει κίνδυνος τα συστήματα του γεωεντοπισμού με αισθητήρες θέσης και κεραίες δορυφορικής μετάδοσης δεδομένων να προκαλούν παρεμβολές στα υπόλοιπα πιστοποιημένα συστήματα που εγκαθίστανται.

● Αυτός ο φόβος επιβεβαιώνεται από μια διατύπωση μέσα στη σύμβαση δωρεάς: «Η κεραία του συστήματος θα τοποθετηθεί στην οροφή του τρένου και σε σημείο το οποίο να απέχει τουλάχιστον 30 εκατοστά από άλλες κεραίες ή συστήματα, προς αποφυγή τυχόν προβλημάτων κατά τη λήψη ή την εκπομπή του συστήματος».

● Μια πιθανή εξήγηση για την προμήθεια μέσω δωρεάς μπορεί να σχετίζεται ακριβώς με την αποφυγή ενός δημόσιου διαγωνισμού για ένα σύστημα που δεν πιστοποιείται.

● Το τίμημα που θα καταβληθεί στους προμηθευτές υπολογίζεται σε 2.489.409,3 ευρώ και περιλαμβάνει διάφορα ηλεκτρονικά συστήματα που θα τοποθετηθούν σε 148 μηχανές έλξης. Η «Εφ.Συν.» έχει επισημάνει στο παρελθόν ότι μια κεραία ανά συρμό δεν διασφαλίζει από τον κίνδυνο αποκόλλησης βαγονιών στο πίσω μέρος μιας αμαξοστοιχίας, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν. Δηλαδή, το σύστημα μπορεί να δείχνει ότι το τρένο προχωρά κανονικά αλλά κάποια βαγόνια να έχουν μείνει πάνω στη γραμμή, ως θανάσιμο εμπόδιο για επόμενο συρμό. Αντίθετα, τα πιστοποιημένα συστήματα βρίσκονται στο έδαφος και μετρούν πόσα βαγόνια περνούν, ειδοποιώντας και για πιθανές απώλειες.

● Για την εγκατάσταση των συστημάτων στις 148 μηχανές έλξης θα απαιτηθεί χρόνος 40 εβδομάδων, «εφόσον διασφαλιστεί η συνεχής ροή τρένων προς εγκατάσταση από τον πελάτη». Δεν διευκρινίζεται ποιος θα πληρώνει τα τέλη δορυφορικής σύνδεσης του Starlink μετά τους πρώτους μήνες λειτουργίας, όπως και την πανάκριβη συντήρηση των συστημάτων αυτών στη συνέχεια.

● Οταν τον περασμένο Ιούλιο πέρασε από τη Βουλή σε επεισοδιακή συνεδρίαση ο νόμος Κυρανάκη για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, ο αναπληρωτής υπουργός επέμενε ότι το σύστημα θα παρουσιαστεί «έως τις 31 Ιουλίου 2025». Στον νόμο περιλήφθηκε διάταξη που όριζε ότι κάθε διαχειριστής τροχαίου υλικού στον σιδηρόδρομο πρέπει να έχει τέτοια εφαρμογή το αργότερο μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2025. Προβλέπεται, μάλιστα, και πρόστιμο 50.000 ευρώ για κάθε παράβαση της εγκατάστασης, της λειτουργίας ή της συντήρησης του συστήματος.