Καταργούν τα τοπικά δημοψηφίσματα!

Σε ακόμη μια αντιδημοκρατική ρύθμιση υπέρ του συγκεντρωτισμού στο κράτος και στην Αυτοδιοίκηση προχωρά η κυβέρνηση με τον νέο Κώδικα που προωθεί.

Καταργεί τη δυνατότητα λαϊκής πρωτοβουλίας για τη διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος και δίνει το δικαίωμα αυτό μόνο στις διοικήσεις των δήμων και των περιφερειών. Αφού πέρασε τη νόμιμη καλπονοθεία στο εκλογικό σύστημα, δίνοντας πλειοψηφία των 2/3 των εδρών σε παρατάξεις που μπορεί να είχαν ακόμη και 14% ή 25% στον α’ γύρο των δημοτικών εκλογών, τώρα δίνει στις διοικήσεις και το προνόμιο της προκήρυξης δημοψηφίσματος.

Επιπλέον, δίνει στο δημοψήφισμα μόνο συμβουλευτικό χαρακτήρα και επιτρέπει στους δήμους ή στις περιφέρειες να προκηρύσσουν δημοψήφισμα μόνο για θέματα της αποκλειστικής αρμοδιότητάς τους.

Στα άρθρα Χ+67 έως Χ+72 του Βιβλίου Β1-Β3 του σχεδίου που παρέδωσε στην ΚΕΔΕ, προβλέπεται η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να σταλεί εντός 3 ημερών για έλεγχο νομιμότητας στην ΑΥΕ ΟΤΑ. Το δημοψήφισμα θα γίνεται μετά από τουλάχιστον 30 ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης προκήρυξης. Και το αποτέλεσμα θα θεωρείται έγκυρο μόνον αν συμμετέχει το 30% των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους ή το 50% όσων ψήφισαν στις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές.

Προβλέπει ηλεκτρονική μόνον ψηφοφορία, αποκλείοντας σημαντικό αριθμό πολιτών. Και για να μη μένει καμία αμφιβολία για το πόσο άχρηστη και ανεφάρμοστη θα είναι η όλη ρύθμιση, ξανατονίζει ότι οι πολίτες θα διατυπώσουν «Απλή γνώμη προς το οικείο συμβούλιο».

Ο παραγκωνισμός των πολιτών γίνεται εξευτελιστικός. Οι διακηρύξεις περί άμεσης δημοκρατίας, για πολιτική που ασκείται σε πρώτο πρόσωπο και κοινωνία των πολιτών μένουν κενό γράμμα.

Το πετυχημένο τοπικό δημοψήφισμα ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού στη Θεσσαλονίκη το 2014 είχε γίνει μαζί με τον πρώτο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών. Τώρα το απαγορεύουν σε όλο το εκλογικό έτος αλλά και ταυτόχρονη διεξαγωγή με κάθε είδους εκλογές, ώστε να μην υπάρξει συμμετοχή και έτοιμη υποδομή.

Η ρύθμιση του 2018 για διεξαγωγή δημοψηφισμάτων σε επίπεδο δήμου ή περιφέρειας είχε ανασταλεί το 2020 από την κυβέρνηση της Ν.Δ. για λόγους «εθνικού συμφέροντος», γιατί οι εκλογικοί κατάλογοι δεν είχαν αναθεωρηθεί κτλ.

Από τον Ιανουάριο 2024 έγινε δυνατή η διενέργεια τοπικών δημοψηφισμάτων, είτε μετά από απόφαση των 2/3 των μελών του δημοτικού/περιφερειακού συμβουλίου, είτε με αίτηση του 10% των εγγεγραμμένων εκλογέων και έλεγχο-έγκριση των νόμιμων προϋποθέσεων από τα Συμβούλια με απλή πλειοψηφία. Είχε όμως συμβουλευτικό χαρακτήρα μόνον εάν το αντικείμενό του ανήκε στην αποφασιστική αρμοδιότητα του δήμου ή της περιφέρειας που το προκήρυσσε.

Είναι σαφές ότι η μεθόδευση αυτή, που γίνεται αφού είδαν ότι οι πολίτες της Θεσσαλονίκης συγκέντρωσαν ήδη το 90% των απαιτούμενων υπογραφών για το πάρκο στη ΔΕΘ, δεν πρέπει να περάσει.

*Πρώην ευρωβουλευτής, ΠΡΑΣΙΝΟΙ-Οικολογία