Σεξουαλική παρενόχληση στη δουλειά για το 42,6% των γυναικών

Στην Ελλάδα τα ποσοστά σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία συνεχίζουν να είναι από τα υψηλότερα σε σύγκριση με τις υπόλοιπες 26 χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Η έρευνα, αποτέλεσμα συνέργειας του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης (FRA), της Eurostat και του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), που πραγματοποιήθηκε μεταξύ Σεπτεμβρίου 2020 και Μαρτίου 2024 και δημοσιεύτηκε με αφορμή την 25η Νοεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, αποκαλύπτει το βάθος του προβλήματος στην εργασία αλλά και το ευρύτερο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον ως προς την έκταση της βίας και της έμφυλης παρενόχλησης, στους 27 αλλά και στη χώρα μας.

Η Ελλάδα προπορεύεται δυσμενώς, κατέχοντας την 7η θέση μεταξύ των 27 ως προς τη σεξουαλική παρενόχληση που υφίστανται οι γυναίκες στην εργασία. Το 42,6% των ερωτηθεισών γυναικών απάντησαν ότι έχουν βιώσει ανάλογη κακοποιητική συμπεριφορά στον χώρο εργασίας, με ποσοστό 6,7% να δηλώνει, μάλιστα, ότι δέχτηκε σεξουαλική παρενόχληση τους τελευταίους 12 μήνες πριν από τη διεξαγωγή της έρευνας. Με δεδομένο ότι το μέσο ποσοστό των απαντήσεων στο ίδιο ερώτημα δεν ξεπερνά το 30,8% για το σύνολο των 27, η θέση που κατέχει η χώρα είναι μία από τις χειρότερες στην Ε.Ε.

Σουηδική πρωτιά

Πρώτη σε ποσοστό σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία καταγράφεται η Σουηδία (55,4%), ενώ το χαμηλότερο ποσοστό προκύπτει από τη Λετονία (11%). Αξιοσημείωτο είναι ότι χαμηλά ποσοστά προκύπτουν τόσο από τις απαντήσεις της Πορτογαλίας (12,3%), της Πολωνίας (13%) αλλά ακόμη και της γειτονικής Βουλγαρίας, η οποία φαίνεται να έχει το μικρότερο πρόβλημα (12,2%).

Τα συχνότερα θύματα είναι στην ηλικιακή ομάδα 18–29 ετών. Σε αυτές τις ηλικίες, δύο στις πέντε γυναίκες (41,6%) έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία, ενώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), πάνω από το 60% των θυμάτων έμφυλης βίας στον χώρο εργασίας βιώνουν επαναλαμβανόμενα περιστατικά.

Ποιοι είναι οι θύτες; Κατά κανόνα άνδρες. Συνολικά, το 27,2% των γυναικών έχει υποστεί σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία από άνδρα δράστη, ενώ το 30,8% των γυναικών έχει υποστεί σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία από «οποιονδήποτε δράστη». Μεταξύ των ανδρών δραστών, το 15,8% των γυναικών στην Ε.Ε.-27 έχουν υποφέρει από σεξουαλική παρενόχληση από συνάδελφο και το 7,4% έχει υποστεί σεξουαλική παρενόχληση από προϊστάμενο, ενώ το 9,3% ανέφερε ότι η σεξουαλική παρενόχληση διαπράχθηκε από άλλον άνδρα στο πλαίσιο της εργασίας.

Από τα στοιχεία των ευρωπαϊκών θεσμών προκύπτει ότι μία στις τρεις γυναίκες στην Ε.Ε.-27 (30,7%) έχει βιώσει σωματική βία ή απειλές και/ή σεξουαλική βία κατά τη διάρκεια της ζωής της από «οποιονδήποτε δράστη». Μεταξύ των γυναικών, το 13,5% έχει βιώσει σωματική βία ή/και έχει απειληθεί με σωματική βία (αλλά όχι σεξουαλική) και το 17,2% έχει βιώσει σεξουαλική βία (συμπεριλαμβανομένου του βιασμού και άλλων ανεπιθύμητων σεξουαλικών πράξεων).

Χωρίς υποστήριξη

Τα θύματα στην πλειονότητά τους δεν έχουν επαγγελματική υποστήριξη για να αντιμετωπίσουν το ψυχικό ή σωματικό τραύμα και δεν έχουν ή δεν ζητούν υποστήριξη και προστασία από την αστυνομία. Ειδικότερα, από τις απαντήσεις προκύπτει ότι 63,7% των γυναικών που πήραν μέρος στην έρευνα και στις 27 χώρες δήλωσαν ότι μίλησαν για το πρόβλημα σε κάποιο έμπιστο πρόσωπο, έναν φίλο, μέλος της οικογένειας ή συγγενή. Εκτός από την άτυπη υποστήριξη, το 20,5% των γυναικών δήλωσε ότι επικοινώνησε με μια υπηρεσία υγειονομικής περίθαλψης ή πάροχο κοινωνικών υπηρεσιών, μόνο το 13,9% ανέφερε το περιστατικό στην αστυνομία και μόλις το 6,4% επικοινώνησε με μια γραμμή βοήθειας ή μια υπηρεσία υποστήριξης θυμάτων.

Στοιχεία της ΔΟΕ που επικαλείται το ερευνητικό ινστιτούτο της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων (ETUI) αναφέρει ότι περισσότερα από το 60% των θυμάτων έχουν υποστεί βία και παρενόχληση πάνω από τρεις φορές κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Δραματική παραμένει η εικόνα ως προς τις γυναικοκτονίες. Στην Ευρώπη, κάθε μέρα, έξι έως επτά γυναίκες δολοφονούνται από τον σύντροφό τους ή τον πρώην σύντροφό τους, με αποτέλεσμα τα θύματα των γυναικοκτονιών να ανέρχονται (μόνο για το έτος 2023) σε 2.300. Επίσης ο ΟΗΕ στα στοιχεία που έδωσε χθες στη δημοσιότητα χαρακτηρίζει την παραπληροφόρηση και τη δυσφήμιση ως τις πλέον διαδεδομένες μορφές διαδικτυακής βίας κατά των γυναικών. Αναφέρει δε ότι 38% των γυναικών έχουν βιώσει διαδικτυακή βία και το 85% έχει γίνει μάρτυρας ψηφιακής βίας εναντίον άλλων.

Υπενθυμίσεις της ΓΣΕΕ

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, η ΓΣΕΕ υπενθυμίζει ότι έχει στη διάθεση των συνδικάτων και των εργαζομένων σε όλη την επικράτεια για κάθε ζήτημα πληροφόρησης, στήριξης και συλλογικής δράσης και στα θέματα παράνομων διακρίσεων, βίας και παρενόχλησης στην εργασία:

● το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων της ΓΣΕΕ – ΚΕΠΕΑ/ΓΣΕΕ, www.kepea.gr

● το Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής Εργαζομένων και Ανέργων του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ https://www.inegsee.gr/diktio-ipiresion-pliroforisis-simvouleftikis-ergazomenon-anergon/

● επίσης σε περίπτωση που περιέλθουν σε γνώση των συνδικαλιστικών οργανώσεων περιστατικά ρατσιστικής βίας σε βάρος εργαζομένων (με το εύρος της έννοιας που ορίζεται από τον νόμο) καλεί τις/τους πολίτες να επικοινωνήσουν για την καταγραφή τους με το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας, που συντονίζεται από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και το Γραφείο της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα https://rvrn.org/el/ και [email protected]