Ενα ολοκληρωμένο, θεματικά δομημένο αφιέρωμα στην ιστορία της κινηματογραφικής κωμωδίας με επτά ταινίες-ορόσημα ετοιμάζει η Ταινιοθήκη της Θεσσαλονίκης. Ξεκινά αύριο Πέμπτη και θα διαρκέσει έως και την Κυριακή. Πρόκειται για ένα συμπυκνωμένο «πανόραμα», που ξεκινά από τον βωβό κινηματογράφο και φτάνει ώς τη δεκαετία του ’60 με σκοπό να δείξει πώς εξελίχθηκε η κωμωδία ως τεχνική, ως αφήγηση αλλά και ως κοινωνικό σχόλιο. Σλάπστικ ευτράπελα, κωμωδίες καταστάσεων, γαϊτανάκια παρεξηγήσεων, ηθογραφικές και ρομαντικές κομεντί, αλλά και αιχμηρές πολιτικές σάτιρες φιγουράρουν στο πρώτο αυτό σκέλος του αφιερώματος της Ταινιοθήκης Θεσσαλονίκης. Γιατί θα υπάρξει και δεύτερο με ακόμα έξι ταινίες που τοποθετούνται χρονικά από τη δεκαετία του 1970 μέχρι τις αρχές του 21ου αι. και θα πραγματοποιηθεί τον Απρίλιο του 2026.
Αύριο λοιπόν ξεκινά να… τελειώνει η εβδομάδα (και ο χρόνος, κινηματογραφικά μιλώντας) με αφετηρία το βωβό σινεμά. Γιατί μόνο μέσω αυτού φαίνεται το πώς γεννήθηκε στο σινεμά η κωμωδία από καθαρή σωματικότητα, ρυθμό και χορογραφημένη καταστροφή. Αναμενόμενα συμπεριλαμβάνονται κορυφαίοι δημιουργοί τής slapstick και του φυσικού γκαγκ εκκινώντας από τον Μπάστερ Κίτον: θα προβληθεί η ταινία του «Ο στρατηγός», μια ταινία του 1926, «η καλύτερη κωμωδία όλων των εποχών» σύμφωνα με τον Ορσον Γουέλς, η οποία ωστόσο έμεινε για χρόνια παραγνωρισμένη οδηγώντας τότε τον Κίτον τόσο σε οικονομική όσο και καλλιτεχνική κατάρρευση. Φυσικά η αξία και της ταινίας και η δική του αναγνωρίστηκαν, ως αριστούργημα η πρώτη και μαέστρος του σινεμά εκείνος, δεκαετίες μετά.
Το αφιέρωμα συνεχίζει με ταινίες του Μεσοπολέμου, όταν με την είσοδο του ήχου στο σινεμά αλλάζει και η ίδια η φύση του αστείου: λεκτικό χιούμορ, φαρσικές καταστάσεις, screwball κωμωδία. Υστερα περνάμε στη Χρυσή Εποχή του Χόλιγουντ των δεκαετιών ’40 και ’50, όταν η κωμωδία συνδυάζει ρομαντισμό, κοινωνική σάτιρα και χαρακτήρες-αρχέτυπα και φτάνουμε στην ευρωπαϊκή κωμωδία και το μεταπολεμικό ύφος στα τέλη του ’50 και το ’60, όπου οι ταινίες δείχνουν τη μετάβαση από την αμερικανική «ξέγνοιαστη» κωμωδία προς τη σατιρική, πικρή και κοινωνικά φορτισμένη ευρωπαϊκή εκδοχή.
Σε αυτό το πλαίσιο θα προβληθούν:
● «Σούπα πάπιας» (1933) του Λίο ΜακΚάρεϊ που είναι η τελευταία κινηματογραφική παράσταση των αδερφών Μαρξ. Ο ΜακΚάρεϊ αφήνει τους αδελφούς να κάνουν επίθεση σε κάθε εξουσία μετατρέποντας την κωμωδία σε όπλο γελοιοποίησης της πολιτικής. Ωστόσο το κοινό δεν την αγκάλιασε τότε, καθώς η Μεγάλη Υφεση δεν άφηνε περιθώρια για βαθύ πολιτικό χιούμορ, ειδικά όταν η ταινία έδινε σήμα κινδύνου και για τον φασισμό που ανέτειλε τότε.
● «Ο θείος μου» (1958): πρόκειται για την πρώτη έγχρωμη ταινία του Ζακ Τατί, που μας ξανασυστήνει τον Μεσιέ Ιλό, όχι αστρόμαυρο πλέον, αλλά το ίδιο αδέξιο, ακατανόητο και γκαφατζή. Η ταινία υπήρξε η μεγαλύτερη επιτυχία του Τατί, καθώς απέσπασε τόσο το Οσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας όσο και το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ των Κανών.
● «Ξαναπαντρεύομαι τη γυναίκα μου» (1940), ένα αληθινό σκρούμπολ-διαμάντι από τον βιρτουόζο Χάουαρντ Χοκς, μια αξεπέραστη κωμωδία για τη δημοσιογραφική ηθική, αλλά και τον θεσμό του γάμου.
● Το αξέχαστο «Ο κλέψας του κλέψαντος» (1958) του Μάριο Μονιτσέλι που βγάζει βλάσφημα τη γλώσσα στις διδαχές του Νεορεαλισμού, ενώ ταυτόχρονα τον θεμελιώνει. Μια ταινία όπου η φτώχεια, η απελπισία και η μικροαπατεωνιά μετατρέπονται σε γνήσιο ανθρώπινο χιούμορ.
Και φυσικά δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι ταινίες «SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα» (1964) του Στάνλεϊ Κιούμπρικ και «Το πάρτι» (1968) του Μπλέικ Εντουαρντς (με μία από τις πιο αστείες εναρκτήριες σκηνές όλων των εποχών) με πρωταγωνιστή τον αμίμητο Πίτερ Σέλερς να δίνει ερμηνεία ζωής.
Οποια/ες κι αν επιλέξετε, το σίγουρο είναι πως δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος για να κλείσει κινηματογραφικά η χρονιά.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Στην Ταινιοθήκης της Θεσσαλονίκης – αίθουσα «Σταύρος Τορνές» στο Λιμάνι. Από Πέμ. 4/12 έως Κυρ. 7/12/2025. Προπώληση: more.com. Γενική είσοδος: 5€
-320x213.jpg)
