Από τα δημαρχεία στους δρόμους και από τους δρόμους στις συνελεύσεις θα πορευτούν οι δήμαρχοι της χώρας! Ενα ιδιαίτερα κρίσιμο διήμερο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση ξεκινά από σήμερα. Στο επίκεντρο βρίσκεται το «καυτό» ζήτημα των οικονομικών των δήμων, αλλά και ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, με «εύφλεκτο» σημείο την αλλαγή του εκλογικού συστήματος.
Με φόντο τη συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού, οι δήμαρχοι θα συγκεντρωθούν σήμερα (12.00) έξω από τη Βουλή, διεκδικώντας «οξυγόνο» στο «ασφυκτικό», όπως περιγράφουν οι ίδιοι, οικονομικό σκηνικό που περιβάλλει την Αυτοδιοίκηση. Για το 2026, η κρατική χρηματοδότηση προβλέπεται να ανέλθει στα 2,8 δισ. ευρώ. Αυτοί οι πόροι, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, δεν αρκούν για να ανταποκριθούν οι δήμοι στις ανάγκες των πολιτών, με δεδομένη την αύξηση του ενεργειακού κόστους αλλά και ανελαστικών δαπανών, όπως οι αυξήσεις στους μισθούς των δημοτικών υπαλλήλων, για τις οποίες οι δήμαρχοι υπογραμμίζουν ότι δικαίως δόθηκαν.
Για το άμεσο μέλλον η ΚΕΔΕ διεκδικεί «τουλάχιστον 4,5 δισ. ευρώ» αποκλειστικά για τους δήμους. Πάγιο αίτημα του ανώτατου συλλογικού οργάνου των δημάρχων είναι η κρατική χρηματοδότηση των δήμων να ανέλθει στα 8,2 δισ. ευρώ που προβλέπει ο «Καλλικράτης». Ενδεικτική είναι η αναφορά του δημάρχου Αθηναίων (και επικεφαλής της παράταξης της μείζονος αντιπολίτευσης της ΚΕΔΕ), Χάρη Δούκα, σε πρόσφατο δημοτικό συμβούλιο: αν η Αθήνα λάμβανε τα χρήματα που προβλέπει ο ισχύων νόμος, «θα καλύπταμε πλήρως τις δαπάνες για την αντιπλημμυρική προστασία της πόλης, μαζί με τις υποδομές των όμορων δήμων της μητροπολιτικής διάστασης».
Οι δήμοι σήμερα βάζουν συμβολικό «λουκέτο» στις υπηρεσίες τους (με εξαίρεση όσες καλύπτουν κοινωνικές ανάγκες). Ουκ ολίγοι δήμαρχοι τονίζουν ότι η σημερινή κινητοποίηση πρέπει να αποτελέσει την αφετηρία δυναμικών διεκδικήσεων.
Την Τετάρτη θα πραγματοποιηθεί η γενική συνέλευση της ΚΕΔΕ για τον Κώδικα Αυτοδιοίκησης που έχει συντάξει το υπουργείο Εσωτερικών. Στις προτάσεις του, συμπεριλαμβάνεται το νέο εκλογικό σύστημα που καταργεί τη δεύτερη εκλογική Κυριακή, καλώντας τους πολίτες να εκλέξουν τοπικές διοικήσεις (σε δήμους και περιφέρειες) με ένα ψηφοδέλτιο διπλής (μιας βασικής και μιας εναλλακτικής) επιλογής.
Χειραγώγηση
Οι δήμαρχοι του προοδευτικού χώρου έχουν εκφράσει την κάθετη αντίθεσή τους απέναντι στο προτεινόμενο σύστημα, τονίζοντας ότι θα οδηγήσει σε δημάρχους ισχνών μειοψηφιών, άρα και εύκολα χειραγωγούμενους από την κυβέρνηση. Μιλούν για ένα «εκλογικό σύστημα “Φράνκενσταϊν”», περιγραφή με την οποία υπενθυμίζεται είχε πρώτη προειδοποιήσει η «Εφ.Συν.» από την αρχή που άνοιξε η συγκεκριμένη συζήτηση (βλ. πρωτοσέλιδο 8/11/2024).
Αυτόμ τον χαρακτηρισμό υιοθέτησε κατά τη χθεσινή συνεδρίαση της ΚΕΔΕ ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών, Σίμος Δανιηλίδης, καλώντας την Ενωση να ζητήσει από το υπουργείο Εσωτερικών να αφαιρέσει από τις διατάξεις του κώδικα το προτεινόμενο εκλογικό σύστημα. «Αυτό το σύστημα έχει “φωτογραφία”. Τον Δήμο Αθηναίων», τόνισε ο κ. Δανιηλίδης, αναφερόμενος στην ιστορική νίκη –με ανατροπή στον δεύτερο εκλογικό γύρο– του κ. Δούκα. Παράλληλα, ο δήμαρχος Νεαπόλεως-Συκεών προειδοποίησε: «Οποιοι επιχείρησαν να παίξουν πολιτικά και κομματικά παιχνίδια με τον εκλογικό νόμο πέσανε μέσα στον λάκκο που έσκαβαν. Προσέξτε μην πνιγείτε, συνάδελφοι».
Από την απάντηση του προέδρου της ΚΕΔΕ φαίνεται ότι οι προσκείμενοι στη Ν.Δ. δήμαρχοι θα υποστηρίξουν το προτεινόμενο εκλογικό σύστημα: αν και αρχικά ο Λάζαρος Κυρίζογλου απέφυγε να τοποθετηθεί, παρατηρώντας ότι «στασιάζονται οι απόψεις» και επομένως θα αφήσει τους άλλους αιρετούς να μιλήσουν πιο αναλυτικά στη συνέλευση, επιχειρηματολόγησε λέγοντας ότι από την κυβέρνηση «δεν επέρχεται κανένας αιφνιδιασμός. Για πρώτη φορά έρχεται ένας νόμος τέσσερα χρόνια πριν τεθεί σε εφαρμογή (σ.σ. ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος είχε παρουσιάσει το εκλογικό σύστημα τον Νοέμβριο του 2024). Αν αυτό το εκλογικό σύστημα είναι “Φρανκενστάιν”, τότε “Φρανκενστάιν” είναι και αυτό με το οποίο εκλεχθήκαμε». Από αιρετούς της πλειοψηφίας της ΚΕΔΕ διατυπώθηκαν απόψεις υπέρ ακόμη και ενός και μοναδικού εκλογικού γύρου, χωρίς το ψηφοδέλτιο «πολλαπλών επιλογών».
Προβληματισμοί έως και προειδοποιήσεις διατυπώθηκαν από αιρετούς της πλειοψηφίας της ΚΕΔΕ για την ηλεκτρονική ψήφο που εισάγεται με το προσχέδιο νόμου του κώδικα. Ο Α΄ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, τόνισε ότι η ηλεκτρονική ψηφοφορία πρέπει να προβλεφθεί μόνο με φυσική παρουσία του ψηφοφόρου σε κάποιο άλλο εκλογικό κέντρο. Αλλιώς, «θα παίρνει κάποιος λογιστής τα ΑΦΜ και τους κωδικούς taxisnet και θα ψηφίζει. ΟΠΕΚΕΠΕ!», προειδοποίησε. Για ένα «παραμορφωτικό» εκλογικό σύστημα που «αφήνει περιθώρια διαβλητότητας και εγείρει ζητήματα συνταγματικότητας», έκανε λόγο ο δημοτικός σύμβουλος Αιγάλεω Δημήτρης Μπίρμπας.
Ανασχηματισμός
Κατά τα άλλα, οι δήμαρχοι προσεγγίζουν θετικά τον κώδικα: τονίζουν ότι στο μεγαλύτερο μέρος του «συμμαζεύει» και κωδικοποιεί σε ένα ενιαίο κείμενο την ισχύουσα νομοθεσία, αν και παραδέχονται ότι δεν κομίζει κάποια ουσιαστική μεταρρύθμιση.
Μεγαλύτερης διάρκειας συζήτηση για τον κώδικα, που θα αναπτυχθεί και μετά την αυριανή γενική συνέλευση, ζήτησε ο κ. Δανιηλίδης, μιλώντας για «στραγγαλιστικές» χρονικά διαδικασίες. «Υποψιάζομαι ότι επίκειται ανασχηματισμός και πάει για αναβάθμιση ο υπουργός (σ.σ. Εσωτερικών) και θέλει να προλάβει», σχολίασε.
«Μετά τον Ιούνιο περνάμε την καμπύλη και εισερχόμαστε στην “ύποπτη” προεκλογική περίοδο. Αν χαθεί τώρα η ευκαιρία, είναι κρίμα», απάντησε ο κ. Κυρίζογλου. «Αν είναι να γίνουν εκλογές μέχρι τον Ιούνιο και υπάρξει νέα λαϊκή ετυμηγορία, τότε να υπάρξει άλλο πνεύμα, που θα διέπει τη λαϊκή ετυμηγορία», αντέτεινε ο κ. Δανιηλίδης.
