Επικίνδυνες μπίζνες με τον ρωσικό «σκιώδη στόλο»

Ενα από τα πολλά κεφάλαια του πολέμου που εξαπέλυσε η Ρωσία στην Ουκρανία φωτίζεται αυτές τις μέρες στη Μαύρη Θάλασσα. Τάνκερ του αποκαλούμενου σκιώδους στόλου (shadow fleet) της Ρωσίας δέχονται πλήγματα από ουκρανικά drones προκειμένου να εμποδιστεί ο ανεφοδιασμός τους με πετρέλαιο το οποίο διοχετεύεται με πλάγιους τρόπους στη διεθνή αγορά. Το Σάββατο, Oυκρανός αξιωματούχος ασφαλείας δήλωσε ότι τα drones έπληξαν δύο τέτοια τάνκερ. Χθες, άλλο ένα τάνκερ με ρωσική σημαία, το οποίο έπλεε από τη Ρωσία στη Γεωργία φορτωμένο με ηλιέλαιο, ανέφερε πως δέχθηκε επίθεση στα ανοιχτά των τουρκικών ακτών, αλλά τα 13 μέλη του πληρώματός του ήταν σώα και αβλαβή και θα συνέχιζε την πορεία του προς το τουρκικό λιμάνι της Σινώπης.

Το Κίεβο δήλωσε πως δεν είχε σχέση με το χθεσινό περιστατικό. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν όμως κατόπιν αυτού απείλησε πως θα κόψει την πρόσβαση της Ουκρανίας στη θάλασσα, χωρίς να διευκρινίσει τον τρόπο και ανακοίνωσε πως θα ενταθούν οι επιθέσεις σε ουκρανικές εγκαταστάσεις και πλοία.

Την έντονη δυσαρέσκειά του εξέφρασε και ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κάνοντας λόγο για «ανησυχητική κλιμάκωση» της σύγκρουσης. «Δεν μπορούμε να ανεχτούμε αυτές τις επιθέσεις που απειλούν την ασφαλή ναυσιπλοΐα, τη ζωή και το περιβάλλον, ειδικά στην αποκλειστική οικονομική μας ζώνη», τόνισε.

113 πλοία και 4,7 δισ. ευρώ

Τι είναι όμως αυτός ο «σκιώδης στόλος»; Πρόκειται για συνήθως παλιά πλοία «σκιώδους» προέλευσης και με εξίσου σκιώδεις προδιαγραφές ασφαλείας, τα οποία χρησιμοποιούν ξένες σημαίες προκειμένου να μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο στη διεθνή αγορά παρακάμπτοντας τις κυρώσεις της Ε.Ε., της Βρετανίας και των ΗΠΑ. Μια συνήθης μέθοδος είναι οι ανταλλαγές φορτίων από δεξαμενόπλοιο σε δεξαμενόπλοιο. Υστερα από διάφορες στάσεις και ανταλλαγές σε λιμάνια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Ινδίας και της Κίνας, το ρωσικό πετρέλαιο διοχετεύεται στη διεθνή αγορά με ξένη ή με θολή «ταυτότητα». Τα δε πλοία του σκιώδους στόλου όταν βρεθούν στα δύσκολα αλλάζουν με μεγάλη ταχύτητα σημαία και ιδιοκτήτρια εταιρεία, γεγονός που δυσκολεύει τον εντοπισμό τους.

Σύμφωνα με πολύ πρόσφατη έρευνα που δημοσίευσε το Centre for Research on Energy and Clean Air (Ερευνητικό Κέντρο για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα), μια δεξαμενή σκέψης με έδρα το Ελσίνκι, μέσα στους πρώτους εννέα μήνες του 2025 συνολικά 113 ρωσικά πλοία με ξένη σημαία μετέφεραν περίπου 11 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου αξίας 4,7 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ισως όμως η Δύση που φαινομενικά επιβάλλει κυρώσεις να μην είναι καθόλου αμέτοχη σε όλο αυτό το βρόμικο παιχνίδι. Η ανεξάρτητη ευρωπαϊκή δημοσιογραφική πλατφόρμα Follow the money έκανε μια μεγάλη έρευνα σχετικά με τον σκιώδη ρωσικό στόλο και ανακάλυψε κάποια πολύ ενδιαφέροντα πράγματα. Οπως ότι εφοπλιστές από χώρες της Δύσης έχουν αποκομίσει μεγάλα κέρδη (πάνω από 6 δισ. δολάρια) πουλώντας στη Ρωσία παλιά τάνκερ τα οποία κανονικά θα είχαν αποσυρθεί, σήμερα όμως εξακολουθούν να πλέουν στις θάλασσες με διάφορες σημαίες και κάτω από θολό ιδιοκτησιακό καθεστώς. Πολλά δε από τα μέλη του πληρώματος προσλαμβάνονται από γραφεία που εδρεύουν στην Ουκρανία και σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης! Στον καπιταλισμό δεν υπάρχουν αδιέξοδα.