Νέα πρόσκληση με αόριστες υποσχέσεις

Σε μερική υποχώρηση οδηγείται η κυβέρνηση απέναντι στις δυναμικές αγροτικές κινητοποιήσεις, κλείνοντας το μάτι στους αγρότες για παρεμβάσεις σε μερικά από τα αιτήματά τους, όπως το φθηνότερο ρεύμα, το ζήτημα του αγροτικού πετρελαίου στην αντλία και μεγαλύτερες αποζημιώσεις μέσω ΕΛΓΑ. Το πλαίσιο του διαλόγου τον οποίο είναι διατεθειμένη να κάνει η κυβέρνηση έθεσε χθες ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, πετώντας εκ νέου το μπαλάκι στους αγρότες.

Σχετική αναφορά αναμένεται να κάνει και ο πρωθυπουργός σήμερα το απόγευμα κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού, όπου όμως, πέρα από το να υπερασπιστεί την εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μεταφορά του στην ΑΑΔΕ, δεν αναμένεται να προχωρήσει σε ανακοινώσεις για το αγροτικό, αλλά να αφήσει το κομμάτι των διαπραγματεύσεων στο αρμόδιο υπουργείο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στην ομιλία του θα εστιάσει στην οικονομία και θα παρουσιάσει τον νέο προϋπολογισμό ως έναν οδικό χάρτη ο οποίος συνδέει το 2025 με το 2027 στην προοπτική του 2030 και σε αυτό το πλαίσιο αναμένεται να παρουσιάσει μήνα μήνα τα μέτρα που θα υλοποιούνται στο πλαίσιο του νέου προϋπολογισμού για ενίσχυση της μεσαίας τάξης, των νέων και των οικογενειών. Επίσης αναμένεται να ανακοινώσει νέες πρωτοβουλίες για το στεγαστικό πρόβλημα.

Ανοιχτή ημερομηνία

Η κυβέρνηση τόσο μέσω του αρμόδιου υπουργού, Κώστα Τσιάρα, όσο και μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου απηύθυνε χθες νέα πρόσκληση για διάλογο με τους αγρότες, όμως για την ώρα, καθώς δεν έχει υπάρξει επίσημη αντίδραση στις προαναγγελίες του ΥΠΑΑΤ, δεν δεσμεύονται για συγκεκριμένο άμεσο ραντεβού με τον πρωθυπουργό, όπως είχε γίνει για την περασμένη Δευτέρα.

Ο λόγος είναι η συμμετοχή του Κυριάκου Μητσοτάκη στη σύνοδο κορυφής των 27 ηγετών της Ε.Ε. που ξεκινάει την Πέμπτη και, όπως ανακοινώθηκε, ο πρωθυπουργός θα αναχωρήσει για Βρυξέλλες αύριο, Τετάρτη.

Ο μπαμπούλας της κρίσης

«Εμείς συνεχίζουμε και επιδιώκουμε τον διάλογο. Από εκεί και πέρα, είναι και δεδομένο το πρόγραμμα του πρωθυπουργού», ανέφερε σχετικά ο Παύλος Μαρινάκης στη χθεσινή ενημέρωση των πολιτικών συντακτών και πρόσθεσε πως ο διάλογος μπορεί να γίνει και με τον υπουργό και με άλλα κυβερνητικά στελέχη. Ωστόσο, τόνισε πως «δεν μπορεί να γίνει ο διάλογος με τελεσίγραφα και συστημένα».

Στο επίκεντρο του κυβερνητικού αφηγήματος σε σχέση με τα αιτήματα των αγροτών είναι πως τα δημοσιονομικά όρια είναι συγκεκριμένα και προς τούτο είναι αρκετές οι αναφορές στην περίοδο της δημοσιονομικής κρίσης.

«Μαξιμαλιστικά»

Οπως σημείωσε χθες ο Π. Μαρινάκης, η κυβέρνηση «δεν θέλει να θέσει σε κίνδυνο τα δημόσια οικονομικά και τις θυσίες των πολιτών», χαρακτηρίζοντας κάποια αιτήματα λογικά και άλλα «απολύτως μαξιμαλιστικά», που «δεν μπορούν να ικανοποιηθούν λόγω των κανόνων της Ε.Ε.».

Ως τέτοιο ανέφερε το αίτημα για εγγυημένες τιμές. «Η Ελλάδα πλήρωσε πολύ ακριβά τη λογική της πλειοδοσίας, τη λογική των ανέξοδων υποσχέσεων που μετατρέπονταν σε πολύ, πάρα πολύ κοστοβόρες παροχές τα προηγούμενα χρόνια», ανέφερε ακόμα, ενώ σε άλλο σημείο επέμεινε λέγοντας ότι «έχουν δίκιο να φωνάζουν, αλλά έχουμε αναλάβει μια ευθύνη: να μην ξαναχρεοκοπήσει η χώρα. Και η χώρα θα ξαναχρεοκοπήσει αν ποτέ την κυβερνήσουν ξανά ανεύθυνοι, οι οποίοι κάνουν τους χουβαρντάδες με τα λεφτά των πολιτών». «Η οικονομία ενός κράτους η οποία πέρασε, μάλιστα, πολύ δύσκολα, με οδυνηρές συνέπειες για τους πολίτες, έχει αντοχές», συμπλήρωσε.

Απαντήσεις Τσιάρα σε πέντε από τα 12 αιτήματα των αγροτών

Με νέα νομοθετική ρύθμιση –πέντε μέρες μετά την ψήφιση της τροπολογίας για επιτάχυνση της καταβολής αποζημιώσεων του ΕΛΓΑ ύψους 144 εκατ. ευρώ και για το πάγωμα των εξουσιοδοτήσεων που έχουν υπογράψει οι παραγωγοί για αυτόματη αφαίρεση από τον ΕΛΓΑ οφειλόμενων εισφορών– θα επιχειρήσει η κυβέρνηση να καταστήσει πειστική τη βασική χθεσινή εξαγγελία του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης για αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ στο 100% κάθε ζημιάς της παραγωγής από φυσικές και άλλες καταστροφές.

Παρότι αυτή η εξαγγελία αφορά το μέλλον, αποτελεί βασικό αίτημα στον «δωδεκάλογο» των μπλόκων και θεωρείται το βασικό δέλεαρ με το οποίο ο πρωθυπουργός θα προσπαθήσει σήμερα, μέρα ψήφισης του προϋπολογισμού, να διεμβολίσει το πρωτοφανές μέτωπο γεωργών, κτηνοτρόφων, αλιέων και όλων των παραγωγών του πρωτογενούς τομέα.

Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΑΑΤ, για τις «άμεσες αλλαγές στον κανονισμό του ΕΛΓΑ, ώστε οι αποζημιώσεις να καλύπτουν το 100% της ασφαλιζόμενης ζημίας», που προανήγγειλε ο Κώστας Τσιάρας, θα κατατεθεί νομοθετική ρύθμιση πιθανότατα στο νομοσχέδιο για την απορρόφηση του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ, που την Πέμπτη έρχεται στην ολομέλεια προς ψήφιση, ενώ έχει ήδη δοθεί έγκριση από την Κομισιόν.

Πιο απτό, οικονομικό περιεχόμενο μπορεί να αποκτήσουν κατά τη διαπραγμάτευση τρεις άλλες εξαγγελίες Τσιάρα: οι παρεμβάσεις στο κόστος παραγωγής, στην τιμή του αγροτικού ρεύματος και στα καύσιμα, ειδικότερα στο ζήτημα του αγροτικού πετρελαίου στην αντλία. Και οι τρεις είναι αδύνατο να εφαρμοστούν χωρίς κάποιο δημοσιονομικό κόστος. Η τέταρτη, η αναδιανομή αδιάθετων ποσών της βασικής ενίσχυσης της ΚΑΠ υπέρ κλάδων που πλήττονται περισσότερο, κυρίως της κτηνοτροφίας που την έχουν γονατίσει οι ζωονόσοι, δεν μπορεί να έχει προσδιορισμένο ύψος πριν από την εκκαθάριση των δηλώσεων ΟΣΔΕ, τον προσεχή Ιούνιο.

Η παραδοχή Τσιάρα στην επίσημη δήλωσή του ότι «ορισμένα από τα αιτήματα των παραγωγών είναι δίκαια» δείχνει ότι η πίεση των μπλόκων και η πρωτοφανής συμμετοχή παραγωγών είναι αποτελεσματική. Αλλωστε οι εξαγγελίες αντιστοιχούν σε πέντε από τα δώδεκα βασικά γραπτά αιτήματα των μπλόκων (το αν συνιστούν και υιοθέτησή τους θα κριθεί στις λεπτομέρειες). Και με δεδομένο ότι η πρώτη αντίδραση των εκπροσώπων των αγροτών στις κυβερνητικές υποχωρήσεις είναι συγκρατημένα θετική, έχει σημασία και το πώς ιεραρχούν οι ίδιοι τα αιτήματά τους, για τα οποία χθες ο αρμόδιος υπουργός απαιτούσε «ρεαλιστική κοστολόγηση».

Η τοποθέτηση της απαίτησής τους να σταματήσουν η κρατική καταστολή και τα αγροτοδικεία στην κορυφή των αιτημάτων δεν ήταν σχήμα λόγου. «Αν δεν αποσυρθούν οι κατηγορίες κατά των διωκόμενων παραγωγών, είναι αδύνατο να ξεκινήσει διάλογος», λέει κατηγορηματικά στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, Δημήτρης Μόσχος. Προσθέτει δε από την πλευρά των κτηνοτρόφων το ειδικό προαπαιτούμενο του διαλόγου: «Να αλλάξει η διαχείριση της ζωονόσου με υιοθέτηση του εμβολιασμού και να σταματήσουν οι θανατώσεις που εξαφανίζουν το ζωικό κεφάλαιο και αφανίζουν τους κτηνοτρόφους».

Επιχειρηματικοί φορείς

Το βάρος τους υπέρ του διαλόγου, με ένα «κλικ» μεγαλύτερης κατανόησης προς τους αγρότες σε σχέση με προηγούμενες τοποθετήσεις για «εφαρμογή του νόμου όπου παρακωλύεται η λειτουργία της οικονομίας», έριξαν χθες με κοινή τους ανακοίνωση οι κορυφαίοι επιχειρηματικοί φορείς ΣΕΒ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ και ΣΒΕ (βιομηχανία, λιανεμπόριο, τουρισμός, εξαγωγές). «Κάθε μορφή διεκδίκησης οφείλει να λαμβάνει υπόψη ότι το τέταρτο τρίμηνο του έτους είναι εξαιρετικά κρίσιμο για την οικονομία και τις επιχειρήσεις, εξαιτίας της εορταστικής περιόδου», αναφέρει η ανακοίνωση, που καταλήγει πως «η στάση ευθύνης στην παρούσα ευαίσθητη συγκυρία είναι αυτή που κρατά ανοιχτό τον δρόμο του καλόπιστου θεσμικού διαλόγου, του αμοιβαίου σεβασμού και της κατανόησης». Σε κάποιο βαθμό η σύσταση αυτή περιλαμβάνει και την κυβέρνηση.

Αναβολή στα αγροτοδικεία, παραμονή στα μπλόκα…

Τον Οκτώβριο του 2026 θα συνεχιστεί το «αγροτοδικείο» για τους δύο συλληφθέντες αγρότες για τα γεγονότα της 30ής Νοεμβρίου στον κόμβο της Νίκαιας, ενώ αρκετά τρακτέρ και εκπρόσωποι αγροτικών συλλόγων και μπλόκων έφτασαν στα δικαστήρια της Λάρισας για συμπαράσταση. Παρά την ήπια στάση που δείχνει να επιλέγει τις τελευταίες μέρες η κυβέρνηση, τα τρακτέρ παραμένουν στους δρόμους και τις πλατείες, με τις εξελίξεις και τις διαπραγματεύσεις να τρέχουν, ενώ άνθρωποι με εμπειρία στις αγροτικές κινητοποιήσεις σχολιάζουν στην «Εφ.Συν.» ότι έχει διαμορφωθεί ένα εξαιρετικά θετικό κλίμα υπέρ των μπλόκων, δίνοντας ένα επιπλέον διαπραγματευτικό χαρτί.

Συνέχεια στον αγώνα

Η αναβολή στους δύο συλληφθέντες για τις 14 Οκτωβρίου του 2026 δεν είχε να κάνει με κάποιο σχετικό αίτημα των κατηγορουμένων ή της υπεράσπισης, αλλά με την αμφιβολία της έδρας για το εάν και σε ποιον βαθμό οι δύο αγρότες είχαν συμμετοχή στα γεγονότα (επιθέσεις σε αστυνομικούς κ.α.) όπως αυτά τους αποδίδονται, με αποτέλεσμα να χρειαστεί η κλήτευση τουλάχιστον δύο επιπλέον μαρτύρων αστυνομικών, αλλά και πραγματογνωμοσύνες στα βίντεο από τα επεισόδια.

Η χθεσινή συγκέντρωση στην πλατεία της Λάρισας με τη συμμετοχή του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου του νομού, σωματείων συνταξιούχων και αντιπροσωπείας από το μπλόκο του Ε-65 στην Καρδίτσα αποτελεί μια πρόγευση της σημερινής κινητοποίησης στο πλαίσιο της 24ωρης απεργίας των δήμων και της ΑΔΕΔΥ, με τα τρακτέρ να συνεχίζουν τη συμβολική κατάληψη στην κεντρική πλατεία της θεσσαλικής πόλης.

Ενας από τους δύο κατηγορούμενους, ο Δημήτρης Ντιζές, τόνισε πως το σημαντικό δεν είναι η αναβολή στο δικαστήριό του, αλλά να συνεχιστεί ο αγώνας στα μπλόκα για τα δίκαια αιτήματα του αγροτικού κόσμου. Ο ίδιος κατηγορείται επειδή κρατούσε έναν πυροσβεστήρα για να αμυνθεί από τα χημικά που έπεσαν εκείνη την ημέρα, ενώ όταν συνελήφθη από τα ΜΑΤ φώναζε σε βίντεο «χρωστάω παντού», δήλωση στην οποία επιμένει, εξηγώντας ότι όλοι οι αγρότες στα μπλόκα είναι βυθισμένοι στα χρέη και οι αγροτικές οικογένειες έχουν μόνο έξοδα.

Επιφυλάξεις

Οι αγροτοσυνδικαλιστές από τη Λάρισα και την Καρδίτσα που έφτασαν στα δικαστήρια για συμπαράσταση παρακολούθησαν λίγες ώρες αργότερα τις εξαγγελίες του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστα Τσιάρα, σχετικά με τα αιτήματα των μπλόκων. Ολοι τους τις αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα, μιλώντας για κάποιες εξαγγελίες προς τη σωστή κατεύθυνση, όπως οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ σε ύψος 100%, το αφορολόγητο αγροτικό πετρέλαιο (εάν υλοποιηθεί τέτοιο μέτρο) και η μειωμένη τιμή του αγροτικού ρεύματος.

Ωστόσο, εμφανίζουν δυσπιστία προς τις πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης και θα καθορίσουν την τελική στάση τους έπειτα από συνελεύσεις στα μπλόκα και νέο πανελλαδικό συντονισμό, όχι απαραίτητα με τη μορφή συνάντησης της περασμένης Κυριακής στη Νίκαια.

Σύμφωνα με τον Γιάννη Κουκούτση, πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Πλατυκάμπου, το θετικό είναι ότι στην κυβέρνηση αναγνωρίζουν ως δίκαια τα περισσότερα αιτήματα των αγροτών, όπως και ότι υπάρχουν περιθώρια μέτρων για τη μείωση του κόστους παραγωγής. Ομως πρόκειται για πολύ γενικά μέτρα και μένει η… αποκωδικοποίηση των εξαγγελιών γιατί «ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες» και από την κυβέρνηση δεν έχουν δοθεί σαφείς απαντήσεις.

Σε μια πρώτη ήμι-επίσημη τοποθέτηση, ο Σωκράτης Αλειφτήρας, αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Νομού Λάρισας, μίλησε χθες από το μπλόκο της Νίκαιας για μια αναγνώριση των αιτημάτων των αγροτών που κινείται σε θετική κατεύθυνση, τονίζοντας ότι τα τρακτέρ θα παραμείνουν στους δρόμους ακόμα και εάν κάποια επιτροπή πάει για συνάντηση στην Αθήνα. «Οσον αφορά τις απαντήσεις που μας έδωσε, δεν αναφέρει πουθενά τη λέξη “αφορολόγητο” στο αγροτικό πετρέλαιο, που για εμάς είναι κόκκινη γραμμή και διαχρονικό αίτημα των μπλόκων. Δεν αναφέρει πόσο θα κατεβεί η τιμή της κιλοβατώρας, αλλά και δεν αναφέρεται ο υπουργός καθόλου στους κτηνοτρόφους, που πραγματικά με την ευλογιά έχουν χάσει τα κοπάδια τους και έχουν μείνει με μηδενικό εισόδημα», είπε μεταξύ άλλων ο Σ. Αλειφτήρας.

«Ολοι μαζί»

Οι αγροτικοί σύλλογοι της Θεσσαλίας προχώρησαν χθες σε μια πρώτη σύσκεψη στον Αγροτικό Σύλλογο Πλατυκάμπου. Οπως είπε στην «Εφ.Συν.» ο Κώστας Χατζής από το μπλόκο της Νίκαιας, «όποια απόφαση πάρουμε θα είναι από όλα τα μπλόκα μαζί, όπως έγινε το Σάββατο. Θα συζητήσουμε τηλεφωνικά και αν χρειαστεί θα κάνουμε και άλλη μία διάσκεψη με εκπροσώπους από διάφορα μπλόκα. Αυτό που ισχύει είναι το όλοι μαζί με κοινή γραμμή στον όποιο διάλογο».

● Την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές αρκετά από τα δεκάδες μπλόκα όλης της χώρας προχωρούσαν σε συνελεύσεις σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις, με σκοπό να καθορίσουν τη στάση τους και την οριστική απάντηση για την πρόσκληση σε διάλογο να αναμένεται σήμερα.