Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με την αναθεώρηση της οδηγίας για τα οργανωμένα ταξίδια, η οποία στοχεύει στην αποτελεσματικότερη προστασία των ταξιδιωτών.
Σε ένα οργανωμένο ταξίδι, ο διοργανωτής συνδυάζει διαφορετικές ταξιδιωτικές ή τουριστικές υπηρεσίες, όπως πτήσεις, μεταφορές, διαμονή και εκδρομές κ.λπ. Τα πακέτα αγοράζονται τόσο ηλεκτρονικά όσο και εκτός διαδικτύου και μπορούν να προσφερθούν από ταξιδιωτικούς πράκτορες, ταξιδιωτικά γραφεία, μεταφορείς και άλλους φορείς.
Η συμφωνία ενισχύει τα δικαιώματα των καταναλωτών, μειώνει τα βάρη για τους φορείς και διευκρινίζει τις υποχρεώσεις των διοργανωτών πακέτων σε θέματα όπως οι επιστροφές χρημάτων, η προστασία από αφερεγγυότητα και η χρήση κουπονιών.
Οι νέοι κανόνες απλοποιούν την οδηγία, αφήνοντας εκτός πεδίου εφαρμογής τις συνδεδεμένες ταξιδιωτικές διευθετήσεις, προσαρμόζοντας τον ορισμό του «οργανωμένου ταξιδιού» και εισάγοντας απαιτήσεις πληροφόρησης σε ορισμένες περιπτώσεις που δεν οδηγούν στη δημιουργία ενός πακέτου.
Οι νέοι κανόνες βελτιώνουν και διευκρινίζουν τις πληροφορίες που πρέπει να λαμβάνουν οι ταξιδιώτες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το ταξίδι. Αυτό περιλαμβάνει λεπτομέρειες σχετικά με τις διαθέσιμες μεθόδους πληρωμής, τις σχετικές απαιτήσεις διαβατηρίου και βίζας, την προσβασιμότητα για άτομα με μειωμένη κινητικότητα και τα τέλη τερματισμού σε περίπτωση ακύρωσης. Η ενημερωμένη οδηγία περιλαμβάνει επίσης βελτιωμένες πληροφορίες για τους ταξιδιώτες σε περίπτωση αφερεγγυότητας του διοργανωτή. Επιπλέον, οι νέοι κανόνες εισάγουν την υποχρέωση των διοργανωτών να έχουν θεσπίσει ρυθμίσεις χειρισμού παραπόνων.
Η συμφωνία διευκρινίζει τα δικαιώματα των ταξιδιωτών όταν αποφασίζουν να ακυρώσουν το ταξίδι πριν από την αναχώρηση λόγω έκτακτων και αναπόφευκτων περιστάσεων (γνωστών και ως ανωτέρας βίας). Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι ταξιδιώτες θα πρέπει να μπορούν να ακυρώσουν χωρίς να χρειάζεται να πληρώσουν τέλος τερματισμού. Τι συνιστά «ανωτέρα βία» θα καθορίζεται κατά περίπτωση.
Επιπλέον, η συμφωνία διευκρινίζει τις υποχρεώσεις των διοργανωτών όταν ακυρώνουν ένα πακέτο. Οι διοργανωτές πρέπει να επιστρέψουν τα χρήματα στον ταξιδιώτη εντός 14 ημερών.
Η ενημερωμένη οδηγία εισάγει την εθελοντική χρήση κουπονιών, καθώς οι διοργανωτές μπορούν να προσφέρουν στους ταξιδιώτες κουπόνια αντί για επιστροφή χρημάτων, αλλά οι ταξιδιώτες έχουν το δικαίωμα να τα αρνηθούν. Τα κουπόνια πρέπει να έχουν αξία τουλάχιστον ίση με αυτήν της επιστροφής χρημάτων, να ισχύουν για μέγιστο διάστημα 12 μηνών και να είναι μεταβιβάσιμα μόνο μία φορά. Οι ταξιδιώτες πρέπει επίσης να μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν για να αγοράσουν μία ή περισσότερες ταξιδιωτικές υπηρεσίες που προσφέρονται από τον έμπορο. Τα κουπόνια θα καλύπτονται από προστασία αφερεγγυότητας.
Εάν ο λόγος της ακύρωσης είναι η αφερεγγυότητα του εμπόρου, οι ταξιδιώτες θα πρέπει να λάβουν επιστροφή χρημάτων εντός έξι μηνών. Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίσουν μικρότερες προθεσμίες. Η περίοδος επιστροφής χρημάτων θα μπορούσε να παραταθεί σε εννέα μήνες σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις (για παράδειγμα, ασυνήθιστα υψηλός αριθμός αιτήσεων σε σύντομο χρονικό διάστημα ή όταν η αφερεγγυότητα επηρεάζει επιβάτες από διαφορετικά κράτη μέλη). Η ενημερωμένη οδηγία θα καλύπτει επίσης τη δημοσίευση πληροφοριών σχετικά με τους διοργανωτές που συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις προστασίας από την αφερεγγυότητα.
Τα κράτη μέλη θα έχουν 28 μήνες για να μεταφέρουν τη νέα οδηγία στο εθνικό δίκαιο μετά την έναρξη ισχύος της. Η προσωρινή συμφωνία πρέπει να επιβεβαιωθεί και από τα δύο θεσμικά όργανα πριν από την επίσημη έγκρισή της.
Tι κρύβεται πίσω από το σκεπτικό της αποφασης
Τα οργανωμένα ταξίδια είναι μια δημοφιλής επιλογή για τους τουρίστες. Στα οργανωμένα ταξίδια, ο διοργανωτής συνδυάζει διαφορετικές ταξιδιωτικές ή τουριστικές υπηρεσίες, όπως πτήσεις, μεταφορές, γεύματα, διαμονή και εκδρομές κ.λπ. Τα πακέτα αγοράζονται τόσο online όσο και offline και μπορούν να προσφερθούν από ταξιδιωτικούς πράκτορες, ταξιδιωτικά γραφεία, μεταφορείς και άλλους φορείς. Το εύρος των διαφορετικών προϊόντων και φορέων (τόσο διοργανωτές όσο και πάροχοι υπηρεσιών) που παρεμβαίνουν στα οργανωμένα ταξίδια καθιστούν περίπλοκη για τους ταξιδιώτες την ανάκτηση των δαπανών τους εάν, για παράδειγμα, το πακέτο ακυρωθεί είτε εν όλω είτε εν μέρει.
Οι πτωχεύσεις μεγάλων εταιρειών οργανωμένων ταξιδιών, όπως η Thomas Cook το 2019, και η κρίση COVID-19 κατέστησαν σαφές ότι η προστασία των ταξιδιωτών σε περίπτωση σημαντικών απρόβλεπτων γεγονότων έπρεπε να ενισχυθεί. Τον Οκτώβριο του 2023, η Επιτροπή υπέβαλε αναθεώρηση της οδηγίας του 2015 για τα οργανωμένα ταξίδια, με ενισχυμένη προστασία των ταξιδιωτών.
Ο τουρισμός παίζει σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία, αντιπροσωπεύοντας άμεσα και έμμεσα πάνω από το 10% του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Λόγω της αύξησης των εισοδημάτων, της μείωσης του κόστους που σχετίζεται με τα ταξίδια και του αυξανόμενου εύρους των διαθέσιμων τουριστικών δραστηριοτήτων, ο παγκόσμιος αριθμός τουριστών αυξήθηκε από 680 εκατομμύρια το 2000 σε πάνω από 1,5 δισεκατομμύριο το 2019. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κύριος τουριστικός προορισμός στον κόσμο, υποδεχόμενη περίπου τα δύο τρίτα όλων των διεθνών αφίξεων τουριστών το 2022. Η τουριστική βιομηχανία διαδραματίζει βασικό ρόλο στην οικονομία της ΕΕ, με περίπου 2,3 εκατομμύρια τουριστικές επιχειρήσεις και 10,9 εκατομμύρια άτομα να εργάζονται στον κλάδο το 2020.
