Πανικός επικρατεί στους δρόμους του Μπανγκλαντές από αργά χθες το βράδυ μετά τον θάνατο προβεβλημένου ακτιβιστή, ο οποίος είχε διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις περσινές εξεγέρσεις στη χώρα.
Οργισμένοι διαδηλωτές εισέβαλαν στα γραφεία των δύο μεγαλύτερων εφημερίδων του Μπανγκλαντές και τα έβαλαν φωτιά θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια των δημοσιογράφων και των εργαζομένων.
Τελικά, οι εργαζόμενοι με την συνδρομή των δυνάμεων ασφαλείας απομακρύνθηκαν με ασφάλεια και οι φωτιές τέθηκαν σε υπό έλεγχο τα ξημερώματα της Παρασκευής.
Όπως μεταδίδει το Associated Press αλλά και το BBC, δεν έχει γίνει σαφές γιατί στοχοποιήθηκαν οι δύο μεγαλύτερες ημερήσιες εφημερίδες της χώρας.
Πάντως, οι εκδότες των εφημερίδων είναι γνωστό ότι διατηρούν στενούς δεσμούς με τον μεταβατικό ηγέτη της χώρας, τον βραβευμένο με Νόμπελ Ειρήνης, Μουχάμαντ Γιουνούς.
Τους τελευταίους μήνες είχαν οργανωθεί διαδηλώσεις έξω από τα γραφεία των εφημερίδων από ισλαμιστές, οι οποίοι κατηγορούσαν τα μέσα ότι έχουν σχέσεις με την Ινδία.
Τι πυροδότησε τα επεισόδια
Αφορμή για τα επεισόδια αποτέλεσε ο θάνατος του Σαρίφ Οσμάν Χάντι, ο οποίος ήταν εκπρόσωπος της πολιτιστικής ομάδας Inqilab Moncho. Ο Χαντί πέθανε σε νοσοκομείο της Σιγκαπούρης νωρίς το βράδυ της Πέμπτης, έπειτα από μάχη μίας εβδομάδας για τη ζωή του.
Είχε δεχθεί πυροβολισμό στους δρόμους της Ντάκα, της πρωτεύουσας του Μπανγκλαντές, την περασμένη Παρασκευή, ενώ επέβαινε σε ρικσά. Δύο άνδρες με μοτοσικλέτα τον ακολούθησαν και ο ένας τον πυροβόλησε πριν τραπούν σε φυγή. Μετά από ημέρες νοσηλείας στη Ντάκα, ο Χάντι μεταφέρθηκε σε κρίσιμη κατάσταση στη Σιγκαπούρη.
Οι αρχές δήλωσαν ότι έχουν ταυτοποιήσει τους υπόπτους και ότι ο δράστης πιθανότατα διέφυγε στην Ινδία — δηλώσεις που πυροδότησαν νέα διπλωματική ένταση με την Ινδία και οδήγησαν το Νέο Δελχί να καλέσει αυτή την εβδομάδα τον πρέσβη του Μπανγκλαντές για να εκφράσει την καταδίκη του. Το Μπανγκλαντές κάλεσε επίσης τον Ινδό πρέσβη στη Ντάκα και ζήτησε διευκρινίσεις.
Ο Χάντι ήταν σφοδρός επικριτής τόσο της γειτονικής Ινδίας όσο και της πρώην πρωθυπουργού Σεΐχ Χασίνα, της οποίας η 15ετής διακυβέρνηση του Μπανγκλαντές έληξε με την εξέγερση του περασμένου έτους.
Η ομάδα Inqilab Moncho, που ιδρύθηκε μετά την ανατροπή της Χασίνα πέρυσι, οργανώνει διαδηλώσεις και εκστρατείες καταγγέλλοντας τη Χασίνα και την Ινδία. Οι ισλαμιστές της χώρας και άλλοι αντίπαλοι της Χασίνα κατηγορούν την κυβέρνησή της ότι ήταν υποταγμένη στην Ινδία κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής της.
Ο Χάντι σκόπευε να είναι υποψήφιος ως ανεξάρτητος σε μεγάλη εκλογική περιφέρεια της Ντάκα στις επόμενες εθνικές εκλογές, τις οποίες η μεταβατική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει για τον Φεβρουάριο.
Από την ανατροπή της Χασίνα, η ομάδα Inqilab Moncho έχει ενισχύσει το αντιανδικό αίσθημα στη χώρα. Η Χασίνα ζει πλέον σε αυτοεπιβαλλόμενη εξορία στην Ινδία.
Το χρονικό των επεισοδίων
Αυτόπτες μάρτυρες και μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι εκατοντάδες διαδηλωτές κατέβηκαν στους δρόμους της Ντάκα αμέσως μετά την είδηση του θανάτου του Χάντι, συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Σαχμπάγκ κοντά στο πανεπιστήμιο της Ντάκα, όπου πολλοί φώναζαν συνθήματα όπως «Αλλάχου Άκμπαρ» («Ο Θεός είναι μέγας» στα αραβικά). Παρόμοιες διαδηλώσεις σημειώθηκαν και σε άλλα σημεία της χώρας.
Αργότερα, ομάδα διαδηλωτών συγκεντρώθηκε έξω από τα κεντρικά γραφεία της μεγαλύτερης μπενγκάλι γλώσσας εφημερίδας, της Prothom Alo, στην περιοχή Καρβάν Μπαζάρ της Ντάκα. Στη συνέχεια εισέβαλαν στο κτίριο, το βανδάλισαν και του έβαλαν φωτιά, σύμφωνα με διαδικτυακές αναφορές κορυφαίων μέσων ενημέρωσης.
Λίγες εκατοντάδες μέτρα πιο πέρα, άλλη ομάδα διαδηλωτών εισέβαλε στις εγκαταστάσεις της μεγαλύτερης αγγλόφωνης εφημερίδας της χώρας, της Daily Star, και έβαλε φωτιά στο κτίριο, σύμφωνα με πλάνα της εφημερίδας Kaler Kantha.
Στρατιώτες και παραστρατιωτικοί συνοριοφύλακες είχαν αναπτυχθεί έξω από τα δύο κτίρια, αλλά δεν προχώρησαν σε καμία ενέργεια για να διαλύσουν τους διαδηλωτές. Αξιωματούχοι ασφαλείας προσπάθησαν να τους πείσουν να αποχωρήσουν ειρηνικά, ενώ πυροσβέστες έφταναν στο σημείο έξω από το κτίριο της Daily Star.
Η φωτιά παγίδευσε το προσωπικό της εφημερίδας που εργαζόταν μέσα στο κτίριο αργά το βράδυ της Πέμπτης. Μία από τις δημοσιογράφους της Daily Star, η Ζάιμα Ισλάμ, έγραψε στο Facebook ότι βρισκόταν μέσα στο κτίριο.
«Δεν μπορώ πια να αναπνεύσω. Υπάρχει πάρα πολύς καπνός», έγραψε.
Νωρίς το πρωί της Παρασκευής, η πυρκαγιά τέθηκε υπό έλεγχο.
Και οι δύο εφημερίδες σταμάτησαν να ενημερώνουν τις διαδικτυακές τους εκδόσεις μετά τις επιθέσεις και δεν κυκλοφόρησαν έντυπες εκδόσεις την Παρασκευή.
Οι διαδηλωτές το βράδυ της Πέμπτης στόχευσαν επίσης το Chhayanaut, έναν κορυφαίο πολιτιστικό οργανισμό με μεγάλη εκτίμηση από τους φιλελεύθερους, στη συνοικία Ντανμοντί της Ντάκα.
Δεκάδες διαδηλωτές παρέμεναν στην πλατεία Σαχμπάγκ το πρωί της Παρασκευής και δήλωσαν ότι θα συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις.
Η σορός του Χάντι αναμενόταν να μεταφερθεί από τη Σιγκαπούρη στη Ντάκα το βράδυ της Παρασκευής, σύμφωνα με τις αρχές.
Η επίθεση εναντίον του Χάντι εξακολουθεί να διερευνάται, ωστόσο οι πυροβολισμοί έχουν προκαλέσει ένταση. Η Human Rights Watch και η Διεθνής Αμνηστία έχουν εκφράσει πρόσφατα ανησυχίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Μπανγκλαντές.
Ο Γιουνούς, που ανέλαβε την εξουσία τρεις ημέρες μετά την ανατροπή της Χασίνα τον Αύγουστο του 2024, υποσχέθηκε σε τηλεοπτικό διάγγελμα προς το έθνος αργά το βράδυ της Πέμπτης ότι οι δολοφόνοι του Χάντι θα τιμωρηθούν.
Ανακοίνωσε ότι το Σάββατο θα είναι ημέρα πένθους και κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν ψύχραιμοι.
Οι επικριτές του Γιουνούς και το πρώην κυβερνών κόμμα της Χασίνα, το Awami League, κατηγορούν τη μεταβατική κυβέρνηση για την άνοδο των ισλαμιστών στο Μπανγκλαντές, μια κοινοβουλευτική δημοκρατία με ιστορικό πολιτικής βίας.
Η μεταβατική κυβέρνηση έχει απαγορεύσει όλες τις δραστηριότητες του κόμματος της Χασίνα, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής του στις εκλογές του Φεβρουαρίου. Τον περασμένο μήνα, δικαστήριο του Μπανγκλαντές καταδίκασε τη Χασίνα σε θάνατο με κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που σχετίζονται με την εξέγερση.
Την Τετάρτη, διαδηλωτές με αντιανδικά συνθήματα επιχείρησαν να πορευτούν προς την Ύπατη Αρμοστεία της Ινδίας στη Ντάκα, με αποτέλεσμα να κλείσει το τμήμα θεωρήσεων. Μετά την ανατροπή της Χασίνα, η Ινδία σταμάτησε να εκδίδει τουριστικές βίζες σε πολίτες του Μπανγκλαντές, επικαλούμενη λόγους ασφαλείας, αλλά συνέχισε να χορηγεί βίζες για ιατρική περίθαλψη στην Ινδία.
Την Πέμπτη, διαδηλωτές στη νοτιοδυτική πόλη Ρατζσάχι επιχείρησαν να πορευτούν προς το γραφείο περιφερειακού Ινδού διπλωμάτη. Η αστυνομία ανέκοψε και τις δύο πορείες.
