Μέχρι και 4 χρόνια αναμονής για μια άδεια διαμονής

Απαντήσεις και δεσμεύσεις ζητά το Συμβούλιο Ενταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) του Δήμου Αθηναίων από το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου σχετικά με τις μεγάλες καθυστερήσεις στην έκδοση και την ανανέωση των αδειών διαμονής. Εξαιτίας της ολιγωρίας του ελληνικού κράτους να ολοκληρώσει στην ώρα τους τις διαδικασίες, εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες που έχουν χαρτιά είναι σαν να μην έχουν για ορισμένες περιπτώσεις, όπως το ταξίδι επιστροφής στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα να μένουν δέσμιοι και σε καθημερινή ανασφάλεια.

Το ΣΕΜ του Δήμου Αθηναίων, που αποτελεί το μοναδικό θεσμικό όργανο στο οποίο συμμετέχουν μεταναστευτικές και προσφυγικές κοινότητες στην πρωτεύουσα ή στους δήμους όπου λειτουργεί, σημειώνει πως αναγκάζεται να απευθυνθεί εγγράφως στο υπουργείο θέτοντάς του ερωτήματα, «καθώς δεν συμμετείχε κανείς εκπρόσωπος του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου στην τελευταία προγραμματισμένη συνεδρίαση του Συμβουλίου στις 19 Δεκεμβρίου 2025 παρόλο που είχαν προσκληθεί επανειλημμένα».

Αμεση επιτάχυνση

«Πώς δικαιολογούνται αναμονές που ξεπερνούν τα 3 και 4 έτη και ποιο είναι το ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα αποσυμφόρησης; Ποια συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο για την άμεση επιτάχυνση της εξέτασης των περίπου 290.000 εκκρεμών αιτήσεων ανανέωσης ή έκδοσης αδειών διαμονής;»: είναι δύο από τα δεκατρία ερωτήματα που απευθύνει το ΣΕΜ στο υπουργείο.

Από τουλάχιστον τον Σεπτέμβριο του 2024, όταν υπουργός είχε αναλάβει ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, υπήρχε υποτίθεται η πολιτική βούληση και ο σχεδιασμός να επιταχυνθεί η διαδικασία και μάλιστα αποτελούσε δηλωμένο κεντρικό στόχο της πολιτικής ηγεσίας. Πλην όμως έχει περάσει περισσότερο από ένας χρόνος και το πρόβλημα διαιωνίζεται, αποτελώντας ένα μόνιμο αγκάθι στην καθημερινότητα των μεταναστών στη χώρα μας.

Εκκρεμότητες

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου που εκδόθηκαν τον Νοέμβριο, από τον Νοέμβριο του 2024 ώς τον περασμένο Νοέμβριο κατατέθηκαν 267.828 αιτήσεις χορήγησης ή ανανέωσης αδειών διαμονής. Από αυτές εκδόθηκαν 73.332 άδειες, απορρίφθηκαν 6.525 αιτήσεις, ανακλήθηκαν 65 άδειες και παραμένουν σε εκκρεμότητα 187.906 αιτήσεις.

To Eλληνικό Φόρουμ Μεταναστών κάνει λόγο για καθυστερήσεις που φτάνουν μέχρι και τέσσερα χρόνια. Και υπογραμμίζει: «Η αναμονή για την ανανέωση ή την έκδοση άδειας διαμονής έχει μετατραπεί σε χρόνιο πρόβλημα. Οι καθυστερήσεις δεν επηρεάζουν απλώς διοικητικά τους ανθρώπους – μπλοκάρουν τη ζωή τους: σε εργασία και ασφάλιση, πρόσβαση σε υγεία και κοινωνικές παροχές, συναλλαγές με δημόσιες υπηρεσίες και τράπεζες, ελεύθερη μετακίνηση.

Ετσι, άνθρωποι που είναι πλήρως ενταγμένοι στην κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας κινδυνεύουν ανά πάσα στιγμή να βρεθούν εκτός συστήματος, χωρίς δική τους ευθύνη, εξαιτίας γραφειοκρατικών καθυστερήσεων και διοικητικών αδιεξόδων».

«Γιορτινή ρατσιστική γραφειοκρατία»

Τι σημαίνει στην πράξη η καθυστέρηση έκδοσης της άδειας διαμονής το δείχνει πολύ παραστατικά το παράδειγμα που ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την προπαραμονή των Χριστουγέννων η Ιλιρίντα Μουσαράι, Αλβανίδα μετανάστρια δεύτερης γενιάς, πολιτική επιστήμονας, υποψήφια διδάκτορας στο τμήμα Κοινωνιολογίας του ΕΚΠΑ:

«Λίγη γιορτινή ρατσιστική γραφειοκρατία.

Περίοδος γιορτών και ο πατέρας μου αποφασίζει να πάει λίγες μέρες στην Αλβανία για να περάσει τις γιορτές με την οικογένειά του μετά από πολλά χρόνια. Κάνουμε το τσεκ-ιν σήμερα και εκεί που κάθομαι και συμπληρώνω τα στοιχεία του διαβατηρίου θυμάμαι ότι είχε βγει μια ενημέρωση ότι 31-12-2025 λήγει η προθεσμία για ταξίδια προς τη χώρα καταγωγής με βεβαίωση κατάθεσης άδειας παραμονής.

Τι σημαίνει αυτό για όσους και όσες δεν ξέρετε;

Τα τελευταία δύο χρόνια έχει (ξανά)καθυστερήσει η έκδοση αδειών διαμονής σε δεκάδες χιλιάδες μετανάστες και μετανάστριες έως και περισσότερα από δύο χρόνια, με αποτέλεσμα όχι μόνο να λήγει η άδεια διαμονής η προηγούμενη, αλλά και η καινούρια να βγαίνει ληγμένη. Στο ενδιάμεσο, όσοι-ες περιμένουν έχουν μια βεβαίωση κατάθεσης που δεν ισοδυναμεί με την άδεια παραμονής. Οι ίδιοι οι μετανάστες και οι μετανάστριες επιβαρύνονται με πολλαπλούς τρόπους (εργασιακά, ελευθερία μετακίνησης, επιδόματα κ.λπ.) από την καθυστέρηση αυτή που οφείλεται στην απροθυμία του Υπουργείου να προσλάβει παραπάνω υπαλλήλους και να διεκπεραιώσει εντός λογικών χρονικών ορίων την έκδοση αδειών παραμονής, για την οποία ούτως ή άλλως οι μετανάστες πληρώνουν παράβολο.

Με τη βεβαίωση επιτρέπεται μετά από υπουργική απόφαση να ταξιδέψεις μόνο από και προς τη χώρα καταγωγής, αλλά η τελευταία παράταση λήγει στις 31 Δεκέμβρη. Δηλαδή όσοι και όσες ταξιδέψουν τώρα δεν ξέρουμε αν θα μπορούν να γυρίσουν στην Ελλάδα μετά την Πρωτοχρονιά. Σε αιτήματα που έχουν γίνει, π.χ., από το Φόρουμ Μεταναστών το υπουργείο δεν έχει απαντήσει. Και αντί να καθόμαστε να απολαμβάνουμε τις γιορτινές μέρες, είμαστε στα τηλέφωνα και τα μηνύματα να προσπαθούμε να βγάλουμε άκρη αν ο πατέρας μου, που ζει σε αυτή τη χώρα νόμιμα πάνω από 20 χρόνια και εργάζεται εδώ, θα μπορεί να γυρίσει σπίτι μετά τις γιορτές στην Αλβανία. Στην ίδια ακριβώς θέση βρίσκεται χιλιάδες κόσμος που θα ταξιδέψει αυτές τις μέρες στις χώρες τους με βεβαίωση, περιμένοντας πότε το υπουργείο θα δεηθεί να βγάλει παράταση της προθεσμίας. Χρόνια μας πολλά, κατά τ’ άλλα».

Για την ιστορία, μέχρι χθες το βράδυ δεν είχε εκδοθεί παράταση. Ο πατέρας της Ιλιρίντα Μουσαράι θα αναγκαζόταν να ταξιδέψει νωρίς το πρωί στην Ελλάδα, για να μη βρεθεί αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο να μην μπορεί να επιστρέψει στη χώρα, καθώς έχει στα χέρια του μόνο τη βεβαίωση.