efsyn.gr
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Στη διερεύνηση των αιτίων της συντριβής του αεροσκάφους που μετέφερε τον αρχηγό του γενικού επιτελείου του λιβυκού στρατού, Μοχάμεντ Άλι Άχμεντ αλ-Χαντάντ, επικεντρώνονται πλέον οι τουρκικές αρχές. 

Η διαλεύκανση της τραγωδίας αποτελεί μείζον ζήτημα καθώς το συμβάν σημειώθηκε σε μια χρονική συγκυρία όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι τεταμένες σχέσεις μεταξύ των κρατών στην ευρύτερη περιοχή αφήνουν περιθώρια για διάφορα σενάρια. 

Υπενθυμίζεται πως ο αλ-Χαντάντ, τέσσερις ακόμη υψηλόβαθμοι Λίβυοι στρατιωτικοί αξιωματικοί, καθώς και τρία μέλη του πληρώματος βρήκαν τραγικό θάνατο καθώς το ιδιωτικό τζετ που τους μετέφερε από την Τουρκία για τη Λιβύη συνετρίβη λίγο έξω από την τουρκική πρωτεύουσα, την Άγκυρα.

Τι εκτιμούν οι τουρκικές αρχές

Τούρκοι αξιωματούχοι δήλωσαν στο Al Jazeera ότι οι αρχικές έρευνες απέκλεισαν το ενδεχόμενο δολιοφθοράς και δείχνουν ότι αιτία της συντριβής αποδίδονται σε τεχνική βλάβη.

Ο Λίβυος πρωθυπουργός Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα επιβεβαίωσε τον θάνατο του αλ-Χαντάντ με ανάρτησή του στο Facebook, αναφέροντας ότι το «τραγικό δυστύχημα» συνέβη ενώ ο ίδιος και η αντιπροσωπεία του επέστρεφαν στην πατρίδα.

«Αυτή η μεγάλη τραγωδία αποτελεί τεράστια απώλεια για το έθνος, το στρατιωτικό κατεστημένο και ολόκληρο τον λαό», δήλωσε. «Χάσαμε ανθρώπους που υπηρέτησαν τη χώρα τους με ειλικρίνεια και αφοσίωση και αποτέλεσαν παράδειγμα πειθαρχίας, υπευθυνότητας και εθνικής δέσμευσης».

Ο αλ-Χαντάντ ήταν ο ανώτατος στρατιωτικός διοικητής στη δυτική Λιβύη και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις συνεχιζόμενες προσπάθειες, υπό τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Εθνών, για την ενοποίηση της χώρας, η οποία παραμένει διχασμένη από το 2014, μετά την εξέγερση με τη στήριξη του ΝΑΤΟ που ανέτρεψε και οδήγησε στον θάνατο τον μακροχρόνιο ηγέτη της χώρας, Μουαμάρ Καντάφι.

Οι τέσσερις άλλοι αξιωματικοί που σκοτώθηκαν στο συμβάν ήταν ο στρατηγός Αλ-Φιτούρι Γκαριμπίλ, αρχηγός των χερσαίων δυνάμεων της Λιβύης, ο ταξίαρχος Μαχμούντ αλ-Κατάουι, επικεφαλής της Αρχής Στρατιωτικής Βιομηχανίας, ο Μοχάμεντ αλ-Ασάουι Ντιάμπ, σύμβουλος του αρχηγού του γενικού επιτελείου, και ο Μοχάμεντ Ομάρ Άχμεντ Μαχτζούμπ, στρατιωτικός φωτογράφος του γραφείου του αρχηγού.

Σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους, η λιβυκή αντιπροσωπεία βρισκόταν στην Άγκυρα για υψηλού επιπέδου συνομιλίες στον τομέα της άμυνας, με στόχο την ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Η διεθνώς αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (GNU) του Ντμπέιμπα, με έδρα την Τρίπολη, κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος σε όλη τη χώρα. Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι όλες οι κρατικές υπηρεσίες θα κυματίζουν τις σημαίες μεσίστιες, ενώ θα ανασταλούν οι επίσημες τελετές και οι εορταστικές εκδηλώσεις.

Ο υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας, Αλί Γερλικαγιά, δήλωσε στην πλατφόρμα X ότι το αεροσκάφος του αλ-Χαντάντ απογειώθηκε από το αεροδρόμιο Εσενμπογκά της Άγκυρας στις 20:10 τοπική ώρα (17:10 GMT) με προορισμό την Τρίπολη και ότι η ραδιοεπικοινωνία χάθηκε περίπου 40 λεπτά αργότερα.

Πρόσθεσε ότι οι αρχές εντόπισαν τα συντρίμμια του αεροσκάφους κοντά στο χωριό Κεσικκαβάκ, στην περιοχή Χαϊμάνα της Άγκυρας.

Ο Γερλικαγιά ανέφερε επίσης ότι το τζετ τύπου Dassault Falcon 50 είχε ζητήσει αναγκαστική προσγείωση ενώ βρισκόταν πάνω από τη Χαϊμάνα, πριν διακοπεί κάθε επικοινωνία.

Ο Μπουρχανετίν Ντουράν, επικεφαλής του γραφείου επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, δήλωσε ότι το αεροσκάφος ενημέρωσε τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας για ηλεκτρική βλάβη και ζήτησε αναγκαστική προσγείωση. Το αεροπλάνο κατευθύνθηκε εκ νέου προς το Εσενμπογκά, όπου ξεκίνησαν οι προετοιμασίες για την προσγείωσή του.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ντουράν, το αεροσκάφος εξαφανίστηκε από τα ραντάρ κατά την κάθοδο για την αναγκαστική προσγείωση.

Πλάνα από κάμερες ασφαλείας που προβλήθηκαν σε τοπικά τηλεοπτικά κανάλια έδειξαν τον νυχτερινό ουρανό πάνω από τη Χαϊμάνα να φωτίζεται ξαφνικά από αυτό που έμοιαζε με έκρηξη.

Ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης, Γιλμάζ Τουντς, δήλωσε ότι η εισαγγελία της Άγκυρας ξεκίνησε έρευνα για το περιστατικό.

Σε δήλωσή του στο Al Jazeera, Τούρκος αξιωματούχος ανέφερε ότι «οι αρχικές αναφορές της έρευνας αποκλείουν οποιαδήποτε δολιοφθορά στη συντριβή του αεροσκάφους του αρχηγού του λιβυκού στρατού».

Η αρχική αιτία, πρόσθεσε, είναι τεχνική βλάβη.

Σύμφωνα με τη GNU, η Λιβύη θα στείλει ομάδα στην Άγκυρα για να συνεργαστεί με τις τουρκικές αρχές στη διερεύνηση του δυστυχήματος.

Ο Ουαλίντ Ελαφί, υπουργός Επικρατείας της GNU για πολιτικές υποθέσεις και επικοινωνία, δήλωσε στο λιβυκό κανάλι Libya Alahrar ότι δεν είναι ακόμη σαφές πότε θα είναι έτοιμη η έκθεση για την αεροπορική τραγωφία.

Ανέφερε ότι το τζετ που συνετρίβη ήταν μισθωμένο αεροσκάφος με σημαία Μάλτας και ότι οι αξιωματούχοι δεν διέθεταν «επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την ιδιοκτησία ή το τεχνικό του ιστορικό».

Ο ανταποκριτής του Al Jazeera, Μάλικ Τρέινα, μεταδίδοντας από την Τρίπολη, χαρακτήρισε τον θάνατο του αλ-Χαντάντ «τεράστια απώλεια» για τον λιβυκό στρατό και είπε ότι υπήρξε «κύμα θλίψης» σε ολόκληρη τη χώρα, ακόμη και από τη rival διοίκηση στην ανατολική Βεγγάζη.

Ο διοικητής της ανατολικής Λιβύης, Χαλίφα Χάφταρ, εξέδωσε ανακοίνωση εκφράζοντας τη «βαθιά του λύπη για αυτή την τραγική απώλεια», ενώ η Βουλή των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη εξέφρασε τα συλλυπητήριά της στις οικογένειες του αλ-Χαντάντ και της αντιπροσωπείας του.

Ο αλ-Χαντάντ ήταν «ιδιαίτερα σεβαστός σε όλη τη δυτική Λιβύη και σε ολόκληρη τη χώρα», ανέφερε ο Τρέινα. Ήταν επαγγελματίας στρατιωτικός που στήριξε τους αντάρτες κατά την εξέγερση του 2011 εναντίον του Καντάφι και έχαιρε μεγάλης εκτίμησης για την άρνησή του να ευθυγραμμιστεί με ισχυρές πολιτοφυλακές που έχουν κατακερματίσει το τοπίο ασφάλειας της χώρας μετά τον εμφύλιο πόλεμο.

«Εδώ, στη δυτική Λιβύη, η κατάσταση είναι εξαιρετικά κατακερματισμένη. Υπάρχουν ισχυρές ένοπλες ομάδες που ελέγχουν τεράστιες εκτάσεις και ασκούν μεγάλη επιρροή στην κυβέρνηση. Όμως ο Μοχάμεντ αλ-Χαντάντ αρνήθηκε να υποκύψει στις πιέσεις αυτών των ένοπλων ομάδων. Μιλούσε πάντα για συμφιλίωση», δήλωσε ο ανταποκριτής του Al Jazeera.

«Προσπαθούσε να ενώσει τη χώρα. Ο κόσμος συσπειρώθηκε γύρω του. Υπήρχε ελπίδα και εμπιστοσύνη ότι ίσως, μέσω του Μοχάμεντ αλ-Χαντάντ, θα μπορούσε να επιτευχθεί μια συμφωνία με την ανατολική Λιβύη και να υπάρξει κάποια μορφή συμφωνίας που θα ενοποιούσε αυτή τη διχασμένη χώρα», πρόσθεσε.

Ο αλ-Χαντάντ κατείχε τη θέση του αρχηγού του γενικού επιτελείου του στρατού από τον Αύγουστο του 2020 και είχε διοριστεί από τον τότε πρωθυπουργό Φαγέζ αλ-Σαράζ.

Το τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας είχε ανακοινώσει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα την επίσκεψη του Λίβυου αρχηγού του γενικού επιτελείου στην Άγκυρα, αναφέροντας ότι συναντήθηκε με τον Τούρκο ομόλογό του, Σελτσούκ Μπαϊρακτάρογλου, τον υπουργό Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας Γιασάρ Γκιουλέρ και άλλους Τούρκους στρατιωτικούς διοικητές.

Το δυστύχημα σημειώθηκε μία ημέρα μετά την απόφαση του τουρκικού κοινοβουλίου να παρατείνει για δύο ακόμη χρόνια την εντολή ανάπτυξης τουρκικών στρατευμάτων στη Λιβύη.

Η Άγκυρα διατηρεί στενούς δεσμούς με τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση στην Τρίπολη, στην οποία παρέχει οικονομική και στρατιωτική στήριξη.

Το 2020 έστειλε στρατιωτικό προσωπικό για την εκπαίδευση και υποστήριξη της κυβέρνησης και αργότερα υπέγραψε συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών.

Το 2022, η Άγκυρα και η Τρίπολη υπέγραψαν επίσης προκαταρκτική συμφωνία για την εξερεύνηση ενέργειας.

Η Τουρκία έχει πρόσφατα αλλάξει πορεία στο πλαίσιο της πολιτικής της «Μία Λιβύη» και έχει εντείνει τις επαφές και με την ανατολική παράταξη της Λιβύης.