Τσουχτερό το χριστουγεννιάτικο τραπέζι

Γεμάτοι οι εμπορικοί δρόμοι των μεγάλων πόλεων από πολίτες που κάνουν βόλτα και ψώνια ή βολιδοσκοπούν την αγορά πριν αποφασίσουν πού θα ξοδέψουν όσο από το διαθέσιμο εισόδημα περισσεύει για δώρα και για τα εδέσματα του χριστουγεννιάτικου τραπεζιού, που κάθε χρόνο είναι όλο και πιο «αλμυρό».

Η κλιμάκωση των τιμών στα τρόφιμα τον περασμένο μήνα σε συνδυασμό με τις συσσωρευτικές ανατιμήσεις της τελευταίας πενταετίας έχουν διαλύσει τον γιορτινό προϋπολογισμό, με το κόστος για το παραδοσιακό γεύμα να διογκώνεται.

Σύμφωνα με την καθιερωμένη έρευνα του Ινστιτούτου Εμπορίου και Υπηρεσιών της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, για ένα τραπέζι 6-8 ατόμων οι καταναλωτές θα πληρώσουν φέτος από 111,97 έως 160,03 ευρώ.

Πρόκειται για μεταβολή της τάξης του 4,1% έως 7,5% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τραπέζι του 2024, όταν το ποσό κυμαινόταν από 107,54 έως 148,89 ευρώ. Τα αντίστοιχα ποσοστά σε σχέση με το 2021 εκτινάσσονται κατά 35,6% ή ακόμα και 40,5%, αφού το κόστος διαμορφωνόταν από 82,56 έως 113,90 ευρώ, εξηγώντας γιατί πολλά νοικοκυριά αδυνατούν να ανταποκριθούν σε αυτά τα έξοδα και στρέφονται σε φθηνότερες επιλογές, όπως τα πουλερικά.

Το κρέας πρωταγωνιστεί στην κούρσα της ακρίβειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ, τη μεγαλύτερη αύξηση από όλα τα προϊόντα, ύψους 18,2%, καταγράφει το αρνί, ενώ ακολουθεί το μοσχάρι με άνοδο τουλάχιστον 16,7%.

Υψηλές ανατιμήσεις εμφανίζουν επίσης η κατεψυγμένη γαλοπούλα (+11%), το χοιρινό (+9,4%) και η νωπή γαλοπούλα (+7,1%), επιβαρύνοντας περαιτέρω τον εορταστικό προϋπολογισμό. Αντίθετα, μικρότερες μειώσεις καταγράφονται σε οπωροκηπευτικά και βασικά είδη, γεγονός που όμως δεν αρκεί για να αντισταθμίσει το αυξημένο κόστος των «πρωταγωνιστών» του γιορτινού τραπεζιού.

Εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων τονίζουν σε δηλώσεις τους ότι για ακόμα μία χρονιά πουλούν το αρνί και το κατσίκι κάτω του κόστους, καταγράφοντας ζημιές στον κλάδο που συνεχίζει να δοκιμάζεται σκληρά από τεράστιες απώλειες και την ανεπαρκή στήριξη του κράτους. Το δυσβάσταχτο κόστος παραγωγής, το πρόσφατο «ριφιφί» στους λογαριασμούς των παραγωγών και η μέγκενη των χρεών διαμορφώνουν ένα ζοφερό σκηνικό ενόψει των γιορτών, τις οποίες αγρότες και κτηνοτρόφοι είναι αποφασισμένοι να περάσουν στα μπλόκα αν δεν εισακουστούν από την κυβέρνηση, που αδιαφόρησε και για τις ζωονόσους.

Η θανάτωση εκατοντάδων χιλιάδων ζώων λόγω των εξάρσεων ευλογιάς και πανώλης το 2024 και το 2025 συνέβαλε στην άνοδο των τιμών, η οποία όσον αφορά τις πρώτες ύλες των γλυκών τα τελευταία χρόνια δοκιμάζει φούρνους και ζαχαροπλαστεία, που έχουν απορροφήσει μέρος των αυξήσεων με το υπόλοιπο να φαίνεται στο ράφι. Η έρευνα καταγράφει μικρές αυξήσεις και το 2025 στους κουραμπιέδες ζαχαροπλαστείου, κατά 1,8%, στα μελομακάρονα ζαχαροπλαστείου, κατά 1,2%, και λιγότερο στα τυποποιημένα μελομακάρονα, κατά 0,9%.

Σημειώνεται ότι οι τιμές πώλησης των προϊόντων διαφορετικής ποιότητας (βλ. πίνακες) είναι ενδεικτικές, δεν περιλαμβάνουν ακραίες τιμές και δεν αντανακλούν πλήρως το επίπεδο των τιμών σε πανελλαδικό επίπεδο. Καταγράφηκαν με τη μέθοδο της επιτόπιας παρατήρησης σε αρκετές τοπικές αγορές και διαφορετικούς τύπους καταστημάτων σε εμπορικές αγορές της Αττικής και διαμέσου τηλεφωνικής συνέντευξης για τη Θεσσαλονίκη.

Ενώσεις καταναλωτών σε εκτιμήσεις τους προειδοποιούν πως η αύξηση του κόστους μέχρι τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά θα φτάσει το 10%, ακόμα και το 20% ευρώ σε περιπτώσεις αισχροκέρδειας επιχειρηματιών. Τέλος, καλούν τους καταναλωτές να είναι προσεκτικοί, να ελέγχουν τις ημερομηνίες λήξης και να προτιμούν ελληνικά και τοπικά προϊόντα.