Ουκρανικό: Το Ντονμπάς, οι εγγυήσεις ασφαλείας και το δημοψήφισμα

Σε μια κρίσιμη φάση περνάει ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος μετά τις συνομιλίες του Ντόναλντ Τραμπ και του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη Φλόριντα, καθώς και οι τρεις ηγέτες κάνουν λόγο για «πρόοδο», με κάποια ζητήματα ωστόσο να είναι ακανθώδη.

Η αισιοδοξία Τραμπ και το δημοψήφισμα

Ο Αμερικανός πρόεδρος, μετά από τις κοινές δηλώσεις με τον Ουκρανό ομόλογό του, εκτίμησε πως οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν εάν θα τελειώσει ο αιματηρός πόλεμος.

Έσπευσε, ακόμη, να διαβεβαιώσει πως «έχουμε πλησιάσει πολύ» σε συμφωνία για το Ντονμπάς, παρότι ο Ζελένσκι ανακοίνωσε πως το σχέδιο των 20 σημείων θα πρέπει να τεθεί σε δημοψήφισμα στο Κίεβο και για να διενεργηθεί ένα τέτοιο δημοψήφισμα, χρειάζεται κατάπαυση πυρός τουλάχιστον 2 μηνών.

Το εδαφικό εξακολουθεί να αποτελεί κι ένα δύσκαμπτο σημείο. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η πρόταση για τη μετατροπή της περιοχής Ντονμπάς στην ανατολική Ουκρανία, την οποία ελέγχει σε μεγάλο βαθμό η Ρωσία, σε αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη παραμένει «ανεπίλυτη», με τη Μόσχα λίγο αργότερα να δηλώνει πως η Ουκρανία πρέπει να αποσύρει τα στρατεύματά της από την περιοχή, εμμένοντας στις εδαφικές διεκδικήσεις της Ρωσίας.

Πρόσθεσε πως το Κίεβο θα πρέπει να συμφωνήσει εάν επιθυμεί ειρήνη, και πως αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία, η Ουκρανία θα χάσει περισσότερα εδάφη.

Η Μόσχα ελέγχει περίπου το 75% της περιοχής του Ντόνετσκ και περίπου το 99% του γειτονικού Λουχάνσκ (γνωστού συλλογικά ως Ντονμπάς).

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, αρνήθηκε να σχολιάσει την ιδέα μιας ελεύθερης οικονομικής ζώνης στο Ντονμπάς όταν ρωτήθηκε σήμερα το πρωί. Ο Ζελένσκι δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι οι ΗΠΑ θέλουν η Ουκρανία να αποσύρει τα στρατεύματά της από την περιοχή του Ντονμπάς και ότι η Ουάσινγκτον θα δημιουργήσει στη συνέχεια μια «ελεύθερη οικονομική ζώνη» στα μέρη που ελέγχει το Κίεβο.

Μιλώντας χθες σε δημοσιογράφους, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι «πρέπει να σεβόμαστε τον νόμο μας και τον λαό μας» και την «επικράτεια που ελέγχουμε».

«Και φυσικά, η στάση μας είναι πολύ σαφής», πρόσθεσε. «Γι’ αυτό ο Πρόεδρος Τραμπ είπε ότι αυτό είναι ένα πολύ δύσκολο ερώτημα».

Ο Ζελένσκι, αφού χαρακτήρισε τις συνομιλίες ως «ορόσημο προς μια διαρκή ειρήνη» είπε πως έχει επιτευχθεί «100% συμφωνία» ως προς τις εγγυήσεις ασφαλείας που χρειάζεται η χώρα του από τις ΗΠΑ. Από την πλευρά του, ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε πιο συγκρατημένος, λέγοντας πως «η συμφωνία βρίσκεται στο 95%». Μία ακόμα αποκάλυψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι για το χρονικό περιθώριο των εγγυήσεων αυτών, δείχνει πως ο Αμερικανός πρόεδρος… ό,τι έδωσε, έδωσε.

Ειδικότερα, όπως αποκάλυψε την Δευτέρα ο Ουκρανός πρόεδρος μιλώντας σε δημοσιογράφους μέσω WhatsApp, το προσχέδιο για το πλαίσιο ειρήνης που έχει στόχο τον τερματισμό του πολέμου προβλέπει αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας για 15 χρόνια, παρόλο που ο ίδιος είχε ζητήσει από τον Ντόναλντ Τραμπ να παράσχει εγγυήσεις για έως 50 χρόνια.

Δεν είναι σαφές ποια μορφή θα λάβουν αυτές οι εγγυήσεις, ωστόσο ο Ζελένσκι πιέζει για ασφάλεια τύπου «άρθρου 5» του ΝΑΤΟ από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αναφερόμενος στην αρχή ότι μια επίθεση σε ένα μέλος του θα πρέπει να θεωρείται επίθεση σε όλα.

Τι λέει η Ρωσία

Το Κρεμλίνο συμφωνεί με τον Τραμπ ότι οι συνομιλίες για την Ουκρανία βρίσκονται στο «τελικό τους στάδιο», μέσω δηλώσεων του Ντμίτρι Πεσκόφ.

Αν και η Ρωσία ισχυρίστηκε ότι συμφωνεί πως οι διαπραγματεύσεις φέρουν και αποτέλεσμα, αρνείται μέχρι στιγμής να υποχωρήσει όσον αφορά στις απαιτήσεις της καθ’ όλη τη διάρκεια των συνομιλιών, αποτελώντας ερώτημα αν θα το δεχτεί η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι.

Σχετικά με το καυτό θέμα του Ντονμπάς, πάντως, η Μόσχα είναι ξεκάθαρη και ζητά αποχώρηση των ουκρανικών στρατευμάτων. 

Ο Νμίτρι Πεσκόφ προανήγγειλε σύντομα και τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στον Βλαντιμίρ Πούτιν και τον Ντόναλντ Τραμπ. Αντιθέτως, τηλεφωνική επικοινωνία του Ρώσου προέδρου με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό συζήτηση.

Λίγο πριν τις συνομιλίες στη Φλόριντα, Τραμπ και Πούτιν είχαν συνομιλίες μεταξύ τους, με τον Ρώσο πρόεδρο να εμφανίζεται αργότερα βέβαιος για την επίτευξη των στόχων που έχει θέσει η χώρα του ως προς την ειρήνη στο ουκρανικό.

Η Ρωσία έχει σήμερα υπό τον έλεγχό της το ένα πέμπτο της ουκρανικής επικράτεις, περιλαμβανομένης της Χερσονήσου της Κριμαίας την οποία η Μόσχα προσάρτησε το 2014, το 90% των εδαφών του Ντονμπάς, το 75% των περιφερειών της Ζαπορίζια και της Χερσώνας και μικρά τμήματα των περιφερειών Χάρκιβ, Σούμι, Μικολάιβ και Ντνιπροπετρόφσκ, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ρωσικής πλευράς.