Πάνω από 1,3 δισ. ευρώ επιδοτήσεων και ενισχύσεων στους αγρότες και τους κτηνοτρόφους, που αφορούν όχι μόνο το τρέχον έτος, αλλά και το 2024, βρίσκονται σε εκκρεμότητα, με την καθυστέρηση να έχει σπάσει κάθε ρεκόρ, τον αγροτικό κόσμο σε αναβρασμό και την κυβέρνηση να κάνει τα αδύνατα δυνατά για να μην πληρώσει ακριβά το κοινωνικό και πολιτικό κόστος της αντίδρασης περίπου 600.000 παραγωγών και νοικοκυριών σε όλη τη χώρα που έχουν στεγνώσει από ρευστότητα.
Το πρωτοσέλιδο της «Εφ.Συν.» χθες, με την κρίσιμη πληροφορία από έγκυρες κυβερνητικές πηγές, οι οποίες αντιμετωπίζουν με ψυχρό ρεαλισμό τις παρενέργειες που έχουν προκαλέσει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η αυστηρή επιτήρηση των ευρωπαϊκών θεσμών στους μηχανισμούς παροχέτευσης των πόρων της ΚΑΠ στους πραγματικούς δικαιούχους, ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να ολοκληρωθούν οι πληρωμές στους αγρότες πριν από τις γιορτές των Χριστουγέννων, προφανώς προκάλεσε κάποια αναταραχή στην κυβέρνηση, και η παρέμβαση Μητσοτάκη μέσω ΕΡΤnews χθες το πρωί, αν και απέφυγε διάψευση του ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.» και της Μαρίας Ψαρά, προσπάθησε να εγγυηθεί μια ελάχιστη βασική κυβερνητική δέσμευση: την πληρωμή του 70% της βασικής ενίσχυσης βάσει των αιτήσεων ΟΣΔΕ για το 2025 μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, δηλαδή σε 11 μέρες από σήμερα.
Η δέσμευση δεν είναι καινούργια, την έχουν διατυπώσει δημόσια τόσο ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας όσο και ο αντιπρόεδρος (και «επιτηρητής» του ΥΠΑΑΤ) Κωστής Χατζηδάκης, αν και με λιγότερη θέρμη. Πηγές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων διευκρινίζουν ότι αυτή η δέσμευση πολιτικά είναι εκ των ων ουκ άνευ, όσο κι αν τεχνικά έχει δυσκολίες, λόγω της ασφυκτικής πίεσης που υφίστανται οι άνθρωποι του ΟΠΕΚΕΠΕ, οι οποίοι πρέπει να εκπληρώσουν σε χρόνους dt τις νόμιμες προϋποθέσεις για την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης, ύψους περίπου μισού δισ. ευρώ. Και μια βασική προϋπόθεση είναι οι ελάχιστοι διασταυρωτικοί έλεγχοι των δηλώσεων που έχουν υποβάλει αγρότες και κτηνοτρόφοι. Το αποτέλεσμα των δειγματοληπτικών ελέγχων επηρεάζει τα τελικά ποσά που θα εκταμιεύσουν οι Βρυξέλλες.
Γιατί η κυβέρνηση, θεωρητικά, μπορεί εδώ και τώρα να δώσει ακόμη και το σύνολο των 650 εκατ. ευρώ της βασικής ενίσχυσης σε όλους τους περίπου 600.000 δικαιούχους, μέσω πίστωσης από την Τράπεζα Πειραιώς (διάδοχο της αλήστου μνήμης Αγροτικής) και στη συνέχεια να υποβάλουν στις αρμόδιες διευθύνσεις των ευρωπαϊκών γεωργικών ταμείων τα «τιμολόγια» για να καταβληθούν τα αντίστοιχα κονδύλια της ΚΑΠ (βλέπε πρωτοσέλιδο «Εφ.Συν.» στις 13/11/2025, «Ταΐζουν… σανό τους αγρότες»), αλλά κατόπιν διατρέχει τον κίνδυνο των «δημοσιονομικών διορθώσεων», δηλαδή πρόστιμα (σ.σ.: στην πραγματική περικοπή χρηματοδοτήσεων), όπως τα 415 εκατ. ευρώ που επιβλήθηκαν το περασμένο καλοκαίρι και επιβαρύνουν τον τρέχοντα προϋπολογισμό.
Στη συγκυρία που έχει διαμορφώσει το (κυρίως γαλάζιο) σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ ισχύει το «όποιος καεί από τον χυλό φυσάει και το γιαούρτι». Και μπορεί η εντολή Μαξίμου προς τα συναρμόδια κυβερνητικά στελέχη να είναι «κόψτε τον λαιμό σας να εξασφαλιστεί η προκαταβολή τουλάχιστον των 500 εκατ. ευρώ μέχρι το τέλος του μήνα», αλλά ακόμη κι αν το πνεύμα της ηγεσίας του ΟΠΕΚΕΠΕ (και της ΑΑΔΕ) είναι πρόθυμο, η σαρξ των εξουθενωμένων, διασυρόμενων και συρρικνούμενων υπαλλήλων του οργανισμού είναι ασθενής. Πρόσφατα ενισχύθηκαν με 150 συμβασιούχους, που όμως είναι αδύνατο σε λίγες μέρες να μάθουν τη δουλειά και να βοηθήσουν στους διασταυρωτικούς ελέγχους («αλλά αρκεί να κάτσουν δίπλα στους παλιούς και να υπογράφουν τις εκθέσεις ελέγχου», λένε χαρακτηριστικά στελέχη του οργανισμού), ενώ το ΥΠΑΑΤ σε συνεργασία με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ετοιμάζουν ρύθμιση-εξπρές για συνδρομή του ΟΠΕΚΕΠΕ από άλλες ελεγκτικές υπηρεσίες του κράτους.
Θα προκάμουν; Αγνωστο. Και αρκεί η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης, που εδώ και τουλάχιστον μια δεκαετία καταβάλλεται από αρχές Οκτωβρίου, ενώ σε όλες τις άλλες χώρες της Ε.Ε. οι δικαιούχοι έχουν εξοφληθεί από τον Ιούλιο, για να κατευνάσει αγρότες και κτηνοτρόφους, που ήδη στη Θεσσαλία ετοιμάζονται «να κόψουν την Ελλάδα στα δύο»; Δύσκολο, αναφέρουν στην «Εφ.Συν.» πηγές τόσο από την πλευρά του αρμόδιου υπουργείου και του οργανισμού που κάνει όλη τη δουλειά όσο και από την πλευρά των συνδικαλιστικών εκπροσώπων των αγροτών και των κτηνοτρόφων. Οι τελευταίοι θεωρούν δεδομένο ότι, λόγω αδιαφάνειας και προχειρότητας στους ελέγχους, «μπορεί να μείνουν απλήρωτοι το 50% των δικαιούχων ή να δουν μειωμένες κατά 50% τις ενισχύσεις». Το λέει ρητά και κατηγορηματικά στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, Δημήτρης Μόσχος.
Αλλά ακόμη κι αν η κυβέρνηση, το ΥΠΑΑΤ και η ΑΑΔΕ-ΟΠΕΚΕΠΕ καταφέρουν να εκπληρώσουν τη βασική δέσμευση Μητσοτάκη για καταβολή περίπου 500 εκατ. ευρώ μέχρι 30 Νοεμβρίου, τι θα γίνει με τις εκκρεμείς πληρωμές εκατοντάδων εκατομμυρίων από τις επιδοτήσεις του 2024; Μεταξύ των οποίων οι παρακάτω:
● Επιδοτήσεις για τις σπάνιες αυτόχθονες φυλές αιγοπροβάτων, βοοειδών και χοίρων. Ενώ ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν έχει δώσει τις ενισχύσεις του 2024, ζητά απογραφή ζώων για φέτος.
● Μέτρο 23, που αφορά τη συγχρηματοδότηση 12 καλλιεργειών. Υπάρχει κυβερνητική δέσμευση για πληρωμή 178 εκατ. ευρώ πριν από τα Χριστούγεννα, αλλά με οριζόντια περικοπή 67 εκατ. ευρώ σε σχέση με τα ποσά που ζητούσαν οι καλλιεργητές.
● Βιολογικά. Μόλις προχθές, 17/11, ο ΟΠΕΚΕΠΕ κάλεσε 26.350 δικαιούχους να τσεκάρουν τα αποτελέσματα των αιτήσεών τους για το 2024, για 14,6 εκατ. ευρώ, αλλά ακόμη κι απ’ αυτή την καθυστερημένη προαναγγελία εξαιρούνται οι δικαιούχοι Ηπείρου, Δυτικής Μακεδονία, Μακεδονίας και Θράκης.
Και υπάρχουν ακόμη σε εκκρεμότητα οι επιδοτήσεις 8 προγραμμάτων της ΚΑΠ, οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ και πολλά ακόμη μικρότερα προγράμματα χρηματοδότησης και μέτρα για τα οποία δεν δίνεται ορίζοντας πληρωμών, με εξαίρεση την καθυστερημένη δέσμευση Μητσοτάκη για την έκτακτη κρατική ενίσχυση για τα σχεδόν 400.000 θανατωθέντα αιγοπρόβατα λόγω ευλογιάς.
Αρα, στο ερώτημα αν τελικά οι αγρότες και κτηνοτρόφοι θα δουν το χρώμα του χρήματος μέχρι τις γιορτές η απάντηση είναι: Μάλλον, κάποιοι και για κάποια από όσα τους οφείλονται.
