Ενας φοιτητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου καταδικάστηκε σε 14 μήνες φυλάκιση, επειδή έγραψε σε τοίχο της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ ένα σύνθημα υπέρ της Παλαιστίνης. Ας είμαστε ειλικρινείς: δεν έχει σημασία αν συμφωνεί ή όχι κάποιος με το περιεχόμενο του συνθήματος. Αυτό που έχει σημασία είναι το εξής: όταν σε μια Δημοκρατία η έκφραση γνώμης τιμωρείται με φυλάκιση, τότε η ίδια η Δημοκρατία απειλείται.
Τα Πανεπιστήμια υπήρξαν πάντα κοιτίδες ελεύθερης σκέψης, αντίστασης και διαλόγου. Από την εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973 μέχρι σήμερα, ο χώρος αυτός συμβολίζει την ελευθερία απέναντι στον αυταρχισμό. Και όμως, σχεδόν μισό αιώνα μετά, στο ίδιο ίδρυμα, ένας νέος άνθρωπος οδηγείται από έναν τοίχο σε ένα δικαστήριο κι από εκεί σε ένα κελί. Το «έγκλημά» του; Ενα σύνθημα με μπογιά. Η ποινή του; Δεκατέσσερις μήνες ζωής χαμένοι.
Η Διοίκηση που επέλεξε την καταστολή αντί της παιδαγωγικής, οι αρχές που προτίμησαν τη δίωξη αντί του διαλόγου και η Δικαιοσύνη που αποφάσισε τη φυλάκιση αντί για την επιείκεια, όλοι συνέβαλαν σε μια πράξη βαθιά αντιδημοκρατική. Ο τοίχος βάφεται ξανά. Η ζωή και το μέλλον ενός νέου όχι.
Αυτή η απόφαση δεν τιμωρεί απλώς μια φθορά. Ποινικοποιεί την πολιτική έκφραση. Σήμερα είναι ένα σύνθημα για την Παλαιστίνη· αύριο θα μπορούσε να είναι ένα σύνθημα για το περιβάλλον, τα εργασιακά δικαιώματα ή τη γυναικεία ελευθερία. Οταν η διαφωνία οδηγεί στη φυλακή, το μήνυμα προς τη νέα γενιά είναι σαφές: μη σκέφτεσαι, μη μιλάς, συμμορφώσου. Είναι αυτό η Ελλάδα που θέλουμε; Είναι αυτό η Ευρώπη της δημοκρατίας;
Ναι, οι χώροι πρέπει να είναι σεβαστοί, συμφωνώ. Ναι, οι κανόνες υπάρχουν. Αλλά δικαιοσύνη δεν σημαίνει τυφλή τιμωρία. Δημοκρατία δεν σημαίνει σιωπή. Το Πανεπιστήμιο δεν είναι στρατώνας. Είναι χώρος δημιουργίας κριτικής σκέψης. Κι όταν αντιμετωπίζεις έναν 20χρονο όχι ως πολίτη που εκπαιδεύεται, αλλά ως εγκληματία που πρέπει να εξοντωθεί παραδειγματικά, τότε έχεις χάσει τον δρόμο.
Η Διοίκηση μπορούσε να επιλέξει τη συζήτηση, την αποκατάσταση, την παιδευτική διαδικασία. Αντί γι’ αυτό, επέλεξε το δικαστήριο. Το δικαστήριο μπορούσε να δώσει μια δεύτερη ευκαιρία. Αντί γι’ αυτό, έστειλε ένα παιδί στη φυλακή. Κι εμείς; Πολλοί σιωπήσαμε. Η σιωπή είναι συνενοχή.
Αυτός ο φοιτητής δεν ανήκει στη φυλακή. Ανήκει στην αίθουσα διδασκαλίας, στο εργαστήριο, στο μέλλον του. Καθήκον μας δεν είναι να σπάμε τα φτερά των νέων, αλλά να τα κατευθύνουμε. Ας γίνει αυτή η άδικη φυλάκιση καμπανάκι κινδύνου. Γιατί σήμερα φυλακίζεται ένα σύνθημα. Αύριο μπορεί να φυλακιστεί μια ολόκληρη γενιά.
*Ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ, πρ. πρύτανης, γ.γ. Ευρωπαϊκής Ενωσης Ομότιμων Καθηγητών
.jpg)
