Αναμφίβολα, το να περιηγείσαι σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας και ταυτόχρονα να απολαμβάνεις τη μαγευτική θέα στις νεφοσκεπείς κορυφογραμμές του Ολύμπου είναι εμπειρία που αξίζει να ζήσει ο καθένας. Από εδώ, λοιπόν, από το Αρχαιολογικό Πάρκο του Δίου, αρχίζει το σύντομο οδοιπορικό μας στις παρυφές του Ανατολικού Ολύμπου.
Αρχαίο Δίον
Εδώ ο χρόνος σταμάτησε
Είτε ξεκινήσετε από το Λιτόχωρο είτε από την Κατερίνη, για να φτάσετε στο Αρχαιολογικό Πάρκο του Δίου δεν θα χρειαστεί να διανύσετε περισσότερα από δεκαπέντε χιλιόμετρα, ενώ από τη Θεσσαλονίκη απέχει μόλις 90 χιλιόμετρα.
Το σημαντικό με αυτόν τον χώρο είναι ότι περιηγείστε σε έναν τόπο όπου τα αρχαία ευρήματα συνυπάρχουν αρμονικά με τη φύση. Αγάλματα αναδύονται μέσα από τους καλαμιώνες, ενώ τείχη και ιερά καθρεφτίζονται στα νερά μικρών λιμνών – όλα αυτά με φόντο τον επιβλητικό όγκο του Ολύμπου.
Αν έρθετε εδώ μια ήσυχη, φωτεινή ημέρα με λίγους επισκέπτες, η περιήγηση μετατρέπεται σε μια πραγματική μύηση σε έναν τόπο που μοιάζει να έχει παγώσει στον χρόνο. Λίγο πιο μακριά από τον αρχαιολογικό χώρο, στο χωριό Δίον, θα βρείτε το μικρό αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρον Αρχαιολογικό Μουσείο, όπου εκτίθενται ευρήματα από τις ανασκαφές της περιοχής.
● Για πληροφορίες σχετικά με το ωράριο λειτουργίας και το κόστος εισόδου μπορείτε να επικοινωνήσετε στο τηλέφωνο 23510 53206 & 53484. Για φαγητό, καλές ταβέρνες θα βρείτε στο Δίον και στο κοντινό χωριό Καρίτσα.
Το Ρέμα του Ορλιά και η έρημη Παλιά Βροντού
Από το χωριό Δίον, ακολουθώντας έναν ασφάλτινο δρόμο και στη συνέχεια βατό χωματόδρομο (περίπου 15 χλμ.), μπορείτε να φτάσετε ώς το ορειβατικό καταφύγιο «Κορομηλιά». Από εδώ, αλλά και από άλλα σημεία της διαδρομής, υπάρχουν πινακίδες που καθοδηγούν τα μονοπάτια προς τους μαγευτικούς καταρράκτες του Ρέματος Ορλιά ή Ουρλιάς.
Λίγο βορειότερα από το Ρέμα του Ορλιά, στις ανατολικές υπώρειες του Ολύμπου (περίπου 15 χλμ. από το Δίον), συναντάμε το έρημο χωριό Παλιά Βροντού, γνωστό στους παλιούς και ως Βροντούσα. Σύμφωνα με την παράδοση, το χωριό πήρε το όνομά του από τη «βροντή» των νερών που σχηματιζόταν κάθε άνοιξη, όταν έλιωναν τα χιόνια και τα μικρά ποτάμια υπερχείλιζαν, κυλώντας ορμητικά προς την πεδιάδα. Στην Παλιά Βροντού σήμερα ξεχωρίζει μόνο η καλοδιατηρημένη εκκλησία του Αγίου Νικολάου, χτισμένη τον 18ο αιώνα.
Ακολουθώντας έναν εύκολο δρόμο, θα προσεγγίσετε το ποταμάκι του Πόρου, που κατεβαίνει από τις πλαγιές του Ολύμπου, διασχίζοντας ένα άγριο και αυθεντικό τοπίο. Εδώ, στην άκρη ενός βράχου, δεσπόζει το εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας, τμήμα παλαιού μοναστηριού που υπήρχε ήδη από τον 14ο αιώνα. Λίγο πιο πέρα, θα συναντήσετε το εκκλησάκι της Αγίας Κόρης, κρυμμένο μέσα σε μια δροσερή χαράδρα με τρεχούμενα νερά και θεόρατα πλατάνια.
● Για φαγητό μπορείτε να κατευθυνθείτε στη Βροντού. Ασφαλείς πληροφορίες για όλες τις πεζοπορικές διαδρομές θα σας δώσουν οι υπεύθυνοι του καταφυγίου «Κορομηλιά», όπου μπορείτε, αν το επιθυμείτε, να διανυκτερεύσετε.
Από τα Κρεβάτια στην Πέτρα
Αυτή την εποχή, που ακόμη δεν έχουν πέσει πολλά χιόνια, μπορείτε από την Παλιά Βροντού να ανηφορίσετε τον χαλικοστρωμένο δρόμο που οδηγεί, ύστερα από οκτώ χιλιόμετρα σταθερής ανάβασης, στο οροπέδιο «Κρεβάτια». Σε υψόμετρο περίπου 1.050 μέτρων βρίσκεται το μικρό ορειβατικό καταφύγιο–ξενώνας, απ’ όπου απολαμβάνετε ανεπανάληπτη θέα στις κορυφές του Ολύμπου. Από τα Κρεβάτια κατηφορίζουμε προς τη Βροντού και συνεχίζουμε ώς το χωριό Πέτρα (υψ. 550 μ.).
Εδώ υπήρχε αρχαίο κάστρο, που προστάτευε το ορεινό πέρασμα του Ολύμπου, γνωστό και σήμερα ως «Στενά της Πέτρας». Από εκεί περνούσε ο εμπορικός δρόμος που συνέδεε τη Δυτική Μακεδονία με τις ακτές του Θερμαϊκού και τη Θεσσαλία. Το πέρασμα αυτό χρησιμοποίησε ο Νασικάς, γιος του Ρωμαίου στρατηγού Αιμιλίου Παύλου, για να βρεθεί αντιμέτωπος με τον μακεδονικό στρατό του βασιλιά Περσέα, οδηγώντας στην καταστροφική ήττα των Μακεδόνων στη μάχη της Πύδνας (168 π.Χ.), η οποία σήμανε την οριστική υποταγή της Μακεδονίας στους Ρωμαίους. Η στρατηγική σημασία του περάσματος διατηρήθηκε και στα βυζαντινά χρόνια, όταν η περιοχή οχυρώθηκε εκ νέου. Το 1395 οι Τούρκοι πολιόρκησαν το κάστρο της Πέτρας και το κατέλαβαν ύστερα από προδοσία. Σύμφωνα με τον θρύλο, όταν οι Οθωμανοί μπήκαν στο κάστρο, η πριγκίπισσα Ρόιδω αυτοκτόνησε, πέφτοντας με το παιδί της στην παρακείμενη χαράδρα. Οι εναπομείναντες κάτοικοι ίδρυσαν αργότερα την πόλη Λόκοβη (πιθανότατα σλαβικής προέλευσης), η οποία το 1973 μετονομάστηκε σε Πέτρα.
Στην Πέτρα βρίσκεται και το ιστορικό ομώνυμο μοναστήρι (12ος αιώνας), αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου, που ιδρύθηκε από τον βυζαντινό αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β΄ Παλαιολόγο (1282–1328). Σήμερα, η Πέτρα -όπως και ο γειτονικός Αγιος Δημήτριος- βρίσκεται πολύ κοντά στον παλιό εθνικό δρόμο Ελασσόνας – Κατερίνης και αποτελεί αγαπημένο προορισμό για όσους θέλουν να γνωρίσουν τη φύση του Ολύμπου ή να κάνουν μια αξιόλογη μονοήμερη εξόρμηση.
● Καλές ταβέρνες και εστιατόρια θα βρείτε στην Πέτρα και στον Αγιο Δημήτριο.
Η κοιλάδα του Ιταμου από την αρχαιότητα έως σήμερα
Η κοιλάδα του Ιταμου, που πήρε το όνομά της από το ποτάμι που τη διασχίζει, κατοικείται από τα προϊστορικά χρόνια. Η ευρύτερη περιοχή θεωρούνταν σημαντικός τόπος λατρείας του Ορφέα. Σήμερα, παράλληλα με την κοίτη του μικρού αλλά θορυβώδους ποταμού, κινείται ο δρόμος που συνδέει την Ελασσόνα με την Κατερίνη. Για τους φίλους της αρχαιολογίας, αξίζει να αναφερθεί ότι κοντά στον Αγιο Δημήτριο, στην ορεινή τοποθεσία «Σπάθες» (υψ. περίπου 1.100 μ.), ανακαλύφθηκαν το 1985, ύστερα από ανασκαφές, 35 μυκηναϊκοί τάφοι. Η σημαντική αυτή ανακάλυψη ρίχνει φως στη συνύπαρξη Μυκηναίων και Μακεδόνων στην περιοχή.
Αν διαθέτετε όχημα με κίνηση στους τέσσερις τροχούς και θέλετε μια όμορφη αλλά όχι απαιτητική ορεινή διαδρομή, μπορείτε να ακολουθήσετε τον δασικό δρόμο που συνδέει την Πέτρα με το βλάχικο χωριό Κοκκινοπηλός (ή Κοκκινοπλός, όπως τον αποκαλούν οι ντόπιοι). Η διαδρομή είναι μαγευτική, καθώς διασχίζει ένα οροπέδιο με καταπράσινα λιβάδια και μικρές λίμνες. Στη συνέχεια, ο δρόμος μπαίνει σε πυκνό, σκιερό δάσος, κινούμενος σε υψόμετρο 1.000–1.200 μ., ώσπου καταλήγει στο χωριό Κοκκινοπηλός. Από εκεί, εύκολα κατηφορίζετε προς τον δρόμο Ελασσόνας – Κατερίνης.
● Στον Κοκκινοπηλό υπάρχει μια εξαιρετική ταβέρνα· αν τη βρείτε κλειστή, μπορείτε να πάτε στο κοντινό μεγαλοχώρι Λιβάδια (19 χλμ.)
Διαμονή
● Λίγο μετά τον Αγιο Δημήτριο, στον δρόμο προς Ελασσόνα, θα βρείτε το εξαιρετικό «Κτήμα Μπέλλου», το οποίο διαθέτει και εστιατόριο, τηλ. 23517 70021
● Στον Αγιο Δημήτριο λειτουργεί ο καλός ξενώνας «Δημάτης», τηλ. 23510 84202
● Στο Δίον μπορείτε να μείνετε στο «Malathro – Olympus Guest House», τηλ. 23510 53533
● Στην Πέτρα, ενοικιαζόμενα δωμάτια «Ολυμπος», τηλ. 6987474129
