EURONEXT – ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΑΣ
Ποιος έλεγε μεγαλύτερο ψέμα στις 15 Οκτωβρίου, αφού αποκαλύφθηκε η διάταξη του ΥΠΟΙΚ, κρυμμένη σε νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας, που άλλαζε ριζικά μετά 20 χρόνια βασικούς κανόνες της εικοσάχρονης νομοθεσίας για τις Δημόσιες Προτάσεις; Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, που διαβεβαίωνε ότι η τροπολογία που επιτρέπει σε οποιονδήποτε εξαγοραστή εισηγμένης εταιρείας, ενώ έχει ανοίξει η διαδικασία προσφορών, να αλλάξει (όχι να βελτιώσει) τους όρους της προσφοράς του, δεν αφορούσε την εξαγορά του Χ.Α. από τη Euronext; Ή ο CEO της Euronext, Στεφάν Μπουνιά, που διαβεβαίωνε ότι αν δεν συγκέντρωνε τουλάχιστον το 67%, όπως έλεγε το πληροφοριακό δελτίο, θα αποσυρόταν; «Διαβάστε τα χείλη μου. Δεν πρόκειται να βελτιώσουμε το τίμημα. Εάν η πρότασή μας απορριφθεί, δεν θα ασχοληθούμε άλλο. Αυτά έχει η ζωή», απαντούσε ο κ. Μπουνιά στους δημοσιογράφους στην Αθήνα.
Η αυτοδιάψευση
Τα χείλη του κ. Μπουνιά και οι «κύκλοι» του ΥΠΟΙΚ αποδείχτηκε ότι πρόφεραν κραυγαλέα ψέματα πριν από τρεις εβδομάδες. Την περασμένη Παρασκευή, μετά το τέλος της συνεδρίασης του Χ.Α., η Euronext ανακοίνωσε μέσω της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς αναθεώρηση της Δημόσιας Πρότασης ως προς το ποσοστό ελάχιστων μετοχών: θα αρκεστεί στο 50% + 1 μετοχή. Προφανώς αντιμετώπισε στην πράξη τη δυσκολία να πιάσει και να πείσει τους χιλιάδες μικρομετόχους της ΕΧΑΕ, της εταιρείας που λειτουργεί το Χ.Α., όπως επισήμανε η «Εφ.Συν.» φέρνοντας στο προσκήνιο τη «μουλωχτή» διάταξη-σέρβις στη Euronext («Εφ.Συν.», 14/10/2025, «Νομοθετικό ριφιφί υπέρ Euronext»).
«Σύμφωνα με τους αναθεωρημένους όρους της Δημόσιας Πρότασης, ο ελάχιστος αριθμός μετοχών που θα πρέπει να έχουν προσφερθεί στον Προτείνοντα νομίμως και εγκύρως προκειμένου να ολοκληρωθεί η Δημόσια Πρόταση πρέπει να είναι ίσος με 30.174.001 Mετοχές ATHEX, που αντιστοιχούν στο 50% πλέον μιας (1) Μετοχής ATHEX επί του συνόλου των δικαιωμάτων ψήφου της ATHEX (ο “Μειωμένος Ελάχιστος Αριθμός Μετοχών”)», αναφέρει η ανακοίνωση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς την Παρασκευή. Πόσο κοντά είναι στον μειωμένο στόχο του 50%+1 μετοχή η Euronext, μια βδομάδα πριν λήξει η προθεσμία της Δημόσιας Πρότασης; Αγνωστο.
Η διάταξη-κερκόπορτα
Η κίνηση της Euronext, που αξιοποίησε την κατά παραγγελία διάταξη, «βαφτίζεται» ευελιξία, αλλά στην πραγματικότητα μεταφράζεται σε ένα απλό μήνυμα: η αρχική πρόταση δεν έπεισε. Οι χιλιάδες μικρομέτοχοι της ATHEX δεν έσπευσαν να πουλήσουν (με τι κίνητρο, άλλωστε;). Η κυβερνητική τροπολογία όμως, ψηφισμένη ενώ έτρεχε η Δημόσια Πρόταση, αλλάζει δραστικά τους κανόνες του παιχνιδιού στο Χρηματιστήριο, καθιστώντας το delisting των εισηγμένων (αποχώρηση από το Χ.Α.) ευκολότερο από ποτέ. Κι αυτό όχι μόνο για την ΕΧΑΕ, μετά την ανταλλαγή μετοχών με τη Euronext, αλλά και για άλλες εισηγμένες, πρώην δημόσιες εταιρείες, που έχουν περάσει στον πλήρη έλεγχο των ξένων μητρικών τους.
Οπως π.χ. η Cosmote/Telekom και ο ΟΠΑΠ/Allwyn, που άλλωστε διαφημίζουν υπερηφάνως την πλήρη «άλωσή» τους. Οταν στα μέσα Οκτωβρίου ψηφιζόταν η ανατροπή των ν. 3461/2006 και 3371/2005 για τις Δημόσιες Προτάσεις, επιτρέποντας σε εξαγορασμένες εταιρείες να διαπραγματεύονται σε άλλα χρηματιστήρια της Ε.Ε., το ΥΠΟΙΚ υποστήριζε ότι «η ανταλλαγή μετοχών (εν προκειμένω του Χ.Α.) με άλλες (του Euronext) που διαπραγματεύονται σε άλλη ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά (στο Παρίσι) και η διαγραφή της μετοχής της εξαγοραζόμενης εταιρείας από το Χ.Α. δεν πρέπει να θεωρείται έξοδος από το ελληνικό Χρηματιστήριο, που θα μετέχει κι αυτό στην ένωση κεφαλαιαγορών, ενώ η μετοχή της Euronext είναι πανευρωπαϊκή».
Και η ίδια η Euronext επέμενε πως δεν είναι «γαλλική εταιρεία», αλλά ένας «διαφοροποιημένος πανευρωπαϊκός όμιλος». Η πραγματικότητα είναι πως το κέντρο αποφάσεων βρίσκεται στο Παρίσι και η κουλτούρα της καθορίζεται από την ισχυρότερη αγορά της. Είναι το ίδιο «πανευρωπαϊκό» μοντέλο που έκανε τη Nokia να αποχωρήσει από το Euronext Paris, επικαλούμενη υψηλά κόστη και γραφειοκρατία. Και το ίδιο μοντέλο που δεν κατάφερε να κρατήσει στην Ιρλανδία τους κολοσσούς CRH, Flutter και Smurfit Kappa, οι οποίοι προτίμησαν τη ρευστότητα της Νέας Υόρκης από το «ευρωπαϊκό όνειρο». Γιατί, λοιπόν, η Αθήνα να αποτελέσει την εξαίρεση;
Οσλο και Μιλάνο
Στην προσπάθειά της να πείσει, η Euronext διαφημίζει τα παραδείγματα του Οσλο και του Μιλάνου. Αποφεύγει όμως επιμελώς να αναφερθεί στα δύο πιο συναφή παραδείγματα περιφερειακών αγορών:
• Την Πορτογαλία, όπου ύστερα από 20 χρόνια στο «δυναμικό περιβάλλον» της Euronext, ο αριθμός των εισηγμένων εταιρειών μετοχών μειώθηκε σχεδόν κατά 50%, ενώ οι νέες εισαγωγές είναι σχεδόν μηδενικές.
• Και την Ιρλανδία, όπου ελάχιστες νέες εισαγωγές επισκιάστηκαν από τη μαζική έξοδο των «blue chips», με αποτέλεσμα η κεφαλαιοποίηση της αγοράς σήμερα να είναι στο μισό από ό,τι πριν από την εξαγορά του Χρηματιστηρίου του Δουβλίνου από τη Euronext.
To φαινόμενο μεγάλες, υγιείς εταιρείες να φεύγουν και η τοπική αγορά να αποδυναμώνεται είναι ο πραγματικός, υπαρκτός κίνδυνος και για την Αθήνα. Και η ελληνική κυβέρνηση, με τη νομοθετική ρύθμιση που δίνει στους βασικούς μετόχους εισηγμένων με ασήμαντη πλειοψηφία, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και με το 15% (!), το δικαίωμα να επιβάλουν αποχώρηση της μετοχής τους, άνοιξε διάπλατα την πόρτα για να συμβεί η «μεγάλη έξοδος».
Για μια εταιρεία-ναυαρχίδα όπως η Cosmote, της οποίας ο βασικός μέτοχος (Deutsche Telekom) κατέχει ήδη συντριπτική πλειοψηφία, η απόφαση για μεταφορά της μετοχής της από την Αθήνα στη Φρανκφούρτη γίνεται πλέον μια απλή, τυπική διαδικασία. Το ίδιο μπορεί να κάνει η Allwyn που κατέχει το 78% στον ΟΠΑΠ. Και η ίδια η Euronext, ελέγχοντας πλήρως το Χ.Α., μπορεί να διευκολύνει τις καλύτερες ελληνικές εισηγμένες εταιρείες να «μετακομίσουν» σε άλλα, αποδοτικότερα χρηματιστήρια του Ομίλου, από τα 7+1 που πλέον κατέχει.
Το επιχείρημα της κυβέρνησης και της Euronext ότι «ο κίνδυνος είναι να μείνει το ATHEX μόνο του», μοιάζει πλέον με ειρωνεία. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι να μείνει το ATHEX ένα άδειο κέλυφος, ένας περιφερειακός δορυφόρος χωρίς τις δικές του «ναυαρχίδες», έχοντας παραχωρήσει τον έλεγχο της μοίρας του σε ένα κέντρο αποφάσεων στο Παρίσι, με τη στήριξη όσων θα έπρεπε να το προστατεύουν.
