Ζητούν πλαφόν και έλεγχο στα ενοίκια

«Ασπιρίνες» τα νέα μέτρα της κυβέρνησης για τους ενοικιαστές, αλλά θετικά για τους ιδιοκτήτες, οι οποίοι αντιδρούν μόνο στους νέους περιορισμούς βραχυχρόνιας μίσθωσης, καθώς δεν αναγνωρίζουν πως το φαινόμενο του Airbnb συμβάλλει στη στεγαστική κρίση, τη χειρότερη στην περίοδο της μεταπολίτευσης. (Βλ. «Nέες μπίζνες αντί για στεγαστική στρατηγική», «Εφ.Συν.», 17/12/2025).

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων θεωρεί πως η επέκταση στο «πάγωμα» των νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στο κέντρο της Θεσσαλονίκης δεν θα λύσει το πρόβλημα, κρίνοντας ως «ολέθρια» την αυτόματη διαγραφή των καταλυμάτων που μεταβιβάζονται από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης, προειδοποιώντας πως αυτά, και ειδικά όσα βρίσκονται στο εμπορικό τρίγωνο της Αθήνας, θα απαξιωθούν.

Σε σχετική ανακοίνωσή της, η ΠΟΜΙΔΑ εξαίρει τις εξαγγελίες για παροχή νέων κινήτρων σε ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα της προσιτής στέγης, προτείνοντας επίσης πλήρη φορολογική απαλλαγή των ενοικίων αντί για το εξαγγελθέν ποσοστό έκπτωσης και «σαφείς κανόνες λογικού προσδιορισμού των ενοικίων», ώστε να μην «οδηγηθούν οι εταιρείες που θα συμμετάσχουν σε χρεοκοπία, από “μινιμαλιστικές” επιλογές μελλοντικών κυβερνήσεων».

Αντίθετα, σύλλογοι ενοικιαστών εκφράζουν φόβους για απλές φοροαπαλλαγές σε κατασκευαστικές και αποδοκιμάζουν ευρύτερα την αναπαραγωγή ενός αποτυχημένου μοτίβου αύξησης της προσφοράς κατοικίας μέσα από επιδοτήσεις, επαναλαμβάνοντας το πάγιο αίτημα για την επιβολή ανώτατου επιτρεπόμενου μισθώματος, προκειμένου να μπει ένα φρένο στην αισχροκέρδεια από την ξέφρενη αύξηση των τιμών, οι οποίες δεν περιορίστηκαν από προηγούμενες πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για τη στέγη.

Αποτυχία

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Προστασίας Ενοικιαστών φέρνει ως παράδειγμα το νέο πρόγραμμα επιδότησης των εργασιών ανακαίνισης έως 90% του κόστους τους, θυμίζοντας πως δεν απέδωσαν οι αντίστοιχες ενισχύσεις του «Ανακαινίζω – νοικιάζω». «Ούτε και οι νέες πρόκειται να αποδώσουν όσο δεν ελέγχονται τα ενοίκια με πλαφόν, το οποίο δεν θα μπορεί να ξεπεραστεί, για να μην αφήνουμε τον ιδιοκτήτη να το εκμισθώσει όσο θέλει», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος του ΠΑΣΥΠΕ, Αγγελος Σκιαδάς.

Ο ίδιος χαρακτήρισε ως καταρχήν θετική την επιστροφή δύο ενοικίων σε 50.000 εκπαιδευτικούς και υγειονομικούς, αντί για ένα, την αναβάθμιση δημοτικών και κρατικών κτιρίων σε ορεινές και νησιώτικες περιοχές και την πολεοδομική διάταξη για απλοποίηση της μετατροπής εγκαταλειμμένων ή ημιτελών κτισμάτων προς οικιστική χρήση, η οποία ήδη ισχύει. Ωστόσο, τονίζει πως δεν αρκούν τα παραπάνω μέτρα, καθώς χρήζουν διευκρινήσεων για τους όρους των ρυθμίσεων. «Μία από τα ίδια», συμπεραίνει για τη δέσμη μέτρων, σχολιάζοντας πως εδώ και δύο χρόνια «ανακοινώνονται μέτρα τα οποία αποβλέπουν πάντα στην ενίσχυση των ιδιοκτητών με διάφορους τρόπους, τα οποία μέχρι σήμερα δεν αποδίδουν».

«Η αξιοποίηση του υπάρχοντος κτιριακού αποθέματος είναι αναγκαία, αλλά αν δεν γίνει με σαφή κριτήρια, θα τροφοδοτήσει και πάλι την κερδοσκοπία. Είναι απαραίτητες ενισχυμένες αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης, κοινωνικός σχεδιασμός και σύνδεση των ανακαινίσεων με προγράμματα κοινωνικής κατοικίας. Το επιτυχημένο πιλοτικό πρόγραμμα του Φορέα Κοινωνικής Μίσθωσης στη Θεσσαλονίκη αποδεικνύει ότι η δημόσια διαχείριση κατοικίας σε τοπικό επίπεδο είναι εφικτή», υπογραμμίζει σε σχετική ανακοίνωσή της η Ενωση Ενοικιαστών και Ενοικιαστριών της συμπρωτεύουσας, αναφορικά με το πρόγραμμα ανακαίνισης κλειστών σπιτιών.

Και συνεχίζει σημειώνοντας πως «το μέτρο επιδοτεί πρωτίστως τους ιδιοκτήτες, χωρίς να διασφαλίζει ότι θα προκύψουν κατοικίες πραγματικά προσιτές για τους ενοικιαστές. Αν δεν υπάρχει σαφής μηχανισμός ελέγχου –δέσμευση για το ύψος του μισθώματος, τη διάρκεια και τα κριτήρια της μίσθωσης, καθώς και δημόσια εποπτεία– οι δημόσιοι πόροι δαπανώνται στην αναβάθμιση των περιουσιακών στοιχείων ιδιωτών, και το κόστος μετακυλίεται στους ενοικιαστές μέσα από ακόμα υψηλότερα ενοίκια. Η ιδέα ότι η αύξηση της προσφοράς αρκεί από μόνη της για να ρίξει τα ενοίκια, διαψεύδεται συνεχώς, και ιδιαίτερα όσο η πίεση στην κτηματαγορά μέσω Golden Visa, βραχυχρόνιων μισθώσεων, funds, servicers και “ψηφιακών νομάδων” που συναγωνίζονται τα απλά νοικοκυριά για τη χρήση του περιορισμένου στεγαστικού αποθέματος, συνεχίζεται αμείωτη».

Φοροαπαλλαγές

Η Ενωση επικρίνει επίσης την ένεση σε κατασκευαστικές εταιρείες και επενδυτές για μακροχρόνιες μισθώσεις δεκαετίας, αναφέροντας τα εξής: «Αντί να δημιουργήσει έναν γενναία χρηματοδοτούμενο δημόσιο φορέα κοινωνικής στέγασης για να αντιμετωπίσει τη δριμύτερη στεγαστική κρίση στην Ε.Ε., η κυβέρνηση θεσμοθετεί “κίνητρα” και “φοροαπαλλαγές” που έχουν ήδη δοκιμαστεί και αποτύχει. Πρόκειται, και πάλι, για επιδότηση του real estate με κοινωνικό προσωπείο. Χωρίς δημόσιο έλεγχο, η οικοδόμηση παράγει κατοικίες απρόσιτες για το μέσο νοικοκυριό. Ούτε ένα ευρώ δεν πρέπει να βγαίνει από τα δημόσια ταμεία μέσω επιδοτήσεων και φοροαπαλλαγών, αν δεν συνδέεται με ξεκάθαρα κριτήρια προσιτότητας και ποιότητας κατοικίας, πλαφόν ενοικίων και δημόσιο έλεγχο, ειδάλλως τα δημόσια κονδύλια ενισχύουν τον κατασκευαστικό τομέα, τους μεσίτες και τους εκμισθωτές, όχι τους πληττόμενους από τη στεγαστική κρίση».

«Η κυβέρνηση, αντί να θεσμοθετήσει πλαφόν ενοικίων, όπως κάνουν ήδη δύο στις τρεις ευρωπαϊκές χώρες, συνεχίζει να υιοθετεί αποσπασματικά, αντιπαραγωγικά και πληθωριστικά μέτρα και να ψηφίζει –κατά παραγγελία της ΠΟΜΙΔΑ– αντικοινωνικούς νόμους, όπως ο Τειρεσίας ενοικιαστών και οι fast track εξώσεις, που ρίχνουν λάδι στη φωτιά της στεγαστικής επισφάλειας», θυμίζει η Ενωση για να ζητήσει «αλλαγή πορείας τώρα. Οι στεγαστικές ανάγκες μας πρέπει να μπουν πάνω από τα ιδιωτικά συμφέροντα, ειδάλλως οδεύουμε προς ανείπωτη κοινωνική καταστροφή και νέο κύμα μαζικής μετανάστευσης».