Ο Θάνος Αναστόπουλος είναι ο σύγχρονος σκηνοθέτης που αγαπάει τον άνθρωπο. Μαζί με ό,τι τον περιβάλλει και τον διαμορφώνει. Ο τόπος, η Ιστορία, οι κοινωνικοί κανόνες και οι δεσμοί, οι αδιέξοδες σύγχρονες σχέσεις, η οικογένεια, οι δυσκολίες της ενηλικίωσης αλλά και το περιθώριο, η βία, η ξενοφοβία, ο εθνικισμός αποτελούν πρωτογενή υλικά για τις ταινίες που κινηματογραφεί με αιχμές και τρυφερότητα, με παύσεις και λεπτότητα καταδυόμενος, κάθε φορά, στον πυρήνα της ιστορίας που αφηγείται.
Στο πλαίσιο του 14ου Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας, το οποίο συνεχίζεται στην Ταινιοθήκη με εξαιρετικό πρόγραμμα έως τις 18 Δεκεμβρίου, διοργανώνεται το αφιέρωμα «Θάνος Αναστόπουλος: Ενας σύγχρονος ουμανιστής του κινηματογράφου». Καθόλου τυχαίος ο τίτλος για έναν από τους πιο ανήσυχους και ανατρεπτικούς σκηνοθέτες που θέτει στο επίκεντρο τον άνθρωπο και δημιουργεί, εδώ και τρεις δεκαετίες, κινηματογραφικές ιστορίες με ρεαλισμό, χιούμορ και σαρκασμό. Λεπτολόγος και επίμονος έχει στραμμένο το βλέμμα του και την κάμερα στην κοινωνική παρατήρηση και την ηθική ευθύνη του δημιουργού.
Οι ταινίες του έχουν διαγράψει εξαιρετική πορεία στις αίθουσες και σε διεθνή φεστιβάλ (Βερολίνο, Κάνες κ.α.), έχουν αποσπάσει βραβεία και διακρίσεις εντός και εκτός Ελλάδας. Στο πλαίσιο του αφιερώματος, η Ταινιοθήκη απένειμε στον σκηνοθέτη το Ειδικό Βραβείο της διοργάνωσης για το σύνολο του έργου του, ενώ σήμερα αναμένεται να παραδώσει ένα καταιγιστικό masterclass για το κοινό (στις 17.00) το οποίο συντονίζει η δημοσιογράφος Βένα Γεωργακοπούλου. «Το θέμα είναι η αφήγηση της καταγωγής. Πώς έφτασα να κάνω ταινίες και ταυτόχρονα πώς γίνονται οι ταινίες.
Ο τίτλος είναι “Πρωτοπορία και οικονομία”. Τι σημαίνει να κάνεις ανεξάρτητο κινηματογράφο σήμερα» λέει ο Θάνος Αναστόπουλος στην «Εφ.Συν.».
● Αφιέρωμα στις ταινίες σας και τιμητικό βραβείο για το σύνολο της δουλειάς σας. Πώς το διαχειρίζεστε και κυρίως πώς νιώθετε; Θεωρώ ότι είστε πολύ νέος για τέτοια… που, δεν λέω, καλά είναι και έχουν χαρά, αλλά σε ωθούν σε εσωτερική αποτίμηση;
Ολοι έχουμε ανάγκη από ένα μικρό χτύπημα στην πλάτη κάπου κάπου, ένα δείγμα ότι κάποιος παρακολουθεί τη δουλειά σου. Οτι δεν είσαι μόνος, ότι ίσως έχει ενδιαφέρον ο δρόμος που ακολουθείς. Και ταυτόχρονα μια αποτίμηση τι έχεις κάνει ώς τώρα.
Ανακαλύπτεις συνδέσεις μεταξύ των ταινιών. Αγάπες κι εμμονές. Και παράλληλα τη συνείδηση ότι ο χρόνος περνά μέσα στα -ήντα. Ολα αυτά θα μπορούσαν να δημιουργήσουν και μια κρίση ανασφάλειας ή ένα βόλεμα, αλλά το γεγονός ότι μόλις τελείωσα τα γυρίσματα μιας καινούργιας ταινίας και μπαίνω στο μοντάζ δεν μ’ αφήνει ούτε να το σκεφτώ, ούτε να ησυχάσω. Νιώθω τυχερός μέσα στο παρόν.
● Τι προέχει τη δεδομένη χρονική περίοδο υπαρξιακά και γύρω σας; Πώς το εκφράζετε ως δημιουργός, σκηνοθέτης;
Ανησυχώ βαθιά για την εικόνα του κόσμου. Κυρίως για τις νεότερες γενιές. Πέρα από το καθημερινό παράδειγμα, το μόνο που ξέρω να κάνω είναι να μεταμορφώνω αυτά τα συναισθήματα, αυτές τις ανησυχίες σε ερωτηματικές εικόνες. Και μέσα από αυτές μαζί με τους θεατές αναζητώ τις καλύτερες απαντήσεις. Δεν νιώθω ξεκομμένος από την πραγματικότητα. Αν είναι να σωθούμε, θα σωθούμε όλοι μαζί χωρίς διακρίσεις.
Ολα αυτά τα λέω γιατί ο κινηματογράφος δημιουργεί μια οικογένεια, μια οικογένεια όχι που έχουμε γεννηθεί, αλλά μια οικογένεια που έχουμε διαλέξει ή μας έχει διαλέξει. Ας μοιραστούμε αυτή τη στιγμή. Εχουμε ανάγκη ο ένας τον άλλο. Μαζί.
● Τις τελευταίες δύο δεκαετίες ζείτε με τη γυναίκα και τον γιο σας στην Τεργέστη, μια πόλη με μεγάλη ιστορία και βαθιά ελληνική ρίζα. Παράλληλα οι σχέσεις με την Ελλάδα παραμένουν ισχυρές και αδιάλειπτες. Η υπαρκτή αυτή απόσταση, ωστόσο, σας ωθεί να δείτε «αλλιώς» την Ελλάδα;
Η ζωή στην Τεργέστη και η οικογένειά μου δεν με αφήνει ποτέ να πάρω τον εαυτό μου στα σοβαρά και μου επέτρεψε να έχω την απαιτούμενη απόσταση για να κοιτάζω τη χώρα μου και την εξέλιξη της κοινωνίας της. Μου εντείνει την αγάπη και την επιθυμία, χωρίς να εξωραΐζει ή να αποκρύπτει τις αλήθειες της. Είμαστε μια χώρα που αγαπά τους μύθους και αποφεύγει να κοιτάζεται στον καθρέφτη.
● Τι θα δούμε στη νέα ταινία σας και πότε;
Συνειδητοποίησα ότι είχα πολλά χρόνια να κάνω γύρισμα στην Ελλάδα. Ενιωσα την ανάγκη να την δω ξανά κάνοντας ένα μεγάλο ταξίδι στην ενδοχώρα. Τι έχει αλλάξει και τι έχει παραμείνει ίδιο. Πώς τη βιώνουν οι νέοι κι οι συνομήλικοι.
Πρόκειται για ένα road movie που ακολουθεί την πορεία μιας καθηγήτριας Λυκείου από την Αθήνα ώς τον Καναδά. Τον Καναδά Εβρου, ένα χωριό κοντά στα ελληνοτουρκικά και ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Με συγκινούν τα σύνορα.
