Κατά τη χθεσινή παρουσίαση στα γραφεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου στην Πλάκα της ετήσιας έκθεσης για τις επιστροφές αλλοδαπών, που είχε κυκλοφορήσει τον Ιούλιο, ο Συνήγορος του Πολίτη Ανδρέας Ποττάκης αναφέρθηκε στη μείωση των απελάσεων και του αριθμού των κρατούμενων προσφύγων και μεταναστών το 2024 σε σχέση με το 2023.
Οπως σημείωσε, η έκθεση καταγράφει μείωση 7% των αναγκαστικών απελάσεων, μεγαλύτερη μείωση των εθελούσιων επιστροφών, που γίνονται μέσω του προγράμματος του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, και μεγαλύτερη αύξηση στις οικειοθελείς επιστροφές. Ωστόσο, όπως επισήμανε, δύο στους τρεις που επιστράφηκαν αναγκαστικά ήταν Αλβανοί υπήκοοι, το ίδιο και ένας στους δύο που επέστρεψαν οικειοθελώς, ενώ τέσσερις στους πέντε που επέστρεψαν μέσω του προγράμματος του ΔΟΜ είναι υπήκοοι Γεωργίας.
Ο Συνήγορος χαρακτήρισε θετική την πτωτική τάση της διοικητικής κράτησης, παρατήρησε όμως ότι «ο αριθμός των κρατουμένων παραμένει υψηλός, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι η διάρκεια της κράτησης σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνει το εξάμηνο και τούτο χωρίς απαραίτητα να συνδέεται με αυτό που θεωρούμε εύλογη προοπτική απομάκρυνσης». Αμφισβήτησε επίσης τόσο τη νομιμότητα όσο και την αποτελεσματικότητα των τελευταίων νομοθετικών πρωτοβουλιών της κυβέρνησης, δηλαδή τον νόμο για τις απελάσεις και την τρίμηνη αναστολή της καταγραφής των αιτημάτων ασύλου.
Οι νόμοι της Ε.Ε.
Σημείωσε ότι οι νόμοι «έρχονται σε ευθεία αντίθεση με την ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία» και ότι είναι καινοφανής η επίκληση της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία δεν έχει γίνει ακόμα νόμος και δεν έχει εξεταστεί ως προς τη συμφωνία της με τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. Τόνισε ότι είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν συνεισφέρει ο νόμος στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των επιστροφών. «Θεωρούμε ότι δεν εκτιμά καλά τα άκρα όρια των δυνατοτήτων της διοίκησης εν γένει και ιδίως την επάρκεια των διαδικασιών αλλά και των δομών κράτησης. Φοβούμαι ότι θα οδηγήσει σε νέες ατιμωτικές καταδίκες για τη χώρα από τα δικαστήρια της Ευρώπης, και ίσως γι’ αυτόν τον λόγο δεν έχουν πλήρως εφαρμοστεί», σημείωσε.
Απαντώντας στον χαιρετισμό του υπουργού Μετανάστευσης Θάνου Πλεύρη, ο οποίος είχε ασκήσει κριτική στην έκθεση του Συνηγόρου ότι δεν παίρνει υπόψη τις πολιτικές προτεραιότητες της κυβέρνησης, ο κ. Ποττάκης επισήμανε στον υπουργό ότι η Ανεξάρτητη Αρχή ελέγχει τη συμμόρφωση της χώρας με τις διεθνείς δεσμεύσεις της, και άρα τη σύννομη λειτουργία των διοικητικών μηχανισμών, και ότι η κριτική της Αρχής δεν σχετίζεται με τις πολιτικές αποφάσεις και την πολιτική βούληση της εκάστοτε κυβέρνησης.
Νωρίτερα, ο κ. Πλεύρης είχε χαρακτηρίσει, αντίθετα από τον Συνήγορο, αρνητική τη μείωση των κρατούμενων μεταναστών και προσφύγων, είχε επιμείνει στην ανάγκη εφαρμογής της πολιτικής προτεραιότητας των απελάσεων και είχε διαβάσει απόσπασμα από το παιδικό παραμύθι «Ρατατούι». Ο υπουργός διάβασε το απόσπασμα όπου ο αυστηρός κριτικός γευσιγνωσίας παραδέχεται την πρωτοκαθεδρία της μαγειρικής δημιουργίας έναντι της οποιασδήποτε κριτικής, παρουσιάζοντας βέβαια μια στρεβλή εικόνα των υλικών και της συνταγής.
Ρατσιστική σούπα
«Είτε είναι οι άνθρωποι του Λιμενικού είτε οι άνθρωποι της Αστυνομίας σε πραγματικό χρόνο, είτε οι άνθρωποι των δομών, τους βρίζουν, τους φτύνουν, βλέπουν να τους καταστρέφουν τον χώρο όπου κοιμούνται, να βρίσκονται λοιπόν σε μια μεγάλη ένταση, σίγουρα παράγουν ένα έργο που θα κάνει και λάθη. Η κριτική αυτού του έργου γίνεται πολύ πιο εύκολα από ένα γραφείο αλλά τελικά το έργο του πεδίου είναι πιο σημαντικό από το έργο του γραφείου», συμπέρανε ο υπουργός.
Δεν έχει όμως δράκο το παραμύθι του. Γιατί ο κ. Πλεύρης κατασκεύασε ξανά μια ιδιαιτέρως επιθετική και ψευδή εικόνα των μεταναστών και προσφύγων, ενώ δεν είπε τι θα γινόταν στο παραμύθι του Ρατατούι αν σέρβιραν οι μάγειρες φαγητά με χαλασμένα υλικά ή δηλητήριο και δεν τηρούσαν τις υγειονομικές συνθήκες. Γιατί οι εκθέσεις τήρησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν αποτελούν κριτική γευσιγνωσίας, αλλά τον ελεγκτικό μηχανισμό τήρησης των υγειονομικών μέτρων που υποχρεούται να τηρεί κάθε κατάστημα εστίασης, ακόμα και όταν επιχειρεί να σερβίρει τη ρατσιστική σούπα που επιμένει να σερβίρει ο κ. Πλεύρης.
Η έκθεση για τις επιστροφές και η επιστροφή του Βορίδη
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η επιλογή του Συνηγόρου του Πολίτη να καλέσει τον πρώην υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Μάκη Βορίδη να απευθύνει χαιρετισμό στην εκδήλωση για την παρουσίαση της έκθεσης για τις επιστροφές αλλοδαπών. Πρόκειται, αν μη τι άλλο, για τον υπουργό με τη μικρότερη θητεία από όλους τους προκατόχους του, λίγων μόνο εβδομάδων, στο τέλος των οποίων αναγκάστηκε να παραιτηθεί λόγω της εμπλοκής του στο σκάνδαλο διασπάθισης πολλών εκατομμυρίων ευρώ του ΟΠΕΚΕΠΕ. Σε επικοινωνία της «Εφ.Συν.» με πηγές της Ανεξάρτητης Αρχής, δεν διευκρινίστηκε με ποιο κριτήριο επιλέχθηκε ο κ. Βορίδης από τους επτά πρώην υπουργούς Μετανάστευσης, τρεις της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και τέσσερις της κυβέρνησης Ν.Δ., και μάλιστα ο υπουργός που υπήρξε αμετανόητος συνοδοιπόρος του Ζαν-Μαρί Λεπέν και διακηρύσσει όπου βρεθεί κι όπου σταθεί τις ακροδεξιές ρατσιστικές ιδεολογικές του θέσεις.
Ο κ. Βορίδης εκμεταλλεύτηκε και με το παραπάνω το βήμα που του δόθηκε. Σε μια μακροσκελέστατη ομιλία άνω των 20 λεπτών, υπερδιπλάσια της ομΙλίας του Συνηγόρου Ανδρέα Ποττάκη, ο κ. Βορίδης επέδειξε περίπου την αναμενόμενη αδιαφορία του για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, αυτά δηλαδή που έχει ταχθεί εκ της αποστολής του να διαφυλάσσει ο Συνήγορος του Πολίτη, τα οποία για τον κ. Βορίδη συμψηφίζονται, αν δεν υποχωρούν, με τις πολιτικές προτεραιότητες της κυβέρνησης. Μεταξύ άλλων, είπε για τις βαριές διοικητικές διαδικασίες που συνεπάγονται οι διεθνείς υποχρεώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά οι πολιτικές επιλογές, ενώ πρόσθεσε ότι δυσκολεύεται να εξηγήσει σ’ έναν πολίτη στο Μενίδι τα κονδύλια που προορίζονται για τις ανάγκες των προσφύγων.
«Υπάρχει ένας ελιτισμός στην πολιτική τάξη, που περιφρονεί τον διάλογο με τους φίλους μου στο καφενείο στον Κόκκινο Μύλο, στο Μενίδι. Εγώ πρέπει να πάω να κάτσω εκεί, να κάτσουμε παρέα και να μου πούνε, “ρε Μάκη, πεντέμισι χιλιάρικα γι’ αυτούς; Τρία χιλιάρικα γι’ αυτούς; Κι εγώ δεν έχω ένα πεντακοσάρικο να στείλω το παιδί φροντιστήριο; Αυτό πρέπει να το εξηγήσω. Και θέλω να σας πάρω παρέα μια μέρα να το εξηγήσουμε. Δεν θα ’ναι ωραία», είπε.
Ποιο ήταν βέβαια το διοικητικό βάρος των υποχρεώσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ από το οποίο απάλλαξε τον οργανισμό ο κ. Βορίδης δεν το είπε, ούτε το κόστος της απαλλαγής από αυτό το διοικητικό βάρος. Ούτε είπε αν τον ρωτούν οι φίλοι του ή αν αισθάνθηκε ο ίδιος την ανάγκη να τους εξηγήσει γιατί άλλοι στενοί φίλοι του υπουργού και της κυβέρνησης κυκλοφορούν με ακριβά αυτοκίνητα πολυτελείας και γεμίζουν τις τσέπες τους με χιλιάδες ευρώ από τη διασπάθιση του δημόσιου χρήματος του ΟΠΕΚΕΠΕ.
