Πέντε βασικά εξοπλιστικά προγράμματα περιλαμβάνει η ελληνική πρόταση για τη χρηματοδότηση με ευνοϊκούς όρους από τον μηχανισμό Δράσης για την Ασφάλεια της Ευρώπης (SAFE). Συγκεκριμένα στη λίστα των εξοπλιστικών προγραμμάτων που κατέθεσε οριακά με τη λήξη της προθεσμίας η ηγεσία του υπουργείου Αμυνας στη Γενική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας και Διαστήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνονται η ανάπτυξη μη επανδρωμένων οχημάτων από ελληνικές εταιρείες σε κοινοπραξίες με ευρωπαϊκούς ομίλους και αντι-drones συστημάτων, όπως το «Κένταυρος» που παράγει η ΕΑΒ σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), η ανάπτυξη επικοινωνιακού δορυφόρου για τις Ενοπλες Δυνάμεις, η κατασκευή οχημάτων γενικής χρήσης, η διαμόρφωση της «σύγχρονης στολής του μαχητή» και η παραγωγή ρουκετών και βλημάτων διαφόρων διαμετρημάτων για το Πυροβολικό. Τα σχέδια για την υλοποίηση των εξοπλιστικών προγραμμάτων του SAFE περιλαμβάνουν συνεργασίες με ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Κύπρος, η Βουλγαρία, η Ιταλία, η Πολωνία.
Ερώτημα
Η επιλογή των συγκεκριμένων προγραμμάτων έγινε μετά τη σύνταξη καταλόγου προτάσεων του ΓΕΕΘΑ, τον οποίο επεξεργάστηκε η Γενική Γραμματεία Εθνικής Ασφάλειας που υπάγεται απευθείας στον πρωθυπουργό και ενέκρινε διά περιφοράς το ΚΥΣΕΑ, καθώς η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των εξοπλιστικών σχεδίων ήταν χθες 30 Νοεμβρίου.
Η Ελλάδα, μετά τη Δανία, είναι η χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης που εμφανίζεται να διεκδικεί τα λιγότερα χρήματα από τα δάνεια του SAFE. Η ελληνική κυβέρνηση έχει αιτηθεί δάνεια συνολικού ύψους 787,6 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία ουσιαστικά θα καλύψουν ένα πολύ μικρό τμήμα του νέου δωδεκαετούς εξοπλιστικού προγράμματος, προϋπολογισμού 28 δισεκατομμυρίων ευρώ. Μέχρι σήμερα το υπουργείο Εθνικής Αμυνας δεν έχει εξηγήσει γιατί η Ελλάδα δεν αντλεί περισσότερα δάνεια από το SAFE. Είναι ζήτημα αργών αντανακλαστικών και ελλιπούς προετοιμασίας στην κατάρτιση των εξοπλιστικών σχεδίων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με βάση τους όρους του Κανονισμού του SAFE ή αποτελεί συνειδητή οικονομική και δημοσιονομική κυβερνητική επιλογή;
Στις Βρυξέλλες ο Δένδιας
Επίσης το υπουργείο Εθνικής Αμυνας μέχρι τώρα δεν έχει εκδώσει και καμία επίσημη ανακοίνωση για το τι ακριβώς θα περιλαμβάνει η ελληνική λίστα του SAFE. Αρμόδια κυβερνητική πηγή, κληθείσα να σχολιάσει το χαμηλό ύψος των δανείων μέσω του SAFE, αρκέστηκε να δηλώσει ότι θα υπάρξει το επόμενο διάστημα και άλλη κατανομή πιστώσεων από τον μηχανισμό Δράσης για την Ασφάλεια της Ευρώπης και πως η Ελλάδα θα εκδηλώσει εκ νέου ενδιαφέρον.
Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Νίκος Δένδιας, μεταβαίνει σήμερα στις Βρυξέλλες όπου θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Στο γεύμα εργασίας οι υπουργοί Αμυνας θα συζητήσουν για το ζήτημα της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στο οποίο συγκαταλέγεται και η εφαρμογή του SAFE. Στη σύνοδο αναμένεται να συμμετάσχουν ο Ουκρανός υπουργός Αμυνας, Denys Shmyhal, και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Mark Rutte, ενώ μετά το πέρας του ΣΕΥ – Αμυνας ο Ελληνας υπουργός Αμυνας θα συμμετάσχει στη συνάντηση του διοικητικού συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αμυνας (EDA).
Το τουρκικό αίτημα
Πέραν των ελληνικών εξοπλιστικών προτάσεων την Αθήνα απασχολεί και τι θα πράξουν οι Ευρωπαίοι εταίροι με το αίτημα της Τουρκίας για ένταξή της στα χρηματοδοτικά εργαλεία του SAFE. Σύμφωνα με πηγές της Κομισιόν, το αίτημα της Τουρκίας βρίσκεται υπό εξέταση. Η χθεσινή καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των εξοπλιστικών προτάσεων στο SAFE αφορά τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και όχι τα αιτήματα τρίτων χωρών ή χωρών που βρίσκονται σε καθεστώς ένταξης στην Ε.Ε., όπως είναι η Τουρκία. Οπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, το τουρκικό αίτημα είναι πιθανό να εξεταστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 19 και 20 Δεκεμβρίου. Σημειώνεται ότι για την αποδοχή του αιτήματος της Αγκυρας απαιτείται ομοφωνία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
