Είναι ίσως το πιο εντυπωσιακό εύρημα των στατιστικών της εργασίας στα χρόνια του νεοφιλελευθερισμού: ένα απαράδεκτα υψηλό ποσοστό εργαζομένων εντάσσεται στη μεγάλη κατηγορία των ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας*. Με βάση τη χθεσινή ανακοίνωση των σχετικών στοιχείων από τη Eurostat για την Ε.Ε. το 2024, αυτό το ποσοστό ήταν 8,2% στην Ε.Ε. (μεσοσταθμικά) και 10,7% στην Ελλάδα.
Οι λόγοι που υπάρχουν εργαζόμενοι φτωχοί είναι α) οι περιβόητες εργασιακές «ευελιξίες», τυπικό υποπροϊόν των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, βάσει των οποίων αξιόλογο ποσοστό των εργαζομένων εντάσσεται στις «ευέλικτες» μορφές εργασίας (μερική ή εποχική απασχόληση) και όχι στην πλήρη απασχόληση, με χαμηλό εισόδημα, β) το χαμηλό επίπεδο του κατώτατου μισθού, που σημαίνει ότι και ένα αξιόλογο ποσοστό εργαζομένων με πλήρη απασχόληση δεν έχει το εισόδημα για να ξεπεράσει το όριο της φτώχειας, γ) ότι σε ορισμένες χώρες (κατ’ εξοχήν στην Ελλάδα) η συμβολή των κοινωνικών μεταβιβάσεων στο ισοδύναμο εισόδημα των εργαζομένων είναι πολύ μικρή για να «σηκώσει» τα χαμηλά εισοδήματα μέχρι το όριο της φτώχειας. Δεν είναι τυχαίο ότι στην Ελλάδα, όπου ισχύουν και οι τρεις αυτοί λόγοι, το ποσοστό των εργαζόμενων φτωχών είναι 2,5 εκατοστιαίες μονάδες πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο: 10,7%, έναντι 8,2%, αντίστοιχα. Με αυτό το «σκορ», η χώρα μας έχει το 5ο υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών-μελών της Ε.Ε.
Η έκπληξη είναι ότι αυτή τη φορά το υψηλότερο ποσοστό ανήκει στο Λουξεμβούργο, τη χώρα με το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ε.Ε. – προφανώς επειδή το ΑΕΠ κατανέμεται πολύ άνισα.
Η Ελλάδα έχει επίσης μία από τις κορυφαίες επιδόσεις όσον αφορά την απόκλιση μεταξύ του ποσοστού των ανδρών και των γυναικών εργαζόμενων φτωχών, με 13% έναντι 7,6%, αντίστοιχα. Δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν είναι χώρα-υπόδειγμα της… ισότητας στην αμοιβή ανδρών και γυναικών, το πολύ χαμηλό ποσοστό των γυναικών εργαζόμενων φτωχών οφείλεται αποκλειστικά στο ότι το ισοδύναμο διάμεσο εισόδημα των γυναικών στην Ελλάδα είναι πολύ χαμηλό και έτσι το ποσοστό των γυναικών που έχουν εισόδημα κάτω από αυτό είναι πολύ χαμηλό…
Δεν είναι τυχαίο ότι η μόνη χώρα με μεγαλύτερο χάσμα στα ποσοστά εργαζόμενων φτωχών ανδρών και γυναικών είναι η Ρουμανία, με 14,4% και 6,3%, αντίστοιχα.
*Το ποσοστό κινδύνου φτώχειας είναι το ποσοστό των ατόμων με ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα (μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις) κάτω από το όριο του κινδύνου φτώχειας, το οποίο ορίζεται στο 60% του εθνικού διάμεσου ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις. Το εθνικό διάμεσο ισοδύναμο εισόδημα αντιστοιχεί στο εισοδηματικό όριο πάνω και κάτω από το οποίο ο αριθμός των εργαζομένων σε μια χώρα είναι ίδιος.
