Δεν είδαν με καλό μάτι τα κόμματα της προοδευτικής αντιπολίτευσης το προσχέδιο προϋπολογισμού γαι το 2026 που κατατέθηκε σήμερα στη Βουλή από το υπουργείο Οικονομικών.
Το προσχέδιο προβλέπει μεταξύ πολλών άλλων ανάπτυξη 2,4% μαζί με ελαφρύνσεις και εισοδηματικές ενισχύσεις 1,8 δισ. ευρώ, αύξηση των επενδύσεων, μείωση του χρέους κάτω από το 140% αλλά και αύξηση των φορολογικών εσόδων κατά 1,6 δισ. ευρώ ή 2,4% έναντι του στόχου του προϋπολογισμού 2025.
«Πρέπει να βρίσκουμε πάντοτε τη χρυσή τομή, ανάμεσα στην ανάπτυξη και τη δημοσιονομική σταθερότητα. Μόνο έτσι διαμορφώνουμε τις συνθήκες για μια ισχυρή κοινωνία και όχι για μια οφθαλμαπάτη ευημερίας, που θα χαθεί στην πρώτη στιγμή της συγκυρίας», δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης εξηγώντας τη φιλοσοφία πάνω στην οποία «χτίστηκε» ο προϋπολογισμός του 2026.
«Σε αυτό το κείμενο που έχετε μπροστά σας γίνεται το μάξιμουμ, με βάση τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας», δήλωσε ο κ. Πιερρακάκης για το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2026, που για δύο ημέρες, σήμερα και αύριο, θα απασχολήσει τις εργασίες της επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής. Απάντησε, με τον τρόπο αυτό, στους γενικούς εισηγητές των κομμάτων της αντιπολίτευσης που κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι συνέταξε ένα προσχηματικό σχέδιο δημοσιονομικής ισορροπίας διότι μολονότι συμπεριέλαβε τις εξαγγελίες της ΔΕΘ, στην πράξη δεν θα ανακουφίσει την κοινωνία, κυρίως λόγω της έμμεσης φορολογίας, της ακρίβειας, της στεγαστικής κρίσης, της λιτότητας.
«Η κυβέρνηση να ανοίξει τα χαρτιά της»
Το περιεχόμενο της ανάπτυξης απασχόλησε μεγάλο μέρος της τοποθέτησης του γενικού εισηγητή του ΠΑΣΟΚ Πάρι Κουκουλόπουλου, κατά τη συζήτηση του προσχεδίου του προϋπολογισμού στην επιτροπή Οικονομικών της Βουλής. Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ τόνισε επίσης, ότι είναι ζήτημα δημοκρατίας και σοβαρού πολιτικού διαλόγου, η κυβέρνηση να ανοίξει τα χαρτιά της και να μιλήσει καθαρά για τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, ώστε και τα κόμματα να παρουσιάσουν το πρόγραμμά τους, ιδίως τα κόμματα εκείνα που δεν θέλουν να υπόσχονται πάνω από τις δυνατότητες της χώρας.
«Οι διαθέσιμοι πόροι, ενισχυμένοι από το Ταμείο Ανάκαμψης, συγκροτούν ένα πρωτοφανές μεταπολεμικά χρηματοδοτικό πρόγραμμα για τη χώρα, που ήταν μια μεγάλη πρόκληση, για ένα άλμα προς τα μπρος. Θα μπορούσε κάλλιστα η χώρα να επενδύσει σε τρεις τομείς: να βρεθεί στο τέλος αυτής της περιόδου με ένα υπερσύγχρονο σιδηρόδρομο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, με μια ριζική αναβάθμιση του συστήματος υγείας και με ένα μεγάλο άλμα στον τομέα της πράσινης οικονομίας, με πλαίσιο την ενεργειακή δημοκρατία. Ναι, τότε θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ζωή των πολιτών έχει αλλάξει μετρήσιμα και συγκεκριμένα», είπε ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ για να παρατηρήσει ότι καμία από τις διαρθρωτικές αδυναμίες της χώρας δεν έχει αντιμετωπιστεί αυτά τα έξι χρόνια, όπως το δημογραφικό, η παραγωγικότητα, το επενδυτικό κενό, η καινοτομία. «Το μόνο σχέδιο που έχει η κυβέρνηση, είναι το σχέδιο που αφορά τη δημοσιονομική σταθερότητα. Η δημοσιονομική σταθερότητα όμως είναι υποκατάστατο της ανάπτυξης», είπε ο κ. Κουκουλόπουλος και σημείωσε ότι το κόμμα του έχει σοβαρές επιφυλάξεις και για τον ρυθμό ανάπτυξης και για τις εκτιμήσεις που αφορούν τις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου. «Η κυβέρνηση μονίμως περνάει κάτω από τον πήχη στους στόχους που βάζει για την ανάπτυξη. Περνάει όμως πάνω από τους στόχους που βάζει στα έσοδα και στον πληθωρισμό», είπε ο κ. Κουκουλόπουλος και τόνισε ότι επιδεινώνεται δραματικά το επίπεδο αγοραστικής δύναμης των Ελλήνων, από το 2019 και μετά, ενώ και η σχέση έμμεσης και άμεσης φορολογίας, η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, η ακρίβεια, συμπιέζουν το εισόδημα.
«Εμείς στηρίζουμε τη συνετή διαχείριση. Όποιος θέλει να παίξει με τη δημοσιονομική σταθερότητα είναι αντίπαλος μας. Απλά δεν είναι υποκατάστατο ανάπτυξης», είπε ο κ. Κουκουλόπουλος, για να υπογραμμίσει ότι ο νέος προϋπολογισμός δεν είναι δίκαιος και αναπτυξιακός και δεν αντιμετωπίζει διαρθρωτικές αδυναμίες. Ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ είπε τέλος, ότι είναι υποχρέωση της κυβέρνησης, για το δημοσιονομικό χώρο που έχει στη διάθεσή της η χώρα, να ενημερώσει στο Κοινοβούλιο όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Αυτό γιατί, όπως ανέφερε, ενώ η κυβέρνηση απαντούσε στο ΠΑΣΟΚ ότι δεν υπάρχει ο δημοσιονομικός χώρος για 13ο μισθό, στη συνέχεια εμφανίστηκε δημοσιονομικός χώρος 1,7 δισ. ευρώ. «Δεν είναι ιδιοκτησία, ο προϋπολογισμός, κανενός κόμματος και καμίας κυβέρνησης, ούτε υπάρχουν μάγοι που βγάζουν λαγούς με πετραχήλια. Είναι ζήτημα δημοκρατίας και ενός σοβαρού πολιτικού διαλόγου ποιος είναι ο διαθέσιμος χώρος», είπε ο κ. Κουκουλόπουλος.
«Παίρνετε 12 δισ. παραπάνω ΦΠΑ από το 2021»
Οι κυβερνητικές επιλογές «οδηγούν την κοινωνία να πληρώνει περισσότερα, μια μικρή πλειοψηφία συμπολιτών μας να απαλλάσσεται από τις υποχρεώσεις της και την Πολιτεία να επιστρέφει όλο και λιγότερα», ανέφερε ο γενικός εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Παππάς, κατά τη συζήτηση του προσχεδίου του προϋπολογισμού, στην επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής. Ο βουλευτής αναφέρθηκε στα έσοδα από ΦΠΑ.
«Από το 2021 έως το 2026, οι εισπράξεις από ΦΠΑ αυξάνονται κατά 12 δισ. ευρώ, από 17 δισ. το 2021 σε 29 δισ. το 2026», είπε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, σημειώνοντας ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα «τρέχουν με σχεδόν διπλάσιους ρυθμούς από τους στόχους», στερώντας πόρους από νοικοκυριά και επιχειρήσεις. «Αυτά είναι χρήματα που λείπουν. Δεν γίνονται δαπάνες, δεν γίνονται επενδύσεις, δεν δημιουργούνται θέσεις εργασίας», υπογράμμισε ο Νίκος Παππάς και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιλέγει «πολιτικά και κοινωνικά οδυνηρούς τρόπους μείωσης του δημοσίου χρέους».
Ο γενικός εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ μίλησε για προκλητική ανισότητα στη φορολογία εισοδημάτων. «Το 2023, 1.500 συμπολίτες μας με εισοδήματα -ο καθένας- άνω του ενός εκατ. ευρώ, δήλωσαν συνολικά 3,8 δισ. ευρώ έσοδα από μερίσματα, τα οποία φορολογούνται μόλις με 5%. Αν μας κατηγορείτε για λαϊκισμό όταν ζητάμε την επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού στο Δημόσιο, αυτό τι είναι; Ο λαϊκισμός των εκατομμυριούχων;» αναρωτήθηκε, τονίζοντας ότι «οι πολύ πλούσιοι φοροαπαλλάσσονται, χωρίς αυτό να οδηγεί σε αύξηση επενδύσεων». Όπως σημείωσε, «η Ελλάδα και η Βουλγαρία είμαστε δύο χώρες που έχουμε από τους χαμηλότερους συντελεστές φορολόγησης μερισμάτων και την ίδια στιγμή έχουμε από τα χαμηλότερα ποσοστά επενδύσεων προς ΑΕΠ. Καταρρέει, λοιπόν, το επιχείρημα ότι η φοροαπαλλαγή των “υπερπλουσίων” φέρνει ανάπτυξη».
Για τις επενδύσεις ο κ. Παππάς είπε ότι η κυβέρνηση έπεσε έξω στις προβλέψεις της, καθώς οι επενδύσεις κινήθηκαν πολύ κάτω από τους στόχους της και το 2023 και το 2024 και, όπως όλα δείχνουν, αυτό θα συμβεί και το 2025. Την ίδια ώρα, επισήμανε, η Ελλάδα βρίσκεται στην 21η θέση μεταξύ των 27, ως προς την αύξηση της καταναλωτικής δαπάνης, ενώ «η ιδιωτική κατανάλωση μειώνεται και η αγοραστική δύναμη των πολιτών βρίσκεται στο 70% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, χαμηλότερα και από τα χρόνια της κρίσης. Είμαστε προτελευταίοι στην ΕΕ».
«Η χώρα χρειάζεται μια κυβέρνηση που να ενώνει την υπευθυνότητα με τη δικαιοσύνη, με στόχο την αποκατάσταση της ισορροπίας στη φορολογία, τη μείωση των έμμεσων φόρων και την ενίσχυση της προοδευτικότητας των άμεσων», ανέφερε ο κ. Παππάς και υπογράμμισε ότι «πρέπει να αξιοποιούνται οι ευρωπαϊκοί πόροι με κριτήρια εγχώριας προστιθέμενης αξίας και να στηρίζονται οι προϋπολογισμοί σε ρεαλιστικές προβλέψεις».
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, έθεσε στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης τρία ερωτήματα:
- Αν προτίθεται η κυβέρνηση να αξιοποιήσει τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας, όπως έκαναν άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ώστε να αυξήσει τις δημόσιες δαπάνες εντός των δημοσιονομικών κανόνων.
- Αν η καταγεγραμμένη ανάπτυξη είναι πραγματική ή προϊόν τεχνητής διόγκωσης των αποθεμάτων, όπως αναφέρει σε πρόσφατη ανάλυσή του ο Τάσος Γιαννίτσης.
- Πώς σχολιάζει η κυβέρνηση τη μεγάλη απόκλιση στα ποσοστά ανεργίας μεταξύ ΕΛΣΤΑΤ και ΔΥΠΑ.
«Πληρώνει ο λαός, κερδίζει το κεφάλαιο»
Οι κρατικοί προϋπολογισμοί, διαχρονικά αποτελούν εργαλείο υλοποίησης των αντιλαϊκών πολιτικών, ανέφερε ο γενικός εισηγητής του ΚΚΕ Νίκος Καραθανασόπουλος, στη συζήτηση του προσχεδίου του προϋπολογισμού του 2026, στην επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής.
«Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού υπάρχουν μια σειρά αισιόδοξες προβλέψεις, που, αν δεν επιβεβαιωθούν, θα υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση της αντιλαϊκής επίθεσης», παρατήρησε ο βουλευτής του ΚΚΕ για να προσθέσει ότι «από φύση και θέση, ο κρατικός προϋπολογισμός είναι αντιλαϊκός, είναι ταξικός, γιατί κάνει αναδιανομή, πάντοτε χωρίς καμία εξαίρεση, από τους πολλούς σε βάρος των πολλών και προς όφελος των λίγων». Αυτό φαίνεται τόσο στο σκέλος των εσόδων, όσο και στο σκέλος των δαπανών, είπε ο κ. Καραθανασόπουλος και σημείωσε ότι δεν μπορεί να υπάρξει δίκαιο και φιλολαϊκό φορολογικό σύστημα στον καπιταλισμό.
Ο βουλευτής ανέφερε ότι το προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπει έσοδα 40,8 δισ. από έμμεσους φόρους, «εκτίμηση μετριοπαθής από το οικονομικό επιτελείο, για να συγκαλύψει τη φοροληστεία που θα υποστεί ο λαός, λόγω της τεράστιας αύξησης των έμμεσων φόρων» και προέβλεψε ότι για μια ακόμα φορά τα έσοδα από την έμμεση φορολογία θα είναι μεγαλύτερα της εκτίμησης του προϋπολογισμού.
«Ο Προϋπολογισμός είναι αντιλαϊκός, ταξικός, είναι σε βάρος των λαϊκών αναγκών και στο σκέλος του ποιος πληρώνει – ο λαός πληρώνει – και στο σκέλος του ποιος κερδίζει – κερδίζει το κεφάλαιο -. Υπηρετεί, δηλαδή, τους στόχους τόσο της δημοσιονομικής πειθαρχίας, της οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και της ανάγκες αναπαραγωγής του κεφαλαίου στη χώρα μας», είπε ο κ. Καραθανασόπουλος και προειδοποίησε για όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και της εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης. « Η αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης θα συνδυαστεί και με νέα επίθεση, όπως είναι το 13ωρο, αυτό το αντεργατικό τερατούργημα που πρέπει να το υποδεχτούν οι εργαζόμενοι αύριο με την μεγαλειώδη τους απεργία, αλλά και άλλα μέτρα που πρόκειται να έρθουν στην πορεία, μέσα από τα αντεργατικά αντιλαϊκά προαπαιτούμενα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας του πανευρωπαϊκού Μνημονίου», ανέφερε ο βουλευτής του ΚΚΕ.
«Ούτε ποιοτική ούτε και ποσοτική ανάπτυξη»
Η πολιτική της κυβέρνησης δεν μειώνει τις κοινωνικές ανισότητες, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο γενικός εισηγητής της Νέας Αριστεράς Ευκλείδης Τσακαλώτος, στη συζήτηση του προσχεδίου του προϋπολογισμού στην επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής. «Πρέπει να συζητήσουμε ποιους φόρους μειώνουμε. Ποιους ευνοεί αυτή η μείωση. Ποιες δαπάνες κάνουμε και ποιους αυτό θα ευνοήσει, αυτή είναι η συζήτηση. Η συζήτηση δεν μπορεί να είναι 1,7 δισ., πάρτε το, Take It or Leave It που λένε οι ‘Αγγλοι, γιατί κάπως φτάσαμε σε αυτό το 1,7 δις.. Και το φτάσαμε με τις δικές σας πολιτικές, που είναι οι πολιτικές στην Ε.Ε., όπως οι φίλοι του κ. Πιερρακάκη, που του λένε μπράβο, που κάνουν τις ίδιες πολιτικές και βλέπετε, ότι έχουμε παντού, όπου υπάρχει κεντροδεξιά κυβέρνηση, έχουμε μια πολιτική αστάθεια και τώρα στην Ελλάδα έχουμε πολιτική αστάθεια», είπε ο κ. Τσακαλώτος.
«Η βασική άποψη που μας χωρίζει, είναι ότι η έμφαση που έχετε δώσει στις μειώσεις φόρων, δεν δημιουργεί ούτε την ποιοτική, ούτε την ποσοτική ανάπτυξη που χρειάζεται για να έχουμε μια σύγκλιση», είπε ο βουλευτής της Νέας Αριστεράς και σχολίασε όσα νωρίτερα είχε δηλώσει ο υπουργός Οικονομικών για τα συγχαρητήρια που λαμβάνει για την οικονομική διαχείριση στην Ελλάδα, από τους ευρωπαίους εταίρους. «Δεν μου κάνει εντύπωση αυτό που είπε ο κ. Πιερρακάκης, ότι πηγαίνει στο Eurogroup και ο υπουργός οικονομικών του Μέρτζ, ο υπουργός οικονομικών του Mακρόν και η υπουργός της Mελόνι, λένε «τι καλά τα πάτε». Δηλαδή, είναι αυτό επιβεβαίωση ότι τα πάτε καλά, από τους ομοϊδεάτες σας; Είναι σαν ο κ. Καραθανασόπουλος να επιβεβαιώσει αυτά που λέει ότι είναι σωστά, επειδή φαντάζεται ότι ο Λένιν και ο Μαρξ θα συμφωνούσαν μαζί του. Δεν νομίζω ότι αυτό είναι επιχείρημα που μπορεί να μας πάει πολύ μακριά», είπε ο κ. Τσακαλώτος και σχολίασε και τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης για τον ρυθμό ανάπτυξης: «εγώ υπολόγισα ότι αν έχουμε για όλα τα επόμενα χρόνια διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που είναι το κύριο αφήγημά σας, ότι εσείς έχετε διπλάσια ανάπτυξη απ’ ότι έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση, ότι αν γίνει αυτό, θα χρειαστούν 28 χρόνια για να φτάσουμε εκεί που ήμασταν το 2009, δηλαδή, στο 90% της Ευρώπης από τον μέσο όρο και 37 χρόνια να φτάσουμε στο 100% του μέσου όρου. Δηλαδή, με αυτό το δικό σας το αφήγημα, με διπλό ρυθμό ανάπτυξης από την Ευρώπη, θα μας πάρει 37 χρόνια.
Δηλαδή, κύριε Πετραλιά, τι θα προτείνατε στον κύριο Μητσοτάκη; Να πάει στις εκλογές λέγοντας «ψηφίστε μας το 2027 και μην ανησυχείτε, το 2062 θα έχουμε φτάσει στο μέσο όρο της Ευρώπης; Ελπίζω να έχετε κάτι καλύτερο να του πείτε από αυτό».
«Σκληρή λιτότητα, χαμηλοί μισθοί, άνιση μάχη με την ακρίβεια»
«Οι στόχοι για το πρωτογενές πλεόνασμα, που είναι στην πραγματικότητα ένα πρόγραμμα σκληρής λιτότητας, υπερβαίνουν κατά πολύ εκείνους που ο Πρωθυπουργός θεωρούσε αποδεκτούς όταν βρισκόταν στην Αντιπολίτευση», ανέφερε ο γενικός εισηγητής της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρος Καζαμίας, κατά τη συζήτηση του προσχεδίου του προϋπολογισμού του 2026, στην επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής.
Από τότε που μπήκε στη Βουλή η «Πλεύση Ελευθερίας», ανέφερε ο κ. Καζαμίας, «καταγγέλλει τη δημοσιονομική πολιτική της Κυβέρνησης, διότι επιβάλλει μια άκαμπτη και αντιλαϊκή αντίληψη, που συμπιέζει τα εισοδήματα, αναδιανέμει τον πλούτο από κάτω προς τα πάνω- όχι από πάνω προς τα κάτω- και συνιστά τον πρώτο υπεύθυνο για το τεράστιο πρόβλημα της ακρίβειας. Για να το πούμε απλά, με τα ψηλά και αυξανόμενα πρωτογενή πλεονάσματα, η ελληνική Οικονομία και η κοινωνία, συνεχίζει να διανύει μια περίοδο παρατεταμένης και σκληρής λιτότητας, που ξεκίνησε στη χώρα μας από τα μνημόνια. Η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος στον κρατικό Προϋπολογισμό, δεν είναι κάτι καλό. Σημαίνει ότι το κράτος εισπράττει από την κοινωνία, με τη μορφή φόρων, περισσότερα από εκείνα που επιστρέφει στους πολίτες, με τη μορφή δαπανών».
Αναφερόμενος στο δημόσιο χρέος, ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας, σημείωσε ότι είναι το ίδιο που ήταν και το 2021, δηλαδή 365 δισ. ευρώ. «Αυτό που βελτιώθηκε είναι ο λόγος του προς το ΑΕΠ και αυτό οφείλεται στο ότι το ΑΕΠ αυξάνεται, κυρίως, εξαιτίας του πληθωρισμού και κατά δεύτερο λόγο, εξαιτίας της ανάπτυξης. Σε κάθε περίπτωση το 2026 η Ελλάδα θα παραμείνει η πιο καταχρεωμένη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 για 18η συνεχή χρονιά», είπε ο κ. Καζαμίας.
«Τα αποτελέσματα της παρατεταμένης λιτότητας που βιώνουν οι πολίτες, μέσα από την καθημερινή και άνιση μάχη τους με την ακρίβεια, είναι εμφανή σε όλους. Και παρά τη θριαμβολογία της κυβέρνησης, το κατά κεφαλήν εισόδημα στην Ελλάδα με βάση την αγοραστική δύναμη βρίσκεται στην προτελευταία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27, λίγο πάνω από την Βουλγαρία», είπε ο γενικός εισηγητής της Πλεύσης Ελευθερίας και πρόσθεσε: «Τα στοιχεία αυτά δεν δείχνουν αυτό που είπε προκλητικά ο Υπουργός Υγείας ο κ. Γεωργιάδης, ότι δήθεν οι Έλληνες νομίζουν πως είναι φτωχοί ενώ δεν είναι. Όλοι οι αντικειμενικοί δείκτες, όπως ο πληθωρισμός που τον Ιούλιο κινήθηκε με ρυθμό 3,6%, δηλαδή, διπλάσιο του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή το γεγονός ότι οι Έλληνες δημόσιοι υπάλληλοι είναι η πιο κακοπληρωμένοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27, δείχνουν ότι οι τιμές αυξάνονται, ενώ τα εισοδήματα παραμένουν συμπιεσμένα. Ακόμη και ο μέσος μισθός στην Ελλάδα, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η αγοραστική δύναμη, βρίσκεται κάτω από τον μισό του μέσου μισθού στην Ευρωπαϊκή Ένωση με τη χώρα μας να βρίσκεται καθηλωμένη στην 25η θέση από τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
