Ο Τάσος Γουδέλης υπήρξε συνιδρυτής μαζί με τον Κώστα Μαυρουδή του περιοδικού «Το δέντρο» που από τη δεκαετία του ‘80 είναι συνώνυμο της πνευματικής ανάτασης, κατέγραψε τη λογοτεχνική παραγωγή του 20ού αιώνα, ανέδειξε σύγχρονους συγγραφείς, πρωτοστάτησε σε επίκαιρα αφιερώματα. Ο κλήρος έπεσε στον ποιητή Κώστα Μαυρουδή να ανακοινώσει μέσω fb τον θάνατο του Τάσου Γουδέλη, άοκνου και πολυσχιδή υπηρέτη του λόγου και της εικόνας μέχρι το τέλος, ο οποίος διέγραψε την πορεία του στον χώρο του πολιτισμού, ήδη από τη Μεταπολίτευση, ως συγγραφέας, κριτικός, σεναριογράφος. Σεβαστός και αγαπητός στους καλλιτεχνικούς κύκλους, πάντα στις επάλξεις στη σκέψη και στην πράξη, έλαβε την ύψιστη διάκριση και από την πολιτεία παραλαμβάνοντας Κρατικό Βραβείο Διηγήματος το 2003.
Φεστιβάλ
Ο Τάσος Γουδέλης άφησε την τελευταία του πνοή την Παρασκευή, σε ηλικία 76 ετών, την ώρα που «έτρεχε» στη Δράμα το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους του οποίου υπήρξε από τους πιο φανατικούς υποστηρικτές του. «Δεν ήταν μόνον ένας από τους πρώτους που στάθηκαν με κάθε τρόπο (ετήσια παρουσία, συμμετοχή σε κριτικές επιτροπές, συμμετοχή ως διαγωνιζόμενος) δίπλα σε κάθε βήμα του Φεστιβάλ, αλλά πριν απ’ όλα υπήρξε ένας σημαντικότατος χειριστής της σκέψης και του λόγου» υπογραμμίζει η Πανελλήνια Ενωση Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ) της οποίας υπήρξε μέλος, ενώ «μερίμνησε πάντα για την ανάλυση θεωρητικών ζητημάτων της έβδομης τέχνης, με τη γραφή ως κύριο όπλο του. Η ιδιαίτερη καλλιέπεια των κειμένων του ήταν αυτή που του χάριζε την εκτίμηση όλου του κινηματογραφικού χώρου και από μια στιγμή και μετά και του λογοτεχνικού».
Ετσι η ΠΕΚΚ αποχαιρετά «έναν άνθρωπο που ώς τις τελευταίες του στιγμές συμμετείχε ενεργά, με προσωπική παρουσία και συμμετοχή στα διοικητικά συμβούλιά της, και έδειξε τον τρόπο με τον οποίο ένας δημιουργός -είτε ως συγγραφέας είτε ως κριτικός- γνωρίζει να τιμά το πιο αιχμηρό όργανό του, τη γραφή».
Ο Τάσος Γουδέλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1949. Η καταγωγή του ήταν από τη Μάνη, ανιψιός του πεζογράφου και ιδρυτή των εκδόσεων Δίφρος και του περιοδικού «Καινούρια Εποχή», Γιάννη Γουδέλη. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ανέπτυξε κατά τα φοιτητικά του χρόνια στη δικτατορία έντονη πολιτική δράση. Ηγετικό στέλεχος στη Σπουδάζουσα της ΚΝΕ, συνελήφθη το ‘74 στο φοιτητικό «πογκρόμ» που έκανε η Ασφάλεια, φυλακίστηκε και βασανίστηκε. Φοίτησε αργότερα στη Σχολή Κινηματογράφου Σταυράκου. Δίδαξε ιστορία του κινηματογράφου στη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, σενάριο σε κινηματογραφικές σχολές καθώς και στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Συνεργάστηκε σε σταθερή βάση με το ένθετο «Βιβλιοθήκη» της Ελευθεροτυπίας. Υπήρξε αρχισυντάκτης της σειράς ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ2 «Εποχές και συγγραφείς».
Μερικά από τα σημαντικά κινηματογραφικά του μελετήματα είναι αυτά για τον Ορσον Γουέλς, τους αδελφούς Πάολο και Βιτόριο Ταβιάνι, τον Τζον Χιούστον. Από τα πεζά του αξιοπρόσεκτα είναι τα «Αρπακτικά» (1990), «Πρωινή επίσκεψη» (1993), «Σκιές γυναικών» (1996), «Ο ύπνος του Αλφρεντ» (1999), «Οικογενειακές ιστορίες» (2006), «Η παρουσία» (2010), «Το ωραίο ατύχημα» (2013), «Απόσταση αναπνοής» (2017), «Η γοητεία των υποσχέσεων» (2023). Το 2003 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος και το Βραβείο Διηγήματος του περιοδικού «Διαβάζω» για τη συλλογή διηγημάτων του «Η γυναίκα που μιλά».
Διάκριση
Το 2007 σκηνοθέτησε τη μικρού μήκους ταινία «Ο δολοφόνος της λεωφόρου» μαζί με τον γιο του Βασίλη Γουδέλη. Ακολούθησε το 2008 η μικρού μήκους ταινία «Η συνάντηση», η οποία απέσπασε τιμητική διάκριση στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας. Το 2010 και το 2011 σκηνοθέτησε τις μικρού μήκους ταινίες «Ευαγγελισμός» και «Το διπλανό τραπέζι» (σε συνεργασία με τον Βασίλη Γουδέλη), οι οποίες στηρίχθηκαν σε δικά του διηγήματα.
Σε ανακοίνωσή της η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τα βαθύτερα και ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους του Τάσου Γουδέλη: «Ο κόσμος των γραμμάτων αλλά και του κινηματογράφου αποχαιρετά έναν πολυπράγμονα συγγραφέα και αγαπητό μέλος της Εταιρείας μας, τον Τάσο Γουδέλη. Με ξεχωριστή συνεισφορά στον μεταπολιτευτικό κριτικό λόγο, με πλούσιο (και μορφολογικά ανατρεπτικό) συγγραφικό έργο, με συνεχή κριτική και δημιουργική παρουσία σε έντυπα, σε ραδιοτηλεοπτικές και κινηματογραφικές παραγωγές, ο Τάσος Γουδέλης υπηρέτησε μέχρι τέλους και με πάθος τις τέχνες του λόγου και της εικόνας».
Ο πρώην πρόεδρος της Εταιρείας Αλέξης Ζήρας έγραψε σχόλιο για το πεζογραφικό έργο του Τάσου Γουδέλη, υπογραμμίζοντας ότι από τα πρώτα του πεζογραφήματα «άρχισε να δημιουργεί μια ιδιότυπη ποιητική της συνειρμικής και αποσπασματικής αφήγησης», κείμενα που «ενσωματώνουν περιγραφικά/αφηγηματικά, ποιητικά/συνειρμικά και δοκιμιακά μέρη.
Επίσης, συχνή είναι η αναφορά του σε ερωτικά θέματα και η έντονη, αισθησιακή λανθάνουσα διάθεση που υποστηρίζεται από ημιφωτισμένους εσωτερικούς χώρους, όπου φασματικές παρουσίες, σύμβολα αγαπημένων ή σατιρικά ιδωμένων προσώπων, εμφανίζονται σε περιβάλλοντα ονειρικά ή εφιαλτικά. […] Η ιδιαίτερα αγαπητή στον Γουδέλη δημιουργία ενός σύμπαντος συναισθηματικής ρευστότητας, ενισχύεται και από την εσκεμμένα υπαινικτική ατμόσφαιρα στην πεζογραφική του γλώσσα. Εικόνες συγκεχυμένες που αποδίδουν την εσωτερική ματιά του αφηγητή, φράσεις σύντομες και πολλές φορές μετέωρες, μονολογικά μακροσκελή κομμάτια, απότομες αλλαγές στον εστιασμό της αφήγησης που θυμίζουν φιλμικές εναλλαγές, με διαστήματα κενού χρόνου ή σιωπών».
Η πολιτική κηδεία του Τάσου Γουδέλη θα γίνει αύριο Τρίτη 16 Σεπτεμβρίου στις 11.30 π.μ. στο Α’ Νεκροταφείο.
