Με το επιχείρημα αυτό, δύο πρυτάνεις, γράφτηκε, του Πανεπιστημίου Πατρών, καθηγητής Πληροφορικής, και του Πανεπιστημίου Κρήτης, καθηγητής Ιατρικής, επιχείρησαν να στηρίξουν τον ομόδοξό τους, πρύτανη του ΕΜΠ, διακρινόμενο για τον ζήλο φρονηματισμού των φοιτητών του ιδρύματός του. Dura lex, sed lex; Θέση γνωστή πριν ακόμη διατυπωθεί στη λατινική: «ο νόμος σκληρός, αλλά νόμος». Από τον Δράκοντα ώς τις μέρες μας, τον Carl Schmitt και τον ντετσισιονισμό. Σε ελεύθερη μετάφραση, καλύτερα οποιοσδήποτε νόμος παρά α-νομία.
Το επιχείρημα υιοθέτησαν όλα τα τυραννικά καθεστώτα με το απλουστευτικό αλλά αφοπλιστικό επιχείρημα: Φτιάχνω νόμο όπως θέλω για να καταπολεμήσω το κακό. Και όταν το θεραπεύσω αποσύρομαι για να ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες δημοκρατικές διαδικασίες. Βέβαια, ολίγιστοι τύραννοι ακολούθησαν την υπόσχεση. Συνήθως ζητάνε παραπάνω χρόνο για να βασιλεύσει το καλό. Αυτοί, μόνο αυτοί, ξέρουν το καλό και το κακό.
Εκείνοι που ακολούθησαν τους τυράννους, επικαλέστηκαν, επικαλούνται πάντα, το ίδιο επιχείρημα: Εκτελούσαν διαταγές ανωτέρων. Αδυνατούσαν να κάνουν αλλιώς. Αυτά είπαν σε όλες τις δίκες που ακολούθησαν. Εμείς, για να μην έχουμε παρεξηγήσεις, δεν έχουμε ασφαλώς, και ευτυχώς, δικτατορία. Η κυβέρνησή μας είναι εκλεγμένη. Οι νόμοι ψηφίστηκαν, όπως προβλέπεται, από την πλειοψηφία των Ελλήνων βουλευτών, τη Βουλή των Ελλήνων. Αυτό, όμως, αρκεί;
Οι θεωρίες της Δημοκρατίας θεωρούν στοιχειώδη και θεμελιώδη προϋπόθεση για τη λειτουργία της -και δη αποτελεσματική- τη διαβούλευση και την εμπιστοσύνη. Δεν είναι τα μόνα προαπαιτούμενα αλλά τα στοιχειώδη. Για την επίτευξή τους υπάρχουν πολλά μέσα. Ενα από αυτά είναι η λογική, το έλλογο επιχείρημα, ώστε να βρεθεί πλαίσιο συνεννόησης, ας πούμε ο κοινός νους. Ποιος όμως κοινός νους υπάρχει σε μεγάλο μέρος της πρόσφατης νομοθεσίας για τα ΑΕΙ, όπως η καθολική εισαγωγή καμερών και η γενίκευση των πειθαρχικών;
Παραθέτω μόνο ένα άρθρο για να φανεί η υπερβολή, το λιγότερο, των σχετικών διατάξεων. Τις παραγράφους δ) (η παρεμπόδιση της εύρυθμης λειτουργίας του ΑΕΙ, συμπεριλαμβανομένων τόσο της εκπαιδευτικής, ερευνητικής ή διοικητικής λειτουργίας του όσο και της λειτουργίας των μονομελών και συλλογικών οργάνων και των υπηρεσιών του, καθώς και της χρήσης των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού του), στ) (η χρήση των στεγασμένων ή ανοικτών χώρων, των εγκαταστάσεων, των υποδομών και του εξοπλισμού του ΑΕΙ για την εξυπηρέτηση σκοπών που δεν συνάδουν με την αποστολή του, καθώς και η διευκόλυνση τρίτων για την τέλεση της πράξης αυτής), και ζ) (η υπαίτια και με οποιονδήποτε τρόπο ρύπανση των στεγασμένων ή ανοικτών χώρων του ιδρύματος, συμπεριλαμβανομένης και της ηχορύπανσης).
Γιατί χρειάζονται ειδικοί νόμοι για τα ΑΕΙ εφόσον υπάρχουν νόμοι για όλους τους Ελληνες πολίτες; Τα ΑΕΙ είναι αυτοδιοικούμενα ιδρύματα και μπορούν να ασχοληθούν με τα του οίκου τους. Πέρα όμως από αυτό, οι διατάξεις είναι τόσο γενικόλογες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από οποιονδήποτε κατά το δοκούν.
Ο καθένας μπορεί να ισχυριστεί ότι παρεμποδίστηκε, ότι οι φοιτητές (και άλλοι) ρυπαίνουν, ότι αυτό που κάνουν δεν συνάδει με τους σκοπούς του Πανεπιστημίου. Εκτός κι αν ο σκοπός του νομοθέτη ήταν να σιωπήσουν οι μη αρεστές φωνές. Σε Δημοκρατία ζούμε, θέλουμε να ζούμε. Dura lex, sed lex;
*Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών
.jpg)
