Διορία μέχρι την Πέμπτη δίνει στον Ζελένσκι ο Τραμπ

Έντονες πιέσεις προς την Ουκρανία και τον πρόεδρό της, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ασκεί ο Ντόναλντ Τραμπ, προκειμένου το Κίεβο να συναινέσει στο σχέδιο 28 σημείων για ειρηνευτική συμφωνία στο Ουκρανικό. 

Ο Αμερικανός πρόεδρος είναι ιδιαίτερα φειδωλός και δεν έχει δώσει στη δημοσιότητα λεπτομέρειες του σχεδίου. Πάντως, δεν κρύβει την επιθυμία του να τελειώσει γρήγορα η υπόθεση, δίνοντας μάλιστα και σχετική διορία ολίγων ημέρων στον Ζελένσκι για να απαντήσει. Ενώ λοιπόν αναφέρει ότι οι προθεσμίες μπορεί να παραταθούν, ο Τραμπ διαμήνυσε ότι η Πέμπτη 27 Νοεμβρίου -Ημέρα των Ευχαριστιών στις ΗΠΑ- είναι «η κατάλληλη στιγμή».

Σημειώνεται ότι το σχέδιο καλεί το Κίεβο να προβεί σε μεγάλες εδαφικές και πολιτικές παραχωρήσεις προς τη Μόσχα, προκειμένου να υπάρξει συμφωνία κατάπαυσης πυρός, πριν από τη διαφαινόμενη κατάρρευση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων. Σύμφωνα με τα διεθνή ΜΜΕ, το σχέδιο έχει 28 σημεία και προβλέπει (μεταξύ άλλων) την αναγνώριση του Ντονμπάς και της Κριμαίας ως ρωσικών επαρχιών, καθώς και τον περιορισμό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων κατά 50%.

Λίγο νωρίτερα από τον Τραμπ, ο Ζελένσκι, εμφανώς σε δεινή θέση, απηύθυνε μήνυμα προς τον ουκρανικό λαό, κάνοντας λόγο για μια «από τις πιο δύσκολες στιγμές στην ιστορία μας». Όπως υπογράμμισε, «αυτή τη στιγμή, η Ουκρανία μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια πολύ σκληρή επιλογή: είτε την απώλεια της αξιοπρέπειας, είτε τον κίνδυνο απώλειας ενός βασικού εταίρου», ισχυριζόμενος πως θα υπερασπιστεί το εθνικό συμφέρον της χώρας.

Σημειώνεται ότι ο Ζελένσκι ήταν εκείνος που –μέχρι σήμερα– απέρριπτε κατηγορηματικά την παραχώρηση ουκρανικής γης στη Ρωσία. 

► Ο πρόεδρος της Ουκρανίας είχε σήμερα τηλεφωνική επικοινωνία με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς με επίκεντρο το αμερικανικό σχέδιο. Mετά την επικοινωνία, ο Ζελένκσι δήλωσε ότι θα συνεργαστεί με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη σε επίπεδο συμβούλων. «Συμφωνήσαμε να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη σε επίπεδο συμβούλων εθνικής ασφάλειας για να κάνουμε την πορεία προς την ειρήνη πραγματικά εφικτή», τόνισε ο Ζελένσκι και πρόσθεσε: «Η Ουκρανία σεβόταν πάντα και συνεχίζει να σέβεται την επιθυμία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει την αιματοχυσία και βλέπουμε κάθε ρεαλιστική πρόταση θετικά».

Έντονη διπλωματική κινητικότητα

Παράλληλα, στο περιθώριο των ανακοινώσεων, εξελίσσεται πλήθος διπλωματικών κινήσεων. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι το Κίεβο και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του συντονίζονται στενά για να διασφαλίσουν ότι οι θέσεις αρχών του Κιέβου θα ληφθούν υπόψη στο ειρηνευτικό σχέδιο. 

Οι ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας είχαν επικοινωνία σήμερα με τον Ουκρανό πρόεδρο. Σύμφωνα με ανακοίνωση της γερμανικής καγκελαρίας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δήλωσαν πως επιθυμούν να «διατηρήσουν μακροπρόθεσμα τα ζωτικής σημασίας ευρωπαϊκά και ουκρανικά συμφέροντα».

Σύμφωνα με το Reuters, η Ουκρανία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Βρετανία επεξεργάζονται μια αντιπρόταση στο αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο. Στην αντιπρόταση πιθανότατα θα συμμετάσχουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Ακολούθως, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Μερτς. Όπως υπογραμμίζεται σε γραπτή ανακοίνωση της ιταλικής κυβέρνησης, «εγινε αναφορά στην ανάγκη να στηριχθούν οι διαπραγματευτικές προσπάθειες που βρίσκονται σε εξέλιξη και τονίστηκε εκ νέου ο τελικός στόχος, της επίτευξης μίας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης, προς το συμφέρον ολόκληρης της Ευρώπης».

► Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε  σήμερα πως κάθε «ειρηνευτική λύση» για την Ουκρανία πρέπει να σέβεται την «εδαφική ακεραιότητά της».

Αναλυτικά το σχέδιο όπως δημοσιεύεται στη βρετανική εφημερίδα έχει ως εξής:

1. Επιβεβαιώνεται η κυριαρχία της Ουκρανίας.
2. Θα συναφθεί συνολική συμφωνία μη επίθεσης μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ευρώπης· όλες οι εκκρεμότητες των τελευταίων 30 ετών θεωρούνται λυμένες.
3. Η Ρωσία δεσμεύεται να μην εισβάλει σε γειτονικές χώρες και το ΝΑΤΟ να μην επεκταθεί περαιτέρω.
4. Θα υπάρξει διάλογος Ρωσίας–ΝΑΤΟ, με μεσολάβηση ΗΠΑ, για ασφάλεια, αποκλιμάκωση και οικονομική συνεργασία.
5. Η Ουκρανία θα λάβει αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.
6. Ο ουκρανικός στρατός περιορίζεται σε 600.000 προσωπικό.
7. Η Ουκρανία ενσωματώνει στο Σύνταγμά της ότι δεν θα γίνει μέλος του ΝΑΤΟ. Το ΝΑΤΟ ενσωματώνει ότι δεν θα δεχθεί την Ουκρανία στο μέλλον.
8. Το ΝΑΤΟ δεν θα σταθμεύει στρατεύματα στην Ουκρανία.
9. Ευρωπαϊκά μαχητικά αεροσκάφη θα σταθμεύουν στην Πολωνία.
10. Εγγυήσεις ΗΠΑ: -Οι ΗΠΑ λαμβάνουν αντάλλαγμα για την παροχή εγγύησης. -Αν η Ουκρανία εισβάλει στη Ρωσία → χάνει την εγγύηση. -Αν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία → επανέρχονται όλες οι κυρώσεις, ακυρώνεται η αναγνώριση των νέων συνόρων και ενεργοποιείται «αποφασιστική στρατιωτική απάντηση». -Αν η Ουκρανία εκτοξεύσει πύραυλο σε Μόσχα ή Αγ. Πετρούπολη χωρίς αιτία → η εγγύηση ακυρώνεται.
11. Η Ουκρανία μπορεί να γίνει μέλος της ΕΕ και λαμβάνει προσωρινή προτιμησιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
12. Σχέδιο ανοικοδόμησης της Ουκρανίας a. Δημιουργία Ταμείου Ανάπτυξης Ουκρανίας (τεχνολογία, data centres, AI κ.λπ.). b. Κοινή ανοικοδόμηση και λειτουργία του ουκρανικού δικτύου φυσικού αερίου. c. Αποκατάσταση και ανασυγκρότηση πόλεων και οικισμών. d. Ανάπτυξη υποδομών. e. Εξόρυξη ορυκτών και φυσικών πόρων. f. Ειδικό πακέτο χρηματοδότησης από την Παγκόσμια Τράπεζα.
13. Ρωσία – οικονομική επανένταξη a. Σταδιακή άρση κυρώσεων. b. Μακροπρόθεσμη συμφωνία ΗΠΑ–Ρωσίας για ενέργεια, πόρους, υποδομές, AI, data centres και έργα εξόρυξης σπάνιων μετάλλων στην Αρκτική. c. Επανένταξη της Ρωσίας στο G8.
14. Παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία 100 δισ. δολάρια κατευθύνονται στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, με τις ΗΠΑ να λαμβάνουν το 50% των κερδών. Η Ευρώπη προσθέτει άλλα 100 δισ. δολάρια. Τα υπόλοιπα παγωμένα κεφάλαια αποδεσμεύονται. Το υπόλοιπο ποσό πηγαίνει σε αμερικανορωσικό επενδυτικό σχήμα για κοινά έργα — στόχος η δημιουργία αλληλεξάρτησης ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος νέας σύγκρουσης.
15. Δημιουργία αμερικανορωσικής ομάδας εργασίας για την ασφάλεια και την εφαρμογή της συμφωνίας.
16. Η Ρωσία κατοχυρώνει νομικά την πολιτική μη επίθεσης σε Ευρώπη και Ουκρανία.
17. ΗΠΑ και Ρωσία παρατείνουν συμφωνίες πυρηνικού ελέγχου (π.χ. START I).
18. Η Ουκρανία παραμένει μη πυρηνικό κράτος.
19. Ζαπορίζια: Ο πυρηνικός σταθμός λειτουργεί υπό IAEA· η ηλεκτρική ενέργεια μοιράζεται 50%-50% Ρωσία–Ουκρανία.
20. Εκπαιδευτικά & κοινωνικά μέτρα Προγράμματα κατά ρατσισμού και μισαλλοδοξίας σε διοίκηση και σχολεία. Η Ουκρανία υιοθετεί κανονισμούς ΕΕ για θρησκευτική ανοχή και προστασία γλωσσικών μειονοτήτων. Τερματισμός διακρίσεων σε ΜΜΕ και εκπαίδευση για Ρώσους/Ουκρανούς. Απόρριψη και απαγόρευση ναζιστικής ιδεολογίας.
21. Εδαφικές ρυθμίσεις α. Κριμαία, Λουχάνσκ και Ντονέτσκ αναγνωρίζονται ως de facto ρωσικά, ακόμη και από τις ΗΠΑ. β. Χερσώνα και Ζαπορίζια παγώνουν στη γραμμή επαφής (de facto αναγνώριση). γ. Η Ρωσία εγκαταλείπει άλλα συμφωνημένα τμήματα που ελέγχει εκτός των πέντε περιοχών. δ. Η Ουκρανία αποσύρεται από το τμήμα του Ντονέτσκ που ελέγχει. Η ζώνη αυτή γίνεται ουδέτερη αποστρατιωτικοποιημένη περιοχή, διεθνώς αναγνωρισμένη ως ρωσική. Η Ρωσία δεν θα εισέλθει στη ζώνη.
22. Κανένα μέρος δεν μπορεί να αλλάξει τα νέα εδαφικά όρια με τη βία· οι εγγυήσεις ασφαλείας ακυρώνονται σε περίπτωση παραβίασης.
23. Η Ρωσία δεν θα εμποδίζει την Ουκρανία να χρησιμοποιεί τον Δνείπερο· θα υπάρξουν συμφωνίες για ελεύθερη μεταφορά σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα.
24. Ανθρωπιστική επιτροπή α. Ανταλλαγή αιχμαλώτων και σορών «όλοι για όλους». β. Επιστροφή όλων των πολιτών που κρατούνται, συμπεριλαμβανομένων παιδιών. γ. Πρόγραμμα οικογενειακής επανένωσης. δ. Μέτρα για ανακούφιση θυμάτων πολέμου.
25. Η Ουκρανία διεξάγει εκλογές σε 100 ημέρες.
26. Πλήρης αμνηστία για όλες τις πλευρές· καμία μελλοντική απαίτηση ή δίωξη.
27. Η συμφωνία είναι νομικά δεσμευτική· θα εποπτεύεται από το Peace Council υπό τον Ντόναλντ Τραμπ· παραβιάσεις επιφέρουν κυρώσεις.
28. Η κατάπαυση πυρός ισχύει μόλις και οι δύο πλευρές αποσυρθούν σε συμφωνημένα σημεία.